Giáo án Hóa - Chương 5: Đại cương về kim loại

Bài 19: HỢP KIM

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:

Kiến thức

Biết được: Khái niệm hợp kim, tính chất (dẫn nhiệt, dẫn điện, nhiệt độ nóng chảy.), ứng dụng của một số hợp kim (thép không gỉ, đuyra).

Kĩ năng

-Sử dụng có hiệu quả một số đồ dùng bằng hợp kim dựa vào những đặc tính của chúng.

-Xác định % kim loại trong hợp kim.

•Trọng tâm: Khái niệm và ứng dụng của hợp kim

II.CHUẨN BỊ: GV sưu tầm một số hợp kim như gang, thép, đuyra cho HS quan sát.

III.PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm.

 

doc16 trang | Chia sẻ: maiphuongdc | Ngày: 01/06/2013 | Lượt xem: 6176 | Lượt tải: 8download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Hóa - Chương 5: Đại cương về kim loại, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
dụ: 11Na 12Mg 13Al 14Si 15P 16S 17Cl 0,157 0,136 0,125 0,117 0,110 0,104 0,099 Hoạt động 3 vGV thông báo về cấu tạo của đơn chất kim loại. vHS tự đọc sgk (giảm tải) 2.Cấu tạo tinh thể -Ở nhiệt độ thường, trừ Hg ở thể lỏng, còn các kim loại khác ở thể rắn và có cấu tạo tinh thể. -Trong tinh thể kim loại, nguyên tử và ion kim loại nằm ở những nút của mạng tinh thể. Các electron hoá trị liên kết yếu với hạt nhân nên dễ tách khỏi nguyên tử và chuyển động tự do trong mạng tinh thể. vGV thông báo về liên kết kim loại và yêu cầu HS so sánh liên kết kim loại với liên kết cộng hoá trị và liên kết ion. 3.Liên kết kim loại Liên kết kim loại là liên kết được hình thành giữa các nguyên tử và ion kim loại trong mạng tinh thể do có sự tham gia của các electron tự do. V.CỦNG CỐ: 1.GV treo bảng tuần hoàn và yêu cầu HS xác định vị trí của 22 nguyên tố phi kim. Từ đó thấy phần còn lại của bảng tuần hoàn là gồm các nguyên tố kim loại. 2.Phân biệt cấu tạo của nguyên tử kim loại và cấu tạo của đơn chất kim loại để thấy trong đơn chất, kim loại có liên kết kim loại. 3.GV dùng các bài tập 3, 4, 5, 6 để củng cố thêm kiến thức cho học sinh VI.DẶN DÒ 1.Bài tập về nhà: 6 → 9 trang 82 (SGK). 2.Xem trước bài phần TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI TVT, ngày ……tháng ……năm …… TỔ TRƯỞNG DUYỆT Tiết 27, Tuần 14 Bài 18: TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI. DÃY ĐIỆN HOÁ CỦA KIM LOẠI (Tiết 1) I.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Kiến thức Hiểu được: -Tính chất vật lí chung: ánh kim, dẻo, dẫn điện và dẫn nhiệt tốt. -Tính chất hoá học chung là tính khử (khử phi kim, ion H+ trong nước, dung dịch axit, ion kim loại trong dung dịch muối). -Quy luật sắp xếp trong dãy điện hóa các kim loại (các nguyên tử được sắp xếp theo chiểu giảm dần tính khử, các ion kim loại được sắp xếp theo chiểu tăng dần tính oxi hoá) và ý nghĩa của nó. Kĩ năng -Dự đoán được chiều phản ứng oxi hóa - khử dựa vào dãy điện hoá . -Viết được các PTHH phản ứng oxi hoá - khử chứng minh tính chất của kim loại. -Tính % khối lượng kim loại trong hỗn hợp. ·Trọng tâm -Tính chất vật lí chung của kim loại và các phản ứng đặc trưng của kim loại. -Dãy điện hóa của kim loại và ý nghĩa của nó. II.CHUẨN BỊ: Hóa chất và dụng cụ thí nghiệm minh họa tính chất của kim loại. III.PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm. IV.TIẾN TRÌNH BÀY DẠY: 1.Kiểm tra bài cũ: Liên kết kim loại là gì? So sánh liên kết kim loại với liên kết cộng hoá trị và liên kết ion. 2.Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC Hoạt động 1 vGV yêu cầu HS nêu những tính chất vật lí chung của kim loại (đã học ở năm lớp 9). I–TÍNH CHẤT VẬT LÍ 1.Tính chất chung: Ở điều kiện thường, các kim loại đều ở trạng thái rắn (trừ Hg), có tính dẻo, dẫn điện, dẫn nhiệt và có ánh kim. Hoạt động 2 vHS nghiên cứu SGK và giải thích tính dẻo của kim loại. vGV?: Nhiều ứng dụng quan trọng của kim loại trong cuộc sống là nhờ vào tính dẻo của kim loại. Em hãy kể tên những ứng dụng đó. 2.Giải thích a)Tính dẻo Kim loại có tính dẻo là vì các ion dương trong mạng tinh thể kim loại có thể trượt lên nhau dễ dàng mà không tách rời nhau nhờ những electron tự do chuyển động dính kết chúng với nhau. Hoạt động 3 vHS nghiên cứu SGK và giải thích nguyên nhân về tính dẫn điện của kim loại. vGV dẫn dắt HS giải thích nguyên nhân vì sao ở nhiệt độ cao thì độ dẫn điện của kim loại càng giảm. b)Tính dẫn điện -Khi đặt một hiệu điện thế vào hai đầu dây kim loại, những electron chuyển động tự do trong kim loại sẽ chuyển động thành dòng có hướng từ cực âm đến cực dương, tạo thành dòng điện. -Ở nhiệt độ càng cao thì tính dẫn điện của kim loại càng giảm do ở nhiệt độ cao, các ion dương dao động mạnh cản trở dòng electron chuyển động Hoạt động 4 vHS nghiên cứu SGK và giải thích nguyên nhân về tính dẫn nhiệt của kim loại. c)Tính dẫn nhiệt -Các electron trong vùng nhiệt độ cao có động năng lớn, chuyển động hỗn loạn và nhanh chóng sang vùng có nhiệt độ thấp hơn, truyền năng lượng cho các ion dương ở vùng này nên nhiệt độ lan truyền được từ vùng này đến vùng khác trong khối kim loại. -Thường các kim loại dẫn điện tốt cũng dẫn nhiệt tốt. Hoạt động 5 v HS nghiên cứu SGK và giải thích nguyên nhân về tính ánh kim của kim loại. v GV giới thiệu thêm một số tính chất vật lí khác của kim loại. d) Ánh kim Các electron tự do trong tinh thể kim loại phản xạ hầu hết những tia sáng nhìn thấy được, do đó kim loại có vẻ sáng lấp lánh gọi là ánh kim. Kết luận: Tính chất vật lí chung của kim loại gây nên bởi sự có mặt của các electron tự do trong mạng tinh thể kim loại. Không những các electron tự do trong tinh thể kim loại, mà đặc điểm cấu trúc mạng tinh thể kim loại, bán kính nguyên tử,…cũng ảnh hưởng đến tính chất vật lí của kim loại. vNgoài một số tính chất vật lí chung của các kim loại, kim loại còn có một số tính chất vật lí không giống nhau. -Khối lượng riêng: Nhỏ nhất: Li (0,5g/cm3); lớn nhất Os (22,6g/cm3). -Nhiệt độ nóng chảy: Thấp nhất: Hg (−390C); cao nhất W (34100C). -Tính cứng: Kim loại mềm nhất là K, Rb, Cs (dùng dao cắt được) và cứng nhất là Cr (có thể cắt được kính). Hoạt động 6 vGV?: Các electron hoá trị dễ tách ra khỏi nguyên tử kim loại ? Vì sao ? vGV?: Vậy các electron hoá trị dễ tách ra khỏi nguyên tử kim loại. Vậy tính chất hoá học chung của kim loại là gì ? II.TÍNH CHẤT HOÁ HỌC -Trong một chu kì: Bán kính nguyên tử của nguyên tố kim loại < bán kính nguyên tử của nguyên tố phi kim. -Số electron hoá trị ít, lực liên kết với hạt nhân tương đối yếu nên chúng dễ tách khỏi nguyên tử. ðTính chất hoá học chung của kim loại là tính khử. M → Mn+ + ne Hoạt động 7 v GV?: Fe tác dụng với Cl2 sẽ thu được sản phẩm gì? vGV biểu diễn thí nghiệm