Giáo án Lịch sử 10 cả năm

Tiết : Bài 23 : PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT

 ĐẤT NƯỚC, BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC :

1.Về kiến thức : Giúp học sinh hiểu được

 -Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị phân chia thành hai miền có chính quyền riêng biệt mà hầu như nó không còn khả năng thống nhất lại.

 -Trước tình trạng khủng hoảng đó, phong trào Tây Sơn nổ ra đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu thống nhất lại đất nước.

 -Trong quá trình đấu tranh của mình , phong trào nông dân còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến chống Xiêm và chống Thanh, bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước của dân tộc.

2.Về tư tưởng, tình cảm :

 -Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ sự toàn vẹn của Tổ Quốc

 -Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam.

3. Về Kĩ năng :

 -Bồi dưỡng kỉ năng sử dụng bản đồ lịch sử

 -Bồi dưỡng kỉ năng phân tích, nhận định về sự kiện lịch sử.

 

doc171 trang | Chia sẻ: binhan19 | Ngày: 19/03/2019 | Lượt xem: 38 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Giáo án Lịch sử 10 cả năm, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
nổi lên chống đối, đất nước rơi vào tình trạng chiến tranh chia cắt. GV giảng giải : Nhà Mạc ra đời trong bối cảnh chiến tranh phong kiến bùng nổ. Tuy bước đầu có góp phần ổn định lại xã hội nhưng lại trở thành nguyên cớ gây nên chiến tranh : Chiến tranh Nam –Bắc triều. Nguyên nhân của cuộc chiến tranh Nam –Bắc triều ? Nguyên nhân dẫn đến chiến tranh Trịnh –Nguyễn và hậu quả của nó ? GV sử dụng bản đồ để chỉ cho HS quan sát. GV truyền đạt sự kiện Nam triều chuyển về Thăng Long, triều Lê được tái thiết hoàn chỉnh với danh nghĩa tự trị toàn bộ đất nước. Song dựa vào công lao đánh đổ nhà Mạc, chúa Trịnh ngày càng lấn quyền vua Lê. Tổ chức chính quyền trung ương và địa phương của nhà nước Lê –Trịnh ở Đàng Ngoài ? GV bổ sung, kết luận về tổ chức chính quyền Lê –Trịnh ở đàng Ngoài. GV có thể minh họa bằng sơ đồ đơn giản. Qua đó có thể thấy quyềnlực của chúa Trịnh không kém gì một ông vua thực sự. Tại sao chúa Trịnh không lật đổ vua Lê ? GV kết luận : Về chính quyền địa phương, luật pháp, quân đội đối ngoại, chế độ thi cử. Em có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Lê –Trịnh ? GV giảng giải về quá trình mở rộng lãnh thổ Đàng Trong của các chúa Nguyễn và nguyên nhân tại sao các chúa Nguyễn chú trọng mở rộng lãnh thổ (để có 1 vùng đất rộng đối phó với Đàng Ngoài). Em có nhận xét gì về chính quyền Đàng Trong, điểm khác biệt với nhà nước Lê –Trịnh ở Đàng Ngoài ? GV giảng về quân đội, cách tuyển chọn quan lại và sự kiện 1744 Ng Phúc Khoát xưng vương xây dựng triều đình trung ương và hệ quả của việc làm này (nước Đại Việt đứng trước nguy cơ chia làm 2 nước). Hoạt động 1 : Cả lớp, cá nhân HS theo dõi SGK trả lời : Nhuyên