để chứng minh sản phẩm tạo thành sau phản ứng trên là muối sắt (III). vHS viết các PTHH: Al cháy trong khí O2; Hg tác dụng với S; Fe cháy trong khí O2; Fe + S. vHS so sánh số oxi hoá của sắt trong FeCl3, Fe3O4, FeS và rút ra kết luận về sự nhường electron của sắt. 1.Tác dụng với phi kim a)Tác dụng với clo b)Tác dụng với oxi c)Tác dụng với lưu huỳnh Với Hg xảy ra ở nhiệt độ thường, các kim loại cần đun nóng. vGV yêu cầu HS viết PTHH của kim loại Fe với dung dịch HCl, nhận xét về số oxi hoá của Fe trong muối thu được. vGV thông báo Cu cũng như các kim loại khác có thể khử N+5 và S+6 trong HNO3 và H2SO4 loãng về các mức oxi hoá thấp hơn. vHS viết các PTHH của phản ứng. 2.Tác dụng với dung dịch axit a)Dung dịch HCl, H2SO4 loãng… b)Dung dịch HNO3, H2SO4 đặc: Phản ứng với hầu hết các kim loại (trừ Au, Pt) vGV thông báo về khả năng phản ứng với nước của các kim loại ở nhiệt độ thường và yêu cầu HS viết PTHH của phản ứng giữa Na và Ca với nước. vGV thông bào một số kim loại tác dụng với hơi nước ở nhiệt độ cao như Mg, Fe,… 3.Tác dụng với nước -Các kim loại có tính khử mạnh: kim loại nhóm IA và IIA (trừ Be, Mg) khử H2O dễ dàng ở nhiệt độ thường. -Các kim loại có tính khử trung bình chỉ khử nước ở nhiệt độ cao (Fe, Zn,…). Các kim loại còn lại không khử được H2O. vGV yêu cầu HS viết PTHH khi cho Fe tác dụng với dd CuSO4 ở dạng phân tử và ion thu gọn. Xác định vai trò của các chât trong phản ứng trên. vHS nêu điều kiện của phản ứng (kim loại mạnh không tác dụng với nước và muối tan). 4.Tác dụng với dung dịch muối: Kim loại mạnh hơn có thể khử được ion của kim loại yếu hơn trong dung dịch muối thành kim loại tự do. V.CỦNG CỐ: 1.Nguyên nhân gây nên những tính chất vật lí chung của kim loại? Giải thích. 2.Em hãy kể tên các vật dụng trong gia đình được làm bằng kim loại. Những ứng dụng của các đồ vật đó dựa trên tính chất vật lí nào của kim loại? 3.Tính chất hoá học cơ bản của kim loại là gì và vì sao kim loại có những tính chất đó ? 4.Thuỷ ngân dễ bay hơi và rất độc. Nếu chẳng may nhiệt kế thuỷ ngân bị vỡ thì dùng chất nào trong các chất sau để khử độc thuỷ ngân? A.Bột sắt B.Bột lưu huỳnh C.Bột than D.Nước 5.Dung dịch FeSO4 có lẫn tạp chất là CuSO4. Hãy giới thiệu phương pháp hoá học đơn giản để có thể loại được tạp chất. Giải thích việc làm và viết PTHH dạng phân tử và ion rút gọn. VI.DẶN DÒ 1.Bài tập về nhà: 2, 3, 4, 5 trang 88-89 (SGK). 2.Xem trước nội dung DÃY ĐIỆN HOÁ CỦA KIM LOẠI TVT, ngày ……tháng ……năm …… TỔ TRƯỞNG DUYỆT Tiết 28, Tuần 15. Bài 18: TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI DÃY ĐIỆN HOÁ CỦA KIM LOẠI (Tiết 2) I.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Kiến thức Hiểu được: -Tính chất vật lí chung: ánh kim, dẻo, dẫn điện và dẫn nhiệt tốt. -Tính chất hoá học chung là tính khử (khử phi kim, ion H+ trong nước, dung dịch axit , ion kim loại trong dung dịch muối). -Quy luật sắp xếp trong dãy điện hóa các kim loại ( các nguyên tử được sắp xếp theo chiểu giảm dần tính khử, các ion kim loại được sắp xếp theo chiểu tăng dần tính oxi hoá) và ý nghĩa của nó. Kĩ năng -Dự đoán được chiều phản ứng oxi hóa - khử dựa vào dãy điện hoá . -Viết được các PTHH phản ứng oxi hoá - khử chứng minh tính chất của kim loại. - Tính % khối lượng kim loại trong hỗn hợp. ·Trọng tâm - Tính chất vật lí chung của kim loại và các phản ứng đặc trưng của kim loại - Dãy điện hóa của kim loại và ý nghĩa của nó II.CHUẨN BỊ: Hệ thống câu hỏi và bảng dãy điện hóa của kim loại III.PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm. IV.TIẾN TRÌNH BÀY DẠY: 1.Kiểm tra bài cũ: Hoàn thành các PTHH dạng phân tử và ion rút gọn của phản ứng sau: Cu + dd AgNO3; Fe + CuSO4. Cho biết vai trò của các chất trong phản ứng. 2. Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC Hoạt động 1 v GV thông báo về cặp oxi hoá – khử của kim loại: Dạng oxi hoá và dạng khử của cùng một nguyên tố kim loại tạo thành cặp oxi hoá – khử của kim loại. v GV ?: Cách viết các cặp oxi hoá – khử của kim loại có điểm gì giống nhau ? III – ĐÃY ĐIỆN HOÁ CỦA KIM LOẠI 1. Cặp oxi hoá – khử của kim loại Dạng oxi hoá và dạng khử của cùng một nguyên tố kim loại tạo nên cặp oxi hoá – khử của kim loại. Thí dụ: Cặp oxi hoá – khử Ag+/Ag; Cu2+/Cu; Fe2+/Fe Hoạt động 2 v GV lưu ý HS trước khi so sánh tính chất của hai cặp oxi hoá – khử Cu2+/Cu và Ag+/Ag là phản ứng Cu + 2Ag+ → Cu2+ + 2Ag chỉ xảy ra theo 1 chiều. v GV dẫn dắt HS so sánh để có được kết quả như bên. 2. So sánh tính chất của các cặp oxi hoá – khử Thí dụ: So sánh tính chất của hai cặp oxi hoá – khử Cu2+/Cu và Ag+/Ag. Cu + 2Ag+ → Cu2+ + 2Ag Kết luận: Tính khử: Cu > Ag Tính oxi hoá: Ag+ > Cu2+ Hoạt động 3: GV giới thiệu dãy điện hoá của kim loại và lưu ý HS đây là dãy chứa những cặp oxi hoá – khử thông dụng, ngoài những cặp oxi hoá – khử này ra vẫn còn có những cặp khác. 3. Dãy điện hoá của kim loại Hoạt động 4: v GV giới thiệu ý nghĩa dãy điện hoá của kim loại và quy tắc . v HS vận dụng quy tắc để xét chiều của phản ứng oxi hoá – khử. 4. Ý nghĩa dãy điện hoá của kim loại Dự đoán chiều của phản ứng oxi hoá – khử theo quy tắc a: Phản ứng giữa hai cặp oxi hoá – khử sẽ xảy ra theo chiều chất oxi hoá mạnh hơn sẽ oxi hoá chất khử mạnh hơn, sinh ra chất oxi hoá yếu hơn và chất khử yếu hơn. Thí dụ: Phản ứng giữa hai cặp Fe2+/Fe và Cu2+/Cu xảy ra theo chiều ion Cu2+ oxi hoá Fe tạo ra ion Fe2+ và Cu. Fe + Cu2+ ® Fe2+ + Cu Tổng quát: Giả sử có 2 cặp oxi hoá – khử Xx+/X và Yy+/Y (cặp Xx+/X đứng trước cặp Yy+/Y). Phương trình phản ứng: Yy+ + X ® Xx+ + Y V.CỦNG CỐ 1.Dựa vào dãy điện hoá của kim loại hãy cho biết: - Kim loại nào dễ bị oxi hoá nhất ? - Kim loại nào có tính khử yếu nhất ? - Ion kim loại nào có tính oxi hoá mạnh nhất. - Ion kim loại nào khó bị khử nhất. 2. a)Hãy cho biết vị trí của cặp Mn2+/Mn trong dãy điện hoá. Biết rằng ion H+ oxi hoá được Mn. Viết phương trình ion rút gọn của phản ứng. b)Có thể dự đoán được điều gì xảy ra khi nhúng là Mn vào các dung dịch muối: AgNO3, MnSO4, CuSO4. Nếu có, hãy viết phương trình ion rút gọn của phản ứng. 3.So sánh tính chất của các cặp oxi hoá – khử sau: Cu2+/Cu và Ag+/Ag; Sn2+/Sn và Fe2+/Fe. 4.Kim loại đồng có tan được trong dung dịch FeCl3 hay không, biết trong dãy điện hoá cặp Cu2+/Cu đứng trước cặp Fe3+/Fe. Nếu có, viết PTHH dạng phân tử và ion rút gọn của phản ứng. 5.Hãy sắp xếp theo chiều giảm tính khử và chiều tăng tính oxi hoá của các nguyên tử và ion trong hai trường hợp sau đây: a) Fe, Fe2+, Fe3+, Zn, Zn2+, Ni, Ni2+, H, H+, Hg, Hg2+, Ag, Ag+ b) Cl, Cl-, Br, Br-, F, F-, I, I-. VI.DẶN DÒ 1.Bài tập về nhà: 6,7 trang 89 (SGK). 2.Xem trước bài HỢP KIM TVT, ngày ……tháng ……năm …… TỔ TRƯỞNG DUYỆT TIẾT *2-Tuần 15. LUYỆN TẬP: TÍNH CHẤT CỦA KIM LOẠI – DÃY ĐIỆN HÓA I-MỤC TIÊU TIẾT LUYỆN TẬP: -Củng cố tính chất hóa học của kim loại, viết các pthh minh họa cho các tính chất đó. -Rèn luyện kĩ năng giải bài tập có liên quan. II-CHUẨN BỊ: -GV: Các câu hỏi và bài tập có liên quan. -HS: Ôn tập kiến thức bài 17 và bài 18. III-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ YẾU: Đàm thoại tái hiện, hoạt động nhóm và cá nhân. IV-NỘI DUNG BÀI TẬP: HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC NỘI DUNG ·GV hướng dẫn. ·HS giải bài tập. BÀI 1 Cho bột sắt đến dư vào dung dịch FeSO4 có lẫn CuSO4 và khuấy đều, lọc bỏ phần chất rắn không tan, ta thu được dd FeSO4 tinh khiết. Pthh: Fe + CuSO4 ® FeSO4 + Cu Pt ion thu gọn: Fe + Cu2+ ® Fe2+ + Cu. BÀI 2 Sắt kim loại có phản ứng với các dung dịch CuSO4, Pb(NO3)2, AgNO3. ·HS viết các pthh và cho biết vai trò của các chất. BÀI 3 Pthh: 2M + 3Cl2 2MCl3 Dựa vào pthh, HS lập tỉ lệ tìm số mol của M, xác định tên kim loại. BÀI 4, BÀI 5 ·GV hướng dẫn. ·HS giải bài tập. BÀI 1: Dung dịch FeSO4 có lẫn tạp chất là CuSO4. Bằng phương pháp hóa học đơn giản nào có thể loại bỏ tạp chất? Viết pthh dạng phân tử và ion thu gọn của phản ứng đã dùng. BÀI 2: Cho một lá sắt nhỏ vào dung dịch chứa một trong những muối sau: CuSO4, AlCl3, Pb(NO3)2, ZnCl2, KNO3, AgNO3. Viết pthh dạng phân tử và ion thu gọn của các phản ứng xảy ra (nếu có). Cho biết vai trò của các chất tham gia phản ứng. BÀI 3: Đốt cháy hết 1,08 gam một kim loại hóa trị III trong khí clo thu được 5,34 gam muối clorua của kim loại đó. Xác định kim loại. BÀI 4: Hòa tan hoàn toàn 1,5 gam hỗn hợp bột Al và Mg vào dung dịch HCl thu được 1,68 lít H2 (đktc). Tính phần trăn khối lượng của từng kim loại trong hỗn hợp. BÀI 5: Cho 8,85 gam hỗn hợp Mg, Cu và Zn vào lượng dư dung dịch HCl thu được 3,36 lít H2 (đktc). Phần chất rắn không tan trong axit được rửa sạch rồi đốt cháy trong oxi tạo ra 4 gam chất bột màu đen. Tính phần trăm khối lượng của từng kim loại trong hỗn hợp. V-DẶN DÒ: HS về nhà chuẩn bị bài 19: Hợp Kim. Trần Văn Thời, ngày ……tháng … năm … TỔ TRƯỞNG DUYỆT Tiết 29, Tuần 16. Bài 19: HỢP KIM I.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Kiến thức Biết được: Khái niệm hợp kim, tính chất (dẫn nhiệt, dẫn điện, nhiệt độ nóng chảy...), ứng dụng của một số hợp kim (thép không gỉ, đuyra). Kĩ năng -Sử dụng có hiệu quả một số đồ dùng bằng hợp kim dựa vào những đặc tính của chúng. -Xác định % kim loại trong hợp kim. ·Trọng tâm: Khái niệm và ứng dụng của hợp kim II.CHUẨN BỊ: GV sưu tầm một số hợp kim như gang, thép, đuyra cho HS quan sát. III.PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm. IV.TIẾN TRÌNH BÀY DẠY: 1.Kiểm tra bài cũ: Hãy sắp xếp theo chiều giảm tính khử và chiều tăng tính oxi hoá của các nguyên tử và ion trong hai trường hợp sau đây: Fe, Fe2+, Fe3+, Zn, Zn2+, Cu, Cu2+, H, H+, Ag, Ag+ 2.Bài mới: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC Hoạt động 1 v HS nghiên cứu SGK để biết khái niệm về hợp kim. I – KHÁI NIỆM: Hợp kim là vật liệu kim loại có chứa một số kim loại cơ bản và một số kim loại hoặc phi kim khác. Thí dụ: - Thép là hợp kim của Fe với C và một số nguyên tố khac. - Đuyra là hợp kim của nhôm với đồng, mangan, magie, silic. Hoạt động 2 v Hs trả lời các câu hỏi sau: - Vì sao hợp kim dẫn điện và nhiệt kém các kim loại thành phần ? - Vì sao các hợp kim cứng hơn các kim loại thành phần ? - Vì sao hợp kim có nhiệt độ nóng chảy thấp hơn các kim loại thành phần ? II – TÍNH CHẤT Tính chất của hợp kim phụ thuộc vào thành phần các đơn chất tham gia cấu tạo mạng tinh thể hợp kim. v Tính chất hoá học: Tương tự tính chất của các đơn chất tham gia vào hợp kim. Thí dụ: Hợp kim Cu-Zn - Tác dụng với dung dịch NaOH: Chỉ có Zn phản ứng Zn + 2NaOH ® Na2ZnO2 + H2 - Tác dụng với dung dịch H2SO4 đặc, nóng: Cả 2 đều phản ứng Cu + 2H2SO4 ® CuSO4 + SO2 + 2H2O Zn + 2H2SO4 ® ZnSO4 + SO2 + 2H2O v Tính chất vật lí, tính chất cơ học: Khác nhiều so với tính chất của các đơn chất. Thí dụ: - Hợp kim không bị ăn mòn: Fe-Cr-Ni (thép inoc),… - Hợp kim siêu cứng: W-Co, Co-Cr-W-Fe,… - Hợp kim có nhiệt độ nóng chảy thấp: Sn-Pb (thiếc hàn, tnc = 2100C,… - Hợp kim nhẹ, cứng và bền: Al-Si, Al-Cu-Mn-Mg. Hoạt động 3 v HS nghiên cứu SGK và tìm những thí dụ thực tế về ứng dụng của hợp kim. v GV bổ sung thêm một số ứng dụng khác của các hợp kim. III – ỨNG DỤNG - Những hợp kim nhẹ,bền chịu được nhiệt độ cao và áp suất cao dùng để chế tạo tên lửa, tàu vũ trụ, máy bay, ô tô,… - Những hợp kim có tính bền hoá học và cơ học cao dùng để chế tạo các thiết bị trong ngành dầu mỏ và công nghiệp hoá chất. - Những hợp kim không gỉ dùng để chế tạo các dụng cụ y tế, dụng cụ làm bếp,… - Hợp kim của vàng với Ag, Cu (vàng tây) đẹp và cứng dùng để chế tạo đồ trang sức và trước đây ở một số nước còn dùng để đúc tiền. V.CỦNG CỐ, DẶN DÒ 1.Bài tập về nhà: 1 ® 4 trang 91 (SGK). 2.Xem trước bài ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI TVT, ngày ……tháng ……năm ....... TỔ TRƯỞNG DUYỆT TIẾT 30 – TUẦN 16 BÀI 20: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI (TIẾT 1) I-MỤC TIÊU BÀI HỌC Kiến thức Hiểu được: -Các khái niệm: ăn mòn kim loại, ăn mòn hoá học, ăn mòn điện hoá. -Điều kiện xảy ra sự ăn mòn kim loại. Kĩ năng - Phân biệt được ăn mòn hoá học và ăn mòn điện hoá ở một số hiện tượng thực tế. - Sử dụng và bảo quản hợp lí một số đồ dùng bằng kim loại và hợp kim dựa vào những đặc tính của chúng. ·Trọng tâm: Ăn mòn điện hóa học II.CHUẨN BỊ: Hệ thống câu hỏi và bảng dãy điện hóa của kim loại III.PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm. IV.TIẾN TRÌNH BÀY DẠY: 1.Kiểm tra bài cũ: Hoàn thành các PTHH dạng phân tử và ion rút gọn của phản ứng sau: Cu + dd AgNO3; Fe + CuSO4. Cho biết vai trò của các chất trong phản ứng. 2.Bài mới: Hoạt động của GV và học sinh Nội dung Hoạt động 1 GV cho HS trả lời câu hỏi sau ?Vì sao KL và hợp kim dễ bị ăn mòn? ?Bản chất của ăn mòn KL là gì? GV gợi ý để HS tự nêu ra KN sự ăn mòn KL và bản chất của sự ăn mòn KL Hoạt động 2 GV: Dựa vào SGK hãy cho biết thế nào là ăn mòn hoá học ? Đặc điểm của ăn mòn hoá học? Bản chất của ăn mòn hoá học? ?