nhân làm cho nhà Lê sơ suy sụp là do : Vua, quan chỉ lo ăn chơi sa xỉ không quan tâm đến triều chính và nhân dân. Địa chủ ra sức chiếm đoạt ruộng đất, bóc lột nông dân. _ Biểu hiện : + Các thế lực phong kiến nổi dậy tranh chấp quyền lực. Mạnh nhất là thế lực Mạc Đăng Dung. + Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng nổ ở nhiều nơi. Hoạt động 2 : Cả lớp, cá nhân. HS theo dõi SGK trả lời : -Nhà Mạc xây dựng chính quyền theo mô hình cũ của nhà Lê. -Tổ chức thi cử đều đặn. - Xây dựng quân đội mạnh. - Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân. HS theo dõi SGK trả lời. Do sự chống đối của cựu thần nhà Lê và do chính sách cắt đất, thần phục nhà Minh => nhân dân phản đối. Nhà Mạc bị cô lập. Hoạt động 1:Cả lớp và cá nhân HS theo dõi SGK trả lời : Bộ phận cựu thần nhà Lê gắn bó với sự nghiệp giải phóng đất nước của cha ông, không chấp nhận nền thống trị của họ Mạc, không phục họ Mạc ở chỗ Mạc Đăng Dung không xuất thân từ dòng dõi quý tộc, vì vậy đã nổi lên ở Thanh Hóa –quê hương của nhà Lê để chống lại nhà Mạc => Chiến tranh Nam –Bắc triều. HS theo dõi SGK phát biểu : Trong lực lượng phù Lê : Đứng đầu là Nguyễn Kim. Nhưng từ khi Nguyễn Kim chết, con rể là Trịnh Kiểm (được phong thái sư nắm binh quyền) đã tiếp tục sự nghiệp “phù Lê diệt Mạc”. Để thao túng quyền lực vào tay họ Trịnh, Trịnh Kiểm tìm cách loại trừ phe cánh họ Nguyễn (họ Nguyễn Kim), giết Nguyễn Uông (con cả Ng Kim), trước tình thế đó, người con thứ của Ng Kim là Ng Hoàng đã nhờ chị gái xin anh rể cho vào trấn thủ đất Thuận Hóa. Từ đó cơ nghiệp họ Ng ở mạn Nam dần được xây dựng, trở thành thế lực cát cứ ở Đàng Trong, tách khỏi sự lệ thuộc họ Trịnh ở Đàng Ngoài. Hoạt động 1:Cả lớp và cá nhân HS theo dõi SGK trả lời : HS : Chúa Trịnh đã nghĩ đến việc lật đổ vua Lê, đem ý định đó hỏi Trạng nguyên Ng Bỉnh Khiêm (một người giỏi số thuật). Ng Bỉnh Khiên trả lời chúa Trịnh : Thóc cũ vẫn tốt cứ mang gieo. Từ đó chúa Trịnh hiểu nhà Lê vẫn còn có ảnh hưởng trong nhân dân và tầng lớp sĩ phu, vì vậy thôi ý định lật đổ vua lê. HS dựa vào phần vừa học để trả lời : Về cơ bản bộ máy nhà nước được tổ chức như thời lê sơ. Nhưng chỉ khác là triều đình nhà Lê không còn nắm thực quyền, mà quyền lực nằm trong tay chúa Trịnh. Hoạt động 1 : HS nghe và kết hợp với vẽ sơ đổ chính quyền Đàng Trong. Chúa 12 dinh Phủ Huyện Thuộc Aáp HS suy nghĩ so sánh trả lời : Ở Đàng Trong chỉ có chính quyền địa phương do chúa Nguyễn cai quản. Chính quyền trung ương chưa xây dựng. Điều đó lý giải tại sao ở Đàng Ngoài được gọi là “Nhà nước phong kiến Đàng Ngoài”, còn ở Đàng Trong được gọi là “Chính quyền Đàng Trong”. Nước Đại Việt bị chia cắt làm 2 Đàng chứ không phải bị tách làm 2 nước (liên hệ với giai đoạn 1954-1975). 