Ăn mòn hoá học thường sảy ra ở đâu? lấy VD? Hoạt động 3 GV dựa vào (SGK) cho biết thế nào là ăn mòn điện hoá? GV dựa vào hình 5.5 (SGK) nêu cách tiến hành thí nghiệm yêu cầu Hs dự đoán hiện tượng Dựa vào kiến thức đã học về t/c KL hãy giải thích hiện tượng trên ? GV bổ sung Cực (-) Cực (+) KL mạnh KL yếu KL PK KL T/C hoá học GV: Cho HS quan sát hình 5.6 (sgk) GV: Thông báo về ăn mòn điện hoá học và nghiên cứu cơ chế của sự ăn mòn điện hoá học. VD: xét cơ chế về sự gỉ của Fe trong không khí ẩm (GV dẫn dắt ) &? nêu điều kiện của sự ăn mòn điện hoá học. (GV gợi ý) I-Khái niệm -Sự ăn mòn Kl là sự phá huỷ KL hoặc hợp kim do tác dụng của các chất trong môi trường xung quanh M Mn+ + ne II-Các dạng ăn mòn kim loại 1-Ăn mòn hoá học -Khái niệm (SGK) -Đặc điểm: không phát sinh dòng điện,t0 càng cao tốc độ ăn mòn càng nhanh. -Bản chất: là quá trình oxi hoá khử trong đó các e của KL được chuyển trực tiếp đến các chất trong môi trường. VD : 3Fe + 4 H2O Fe3O4 + 4 H2 2Fe + 3Cl3 → 2 FeCl3 3Fe + 2O2 Fe3O4 2: ăn mòn điện hoá học a)Khái niệm (SGK) b)Thí nghiệm +Hiện tượng: Lá Zn (cực -) tan nhanh Đèn sáng ( kim vôn kế quay ) Lá Cu ( cực +) có bọt khí H2 Thoát ra +Giải thích Ở cực âm (anốt) kẽm bị ăn mòn theo phản ứng: Zn Zn2+ + 2e Đèn sáng có dòng chuyển dời từ cực (-) đến cực dương của Cu qua dây dẫn. Lá Cu (+): bọt khí H2 thoát ra 2H+ +2e -> H2 +Kết quả lá Zn bị ăn mòn điện hoá nhanh trong dd chất điện li và tạo ra dòng điện. Ăn mòn điện hoá học hợp kim của sắt trong không khí ẩm . VD: Lấy sự ăn mòn gang trong không khí ẩm Cực (+) sắt bị oxi hoá thành ion Fe2+ Fe Fe2+ +2e Cực (-) O2 hoà tan trong nước bị khử thành Ion hiđroxit O2 + 2 H2O + 4e 4 OH- V-CỦNG CỐ: -Ăn mòn hóa học? -Sự khác nhau giữa ăn mòn điện hóa học và ăn mòn hóa học? TVT, ngày ……tháng …… năm …… TỔ TRƯỞNG DUYỆT TIẾT 31 – TUẦN 17 BÀI 20: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI (TIẾT 2) I-MỤC TIÊU BÀI HỌC Kiến thức Hiểu được: - Các khái niệm: ăn mòn kim loại, ăn mòn hoá học, ăn mòn điện hoá. - Điều kiện xảy ra sự ăn mòn kim loại. Biết các biện pháp bảo vệ kim loại khỏi bị ăn mòn. Kĩ năng - Phân biệt được ăn mòn hoá học và ăn mòn điện hoá ở một số hiện tượng thực tế. - Sử dụng và bảo quản hợp lí một số đồ dùng bằng kim loại và hợp kim dựa vào những đặc tính của chúng. ☼Trọng tâm: Ăn mòn điện hóa học II-CHUẨN BỊ: Bảng phụ vẽ hình biểu diễn thí nghiệm ăn mòn điện hóa học và cơ chế của sự ăn mòn điện hóa học đối với sắt. III-PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ YẾU: Đàm thoại phát hiện, làm việc theo nhóm và giải thích của giáo viên. IV-CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC: Hoạt động của GV và học sinh Nội dung Hoạt động 1 GV cho HS tìm hiểu điều kiện xảy ra ăn mòn điện hoá học. GV: gợi ý để hs có thể nêu ra 3 ĐK của sự ăn mòn điện hoá Hoạt động 2 - GV cho HS học SGK phần tác hại của sự ăn mòn kim loại. - GV hỏi : Nêu cách thực hiện chống ăn mòn kim loại theo phương pháp bảo vệ bề mặt ? cho vd minh hoạ? - HS tham khảo SGK và nêu cách thực hiện và nêu vd. - GV hỏi : Nêu cách thực hiện chống ăn mòn kim loại theo phương pháp điện hoá học ? cho vd minh hoạ ? - HS tham khảo SGK và nêu cách thực hiện và nêu vd. II.Các dạng ăn mòn kim loại 2.