1) Sự sụp đổ của nhà Lê, nhà Mạc thành lập : * Sự sụp đổ của nhà Lê. Nhà Mạc thành lập . - Đầu thế kỷ XVI nhà Lê sơ lâm vào khủng hoảng suy yếu. - Biểu hiện : + Các thế lực phong kiến nổi dậy tranh chấp quyền lực. Mạnh nhất là thế lực Mạc Đăng Dung. + Phong trào đấu tranh của nhân dân bùng nổ ở nhiều nơi. -Năm 1527 Mạc Đăng Dung phế truất vua Lê lập triều Mạc. * Chính sách của nhà Mạc : -Nhà Mạc xây dựng chính quyền theo mô hình cũ của nhà Lê. -Tổ chức thi cử đều đặn. - Xây dựng quân đội mạnh. - Giải quyết vấn đề ruộng đất cho nông dân. => Những chính sách của nhà Mạc bước đầu đã ổn định lại đất nước. - Do sự chống đối của cựu thần nhà Lê và do chính sách cắt đất, thần phục nhà Minh => nhân dân phản đối. Nhà Mạc bị cô lập. 2) Đất nước bị chia cắt : * Chiến tranh Nam –Bắc triều. - Cựu thần nhà Lê, đứng đầu là Nguyễn Kim đã quy tụ lực lượng chống Mạc “Phù Lê diệt Mạc” -> thành lập chính quyền ở Thanh Hóa gọi là Nam triều, đối đầu với nhà Mạc ở Thăng Long Bắc triều. -Năm 1545-1592 chiến tranh Nam Bắc triều bùng nổ => nhà Mạc bị lật đổ, đất nước thống nhất. * Chiến tranh Trịnh –Nguyễn : + Ở Thanh Hóa, Nam triều vẫn tồn tại nhưng quyền lực nằm trong tay họ Trịnh. + Ở mạn Nam : Họ Nguyễn cát cứ xây dựng chính quyền riêng. + 1627 họ Trịnh đem quân đánh họ Nguyễn, chiến tranh Trịnh – Nguyễn bùng nổ. + Kết quả : 1672 hai bên giảng hòa, lấy sông Gianh làm giới tuyến => đất nước bị chia cắt. 3) Nhà nước phong kiến Đàng Ngoài. -Cuối XVI Nam triều chuyển về Thăng Long. -Chính quyền trung ương gồm : Triều đình Lê Phủ chúa Trịnh (Bù nhìn) (Nắm quyền) Quan Quan 6 văn võ phiên -Chính quyền địa phương : Chia thành các trấn, phủ, huyện, châu xã như cũ. -Chế độ tuyển dụng quan lại như thời Lê. -Luật pháp : Tiếp tục dùng quốc triều hình luật (có bổ sung). - Quân đội gồm : +Quân thường trực (Tam phủ), tuyển chủ yếu ở Thanh Hóa. +Ngoại binh : Tuyển từ 4 trấn quanh kinh thành. -Đối ngoại : Hòa hiếu với nhà Thanh ở Trung Quốc 4) Chính quyền ở Đàng Trong. _ Thế kỷ XVII lãnh thổ Đàng Trong được mở rộng từ Nam Quảng Bình đến Nam Bộ ngày nay. _ Địa phương : Chia làm 12 dinh, nơi đóng phủ chúa (Phú Xuân) là dinh chính, do chúa Nguyễn trực tiếp cai quản. _ Dưới dinh là : phủ, huyện, thuộc ấp. _ Quân đội là quân thường trực, tuyển theo nghĩa vụ, trang bị vũ khí đầy đủ. _ Tuyển chọn quan lại bằng nhiều cách : Theo dòng dõi, đề cử, học hành. _ 1744 chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng vương, thành lập chính quyền trung ương. Song đến cuối XVIII vẫn chưa hoàn chỉnh. 4) Củng cố : _ Nguyên nhân của chiến tranh Nam – Bắc triều, Trịnh – Nguyễn. _ So sánh chính quyền Đàng Trong, Đàng Ngoài. 5) Dặn dò : _ HS vẽ sơ đồ đơn giản bộ máy chính quyền Đàng Trong, Đàng Ngoài rồi so sánh. _ Học bài, đọc trước bài 22. IV/ RÚT KINH NGHIỆM BỔ SUNG. Ngày soạn : Tiết Bài 22 : TÌNH HÌNH KINH TẾ Ở CÁC THẾ KỶ XVI – XVIII I . MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1.Về kiến thức : -Đất nước có nhiều biến động, song tình hình kinh tế có nhiều biểu hiện phát triển. -Lãnh thổ Đàng Trong mở rộng, tạo nên một vựa thóc lớn, góp phần quan trọng ổn định tình hình xã hội . -Kinh tế hàng hoá do nhiều nguyên nhân chủ yếu là nguyên nhân khách quan phátriển mạnh mẽ, tạo điều kiện cho sự hình thành và phồn vinh của một số đô thị -Từ nửa sau thế kỷ XVIII kinh tế cả hai Đàng đều suy thoái. Song sự phát triển của kinh tế hàng hoá ở các thế kỷ trước đã ảnh hưởng quan trọng đến đời sống xã hội. 2.Về tư tưởng, tình cảm : -Giáo dục ý thức về tính hai mặt của kinh tế thị trường, từ đó biết định hướng về các tác động tích cực. -Bồi dưỡng nhận thức về hạn chế của tư tưởng phong kiến. 3.Về kĩ năng : -Rèn luyện kỉ năng phân tích , liên hệ thực tế . II. CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ : 1.Chuẩn bị của thầy : -Bản đồ Việt Nam -Một số nhận xét của thương nhân nước ngoàivề kinh tế Việt Nam hay về các đô thị Việt Nam. 2. Chuẩn bị của -Đọc trước bài mới ở nhàchuẩn bị trả lời các câu hỏi. III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : 1.Oån định lớp : Nắm sĩ số, chỗ ngồi, 2..Kiểm tra bài c -Em hãy cho biết nguyên nhân dẫn đến sự suy sụp của triều Lê . -Hãy nêu những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các cuộc chiến tranh phong kiến Nam -Bắc triều, Trịnh – Nguyễn 3.Giới thiệu bài mới : Từ thế kỷ XVI đến thế kỷ XVIII, đất nước ta có nhiều biến động , nhưng do những tác nhân chủ quan và khách quan, nền kinh tế vẫn tiếp tục phát triển , đặc biệt đã xuất hiện những nhân tố mới là kinh tế hàng hóa phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho sự hình thành và phát triển của các đô thị. Hôm nay, chúng ta cùng nghiên cứu bài Tình hình kinh tế nước ta ở các thế kỷ XVI – XVIII để làm sáng tỏ vấn đề đó. TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG CẦN NẮM Trước hết cho học sinh tìm hiểu về tình hình nông nghiệp thời gian từ thế kỷ XV đến nửa sau thế kỷXVII Từ nửa sau thế kỷ XVII khi tình hình chính trị ổn định thì nông nghiệp có điều kiện phát triển. Tình hình nông nghiệp ở Đàng ngoài và Đàng trong lúc này như thế nào ? Tại sao nông nghiệp Đàng Trong có điều kiện phát triển hơn nông nghiệp Đàng Ngoài ? -Đàng Trong đất đai rộng ,tốt, dân cư ít, điều kiện sản xuất thuận lợi nên nó đã vượt qua yêu cầu tự túc tự cấp trở thành một vựa thóc lớn phục vụ thị trường -Đàng Ngoài vùng đất lâu đời, đã được khai phá triệt để khó có khả năng mở rộng, phát triển. Điểm tích cực và hạn chế của nông nghiệp trong giai đoạn này GV chốt lại và học sinh ghi nhớ. HS đọc sách và trả lời : Tình hình thủ công nghiệp ở nước ta thời kỳ này ? GV : Minh hoạvề nghề dệt: một thương nhân nước ngoài hỏi: “Tơ lụa được sản xuất với một số lượng lớn bao gồm đủ loại như lụa trắng, lụa màu, the, lĩnh, nhiễu, đoạn kỉ thuật dệt không kém mềm mại, vừa đẹp, vừa tốt chị có làm được không ? . Người thợ dệt trả lời : Làm được !” Sự phát triển của các làng nghề thủ công đương thời có ý nghĩa như thế nào? Hãy kể vài làng thủ công truyền thống mà em biết? GV yêu cầu theo dõi SGK tìm hiểu về tình hình nội thương Yếu tố mới trong nội thương lúc này là gì ? Do đâu nội thương lúc này phát triển ? Tình hình ngoại thương lúc này như thế nào ? GV minh hoạ hình ảnh trong SGK . lưu ý sự phát triển ngoại thương là do chính sách mở cữa thị trường của chính quyền Trịnh – Nguyễn. Đến giữa thế kỷ XVIII thì suy yếu dần do chế độ thuế khóa , thủ tục phiền phức. Liên hệ thực tiễn GV trình bày về sự ra đời và hưng khởi của các đô thị . Minh hoạ bằng lời của các thương nhân trong SGK. Nguyên nhân nào dẫn đến sự hưng khởi của các đô thị ?Sự phát triển của các đô thị có ý nghĩa như thế nào? Hoạt động 1 : Tập thể và cá nhân HS :Nông nghiệp -Bị tàn phá do chiến tranh tàn phá -Do hiện tượng tập trung ruộng đất -Nhà nước không quan tâm đến sản xuất HS : -Ở Đàng Ngoài nhân dân tiếp tục khai hoang mở rộng diện tích đất canh tác. -Ở Đàng Trong, các chúa Nguyễn khuyến khích nhân dân khai hoang mở rộng ruộng đồng. Diện tích ruộng đất cả nước nhờ đó được mở rộng nhanh chóng. -Nhân dân tạo ra được hàng chục giống lúa tẻ, nếp mới ngon hơn, đúc kết kinh nghiệm sản xuất “nước, phân, cần, giống”, trồng thêm cây lương thực và cây công nghiệp. -Nam Bộ có điều kiện thuận lợi nên nông nghiệp phát triển thành vựa lúa cung cấp cho thị trường Đàng Trong. -Nghề trồng vườn khá phát triển với nhiều loại cây ăn quả ngon như dừa, xoài, dứa,... HS :Thảo luận lớp -Tích cực : Đã chú ý đến khai hoang, thuỷ lợi, kinh nghiệm sản xuất, giống đã thúc đẩy nông nghiệp phát triển -Hạn chế:Hiện tượng tập trung ruộng đất sẽ làm cho nông dân mất đất nhiều hơn, ảnh hưởng đến sự phát triển Hoạt động 1 : Cá nhân HS : -Các nghề thủ công cổ truyền : làm gốm sứ, dệt vải lụa, làm giấy, làm đồ trang sức, rèn đúc đồng ngày càng phát triển và đạt trình độ cao. -Các nghề thủ công mới : khắc in bản gỗ, làm đường trắng, làm đồng hồ, tranh sơn mài. -Số làng thủ công tăng lên nhiều. -Các thợ giỏi ra các đô thị, lập phường vùa sản xuất vừa bán hàng. Hoạt động 2 : Thảo luận lớp HS : -Nhiều sản phẩm tiêu dùng có chất lượng cao ra đời -Đáp ứng nhu cầu trao đổi hàng hoá trong và ngoài nước -Thúc đẩy kinh tế hàng hoá phát triển. -HS liên hệ đến địa phương mình. Hoạt động 1 : Cá nhân HS : +Buôn bán lớn xuất hiện +Xuất hiện làng buôn +Điều đó chứng tỏ nó đã trở thành một nghề làm giàu. -HS : Nông nghiệp, thủ công nghiệp phát triển, đường sá được mở rộng ,đời sống nhân dân được nâng cao. HS : +Quan hệ buôn bán với các nước : Trung Hoa, Gia va, Xiêm, Nhật Bản, Bồ Đào Nha, Hà Lan, Anh, Pháp. +Các mặt hàng thương nhân nước ngoài đem đến là vũ khí, len dạ, bạc, đồng, đồ sứ..., và họ đổi lấy tơ lụa, đường, đồ gốm, các loại nông sản, lâm sản quý... của ta. Hoạt động tập thể HS: +Do Thủ công nghiệp, nông nghiệp, ngoại thương phát triển +Làm thay đổi bộ mặt kinh tế Đại Việt +Nó mở ra thời kỳ phát triển mới của chế độ phong kiến