ăn mòn điện hoá học d)Điều kiện xảy ra sự ăn mòn điện hoá học. +Các điện cực phải khác nhau về bản chất, có thể là cặp KL với PK, cặp 2 KL khác nhau. +Các điện cực phải tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với nhau qua dây dây dẫn. +Các điện cực phải tiếp xúc với một dd chất điện li. ·Nếu thiếu một trong ba điều kiện trên sẽ không xảy ra sự ăn mòn điện hoá học. III.Cách chống ăn mòn kim loại 1.Tác hại của sự ăn mòn kim loại (SGK) 2.Phương pháp bảo vệ bề mặt - Cách thực hiện: Dùng những chất bền với môi trường để phủ ngoài mặt đồ vật kim loại như: bôi dàu mỡ, sơn, mạ, tráng men… VD: SGK 3.Phương pháp điện hoá - Cách thực hiện: Gắn vào đồ vật kim loại một kim loại khác có tính khử mạnh hơn kim loại làm đồ vật để tạo thành pin điện hoá và kim loại có tính khử mạnh hơn là cực âm bị ăn mòn , kim loại kia được bảo vệ. VD: SGK. V-CỦNG CỐ - DẶN DÒ: *Củng cố Những nguyên nhân gây ra hiện tượng ăn mòn Kl và hợp kim là gì? điều kiện của sự ăn mòn điện hoá gồm những điều kiện gì ? Sự ăn mòn điện hoá học khác sự ăn mòn hoá học như thế nào ? Dạng nào xảy ra phổ biến hơn? Bài tập 4 trang (95) *Hướng dẫn về nhà: Về nhà làm BT 2,3,5,6 (SGK ) trang 95 TVT, ngày ……tháng … năm … TỔ TRƯỞNG DUYỆT Tiết 32, 33; Tuần 18. Bài 20: ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI I.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Kiến thức Hiểu được: Nguyên tắc chung và các phương pháp điều chế kim loại (điện phân, nhiệt luyện, dùng kim loại mạnh khử ion kim loại yếu hơn). Kĩ năng -Lựa chọn được phương pháp điều chế kim loại cụ thể cho phù hợp. -Quan sát thí nghiệm, hình ảnh, sơ đồ... để rút ra nhận xét về phương pháp điều chế kim loại. -Viết các PTHH điều chế kim loại cụ thể. -Tính khối lượng nguyên liệu sản xuất được một lượng kim loại xác định theo hiệu suất hoặc ngược lại. ·Trọng tâm: Các phương pháp điều chế kim loại II.CHUẨN BỊ: -Hoá chất: dung dịch CuSO4, đinh sắt. -Dụng cụ: Ống nghiệm thường, ống nghiệm hình chữ U, lõi than lấy từ pin hỏng dùng làm điện cực, dây điện, pin hoặc bình ăcquy. III.PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm. IV. TIẾN TRÌNH BÀY DẠY: HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC Hoạt động 1 vGV đặt hệ thống câu hỏi: -Trong tự nhiên, ngoài vàng và platin có ở trạng thái tự do, hầu hết các kim loại còn lại đều tồn tại ở trạng thái nào? -Muốn điều chế kim loại ta phải làm gì ? -Nguyên tắc chung của việc điều chế kim loại là gì? I – NGUYÊN TẮC ĐIỀU CHẾ KIM LOẠI Khử ion kim loại thành nguyên tử. Mn+ + ne ® M Hoạt động 2 v GV giới thiệu phương pháp nhiệt luyện. v GV yêu cầu HS viết PTHH điều chế Cu và Fe bằng phương pháp nhiệt luyện sau: CuO + H2­ Fe2O3 + CO ­ Fe2O3 + Al ¯ II – PHƯƠNG PHÁP 1. Phương pháp nhiệt luyện v Nguyên tắc: Khử ion kim loại trong hợp chất ở nhiệt độ cao bằng các chất khử như C, CO, H2 hoặc các kim loại hoạt động. v Phạm vi áp dụng: Sản xuất các kim loại có tính khưt trung bình (Zn, FE, Sn, Pb,…) trong công nghiệp. Thí dụ: Hoạt động 3 (Hết tiết 32) v GV giới thiệu phương pháp thuỷ luyện. v GV biểu diễn thí nghiệm Fe + dd CuSO4 và yêu cầu HS viết PTHH của phản ứng. v HS tìm thêm một số thí dụ khác về phương pháp dùng kim loại để khử ion kim loại yêu hơn. 2. Phương pháp thuỷ luyện v Nguyên tắc: Dùng những dung dịch thích hợp như: H2SO4, NaOH, NaCN,… để hoà tan kim loại hoặc các hợp chất của kim loại và tách ra khỏi phần không tan có ở trong quặng. Sau đó khử những ion kim loại này trong dung dịch bằng những kim loại có tính khử mạnh như Fe, Zn,… Thí dụ: Fe + CuSO4 ® FeSO4 + Cu Fe

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docĐại cương về kim loại.doc
Tài liệu liên quan