Đại Việt. 1. Tình hình nông nghiệp ở các thế kỷ XVI - XVIII -Ở Đàng Ngoài và Đàng Trong nhân dân tiếp tục khai hoang mở rộng diện tích đất canh tác. Diện tích ruộng đất cả nước nhờ đó được mở rộng nhanh chóng. -Công tác thuỷ lợi được chú trọng -Nhân dân tạo ra được hàng chục giống lúa mới ngon hơn, đúc kết được nhiều kinh nghiệm trong sản xuất -Nam Bộ có điều kiện thuận lợi nên nông nghiệp phát triển thành vựa lúa cung cấp cho thị trường Đàng Trong. -Nghề trồng vườn khá phát triển với nhiều loại cây ăn quả ngon như dừa, xoài, dứa,... -Tuy nhiên, đây cũng là giai đoạn gia tăng tình trạng tập trung ruộng đất vào tay giai cấp địa chủ phong kiến. 2. Sự phát triển của thủ công nghiệp -Một số nghề thủ công cổ truyền : làm gốm sứ, dệt vải lua,ï ngày càng phát triển và đạt trình độ cao. -Các nghề thủ công mới : khắc in bản gỗ, làm đường trắng, làm đồng hồ, tranh sơn mài. -Số làng thủ công tăng lên nhiều. -Các thợ giỏi ra các đô thị, lập phường vùa sản xuất vừa bán hàng. -Ngành khai mỏ phát triển ở cả Đàng Trong và Đàng Ngoài. -Ở Đàng Ngoài một số người đứng ra thầu khai thác một số mỏ. 3. Sự phát triển của thương nghiệp -Nội thương : +Chợ làng, chợ huyện, chợ phủ mọc lên khắp nơi và thường họp luân phiên. +Xuất hiện làng buôn và trung tâm buôn bán. +Xuất hiện buôn bán lớn bằng thuyền. -Ngoại thương : +Quan hệ buôn bán với các nước ngoài phát triển. +Các mặt hàng thương nhân nước ngoài đem đến là vũ khí, len dạ, bạc, đồng, đồ sứ..., và họ đổi lấy tơ lụa, đường, đồ gốm, các loại nông sản, lâm sản quý... của ta. +Nhiều thương nhân nước ngoài xin lập phố xá, cửa hàng để buôn bán lâu dài. 4. Sự hưng khởi của các đô thị -Sự phát triển của các ngành kinh tế đã tạo điều kiện cho các đô thị hình thành và phát triển. -Thăng Long phát triển với tên Kẻ Chợ gồm 36 phố phường và 8 chợ. -Phố Hiến có khoảng 2000 nóc nhà. -Hội An là thành phố cảng lớn nhất Đàng Trong. -Thanh Hà ở trên bờ sông Hương do thương nhân Trung Hoa thành lập, buôn bán tấp nập. -Đến đầu thế kỷ XIX các đô thị suy tàn dần, trừ Thăng Long. 4.Củng cố bài : Tóm tắt lại một số nội dung chính của bài -Thế kỷ XVI – XVIII kinh tế nước ta có bước phát triển mới, phồn vinh -Thủ công nghiệp ngày càng phát triển -Sự phát triển của ngoại thương và đô thị đưa nước ta tiếp cận với nền kinh tế thế giới. -Song do chính sách của nhà nước nên cuối thế kỷ XVIII, Việt Namvẫn là một nước nông nghiệp lạc hậu 5.Dặn dò : -Học bài và trả lời các câu hỏi của sách giáo khoa -Chuẩn bị bài tiếp theo. IV. RÚT KINH NGHIỆM : Ngày soạn : Tiết : Bài 23 : PHONG TRÀO TÂY SƠN VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT ĐẤT NƯỚC, BẢO VỆ TỔ QUỐC CUỐI THẾ KỶ XVIII I.MỤC TIÊU BÀI HỌC : 1.Về kiến thức : Giúp học sinh hiểu được -Thế kỷ XVI – XVIII đất nước bị phân chia thành hai miền có chính quyền riêng biệt mà hầu như nó không còn khả năng thống nhất lại. -Trước tình trạng khủng hoảng đó, phong trào Tây Sơn nổ ra đã xoá bỏ tình trạng chia cắt, bước đầu thống nhất lại đất nước. -Trong quá trình đấu tranh của mình , phong trào nông dân còn hoàn thành thắng lợi 2 cuộc kháng chiến chống Xiêm và chống Thanh, bảo vệ nền độc lập dân tộc, góp thêm những chiến công huy hoàng vào sự nghiệp giữ nước của dân tộc. 2.Về tư tưởng, tình cảm : -Giáo dục lòng yêu nước đấu tranh cho sự nghiệp bảo vệ sự toàn vẹn của Tổ Quốc -Tự hào về tinh thần đấu tranh của người nông dân Việt Nam. 3. Về Kĩ năng : -Bồi dưỡng kỉ năng sử dụng bản đồ lịch sử -Bồi dưỡng kỉ năng phân tích, nhận định về sự kiện lịch sử. II. CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ : 1.Chuẩn bị của thầy : -Lược đồ các trận đánh lớn ,tiêu biểu. -Một số câu nói nổi tiếng của vua Quang Trung, thơ ca của người đương thời nói về Quang Trung. 2.Chuẩn bị của trò : -Đọc kỹ SGK, chuẩn bị cho bài mới III. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC : 1.Oån định lớp : Nắm sĩ số, chỗ ngồi, ăn mặc 2.Kiểm tra bài cũ : -Nhũng biểu hiện của sự phát triển thủ công nghiệp, thương nghiệp trong các thế kỷ XVI- XVIII -Sự hưng khởi cũa các đô thị thể hiện ra sao? Sự phát triển của đô thị có ý nghĩa như thế nào ? 3.Giới thiệu bài mới : Bài học vừa rồi cho chúng ta thấy vào cuối thế kỷ XVIII chế độ phong kiến Đàng Ngoài, Đàng Trong đều bước vào giai đoạn khủng hoảng suy tàn. Một phong trào nông dân bùng lên rầm rộ, mở đầu từ ấp Tây Sơn và trong quá trình đấu tranh kiên cường của mình đã làm nên 2 sự nghiệp lớn , thống nhất đất nước và đánh bại giặc ngoại xâm, bảo vệ nền độc lập dân tộc. TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ NỘI DUNG CẦN NẮM GV yêu cầu HS đọc SGKvà trả lời : Trình bày về sự khủng hoảng của chế độ phong kiến Việt Nam cuối thế kỷ XVIII ? Em hãy tóm tắt những nét chính về phong trào Tây Sơn GV minh hoạ thêm :Nghĩa quân Tây Sơn giương cao khẩu hiệu “Lấy của nhà giàu chia cho nhà nghèo”và đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan nên người theo rất đông. -Mùa thu 1771 nghĩa quân chiếm được phủ Quy Nhơn. -Năm 1777, Nguyễn Nhạc tự xưng là Tây Sơn vương , phong cho Nguyễn Huệ làm Phụ chính -Năm 1778, Nguyễn Nhạc lên ngôi Hoàng đế - Từ 1786 - 1788, nghĩa quân Tây Sơn tiến ra Bắc lật đổ tập đoàn Trịnh - Lê, bước đầu hoàn thành thống nhất đất nước. GV thông tin thêm về ba anh em Tây Sơn . GV yêu cầu HS tóm tắt cuộc kháng chiến chống Xiêm 1785 . GV sử dụng lược đồ về trận Rạch Gầm – Xoài Mút để tường thuật . Nhận xét : Đây là một thắng lợi lớn tiêu diệt gần bốn vạn quân Xiêm, thể hiện được tài tổ chức , cầm quân của Nguyễn Huệ. “Chiến thắng này đã làm cho người Xiêm sau trận thua năm Giáp Thìn 1785 ngoài miệng thì nói khoác nhưng trong bụng thì sợ quân Tây Sơn như sợ cọp.” GV : Sau khi đánh tan quân Xiêm, 1786 Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc tiêu diệt họ Trịnh , tôn phù vua Lê và kết duyên cùng công chúa Ngọc Hân. Sau đó ông về Nam Ở ngoài Bắc, Nguyễn Hữu Chỉnh giúp Lê Chiêu Thống làm phản. Sau khi bị quân Tây Sơn đánh, Lê Chiêu Thống đã cầu viện quân Thanh . GV yêu cầu HS tóm tắt diễn biến cuộc kháng chiến chống Thanh. Giảng giải thêm:Việc làm của Lê Chiêu Thống chứng tỏ triều đình phong kiến nhà Lê không thể duy trì được nữa . Mặc dù Nguyễn Huệ đã cố gắng phù Lê. Trước tình hình đó Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đếngày 25-11-1788. GV minh họa lời chỉ dụ của vua Quang Trung và nêu rõ ý nghĩa của nó : Nó thể hiện tinh thần dân tộc cao cả, ý thức quyết tâm bảo vệ nền độc lập. Nó cổ vũ ,tạo khí thế quyết tâm chiến đấu của nghĩa quân sau 5 ngày hành quân thần tốc . Qua cuộc kháng chiến chống Thanh , em rút ra được đặc điểm gì ? GV tổng kết lại : -Hành quân thần tốc. -Tiến công mãnh liệt. -Chiến thuật thông minh sáng tạo. -Bí mật, bất ngờ, chắc thắng GV trình bày về sự ra đời của vương triều Tây Sơn : -Năm 1778, Nguyễn Nhạc lên ngôi Hoàng đế thành lập vương triều Tây Sơn, nhưng không làm gì được thêm. Cuộc khởi nghĩa vẫn tiếp tục. -Cuối năm1788, trước khi xuất quân ra Bắc, Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế lấy hiệu là Quang Trung. Sau khi lên ngôi Hoàng đế, Quang Trung đã thực hiện đường lối đối nội và đối ngoại như thế nào ? GV đánh giá : Vương triều Tây Sơn đã thi hành nhiều chính sách tiến bộ về mọi mặt: Kinh tế, chính trị, văn hoá, giáo dục, quân sự, làm cho xã hội ổn định đặt nền móng chế độ mới, được nhân dân ủng hộ. Tuy nhiên, việc vua Quang Trung mất sớm khiến cho những cải cách đó không thực hiện được, không cho phép hoàn thành sự nghiệp thống nhất đất nước và đưa đất nước thoát ra khỏi khủng hoảng. Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân HS : -Vào giữa thế kỷ XVIII, chế độ phong kiến Đàng Trong và Đàng Ngoài khủng hoảng sâu sắc. Phong trào nông dân bùng lên rầm rộ nhưng cuối cùng bị đàn áp. -Năm 1744, Chúa Nguuyễn Phúc Khoát xưng vương, thành lập triều đình riêng. Nguy cơ đất nước bị chia làm hai quốc gia đang đến gần. Tuy nhiên, chế độ phong kiến Đàng Trong cũng bước vào thời kỳ khủng hoảng và khởi nghĩa nông dân bùng nổ. HS : -Phong trào nông dân Tây Sơn bùng nổ năm 1771 do ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ lãnh đạo. -Phong trào Tây Sơn đã lật đổ chính quyền họ Nguyễn làm chủ vùng đất từ Quảng Nam trở vào. -Nhiệm vụ mới đặt ra cho phong trào Tây Sơn là : tiến quân ra Bắc lật đổ chính quyền Lê - Trịnh. Như vậy, phong trào Tây Sơn đảm nhận sư mệnh lịch sử thống nhất đất nước. Từ 1786 - 1788, phong trào Tây Sơn lần lượt đánh đổ chính quyền Trịnh, Lê làm chủ toàn bộ đất nước, bước đầu hoàn thành thống nhất đất nước. Hoạt động 1 : Cả lớp và cá nhân Chính quyền Chúa Nguyễn bị lật đổ nhưng cháu Chúa Nguyễn là Nguyễn Ánh cùng tàn quân chạy sang Xi

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docGiao an ca nam_12397906.doc
Tài liệu liên quan