Khóa luận Thực trạng quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại công ty acpa

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

DANH MỤC SƠ ĐỒ BẢNG BIỂU

TÓM TẮT KHÓA LUẬN

LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN I: CƠ SỞ LÝ LUẬN KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT TRONG KIỂM TOÁN BCTC 3

1.1 Đặc điểm của Nợ phải thu khách hàng có ảnh hưởng đến kiểm toán trong kiểm toán BCTC 3

1.1.1 Khái niệm và đặc điểm Nợ phải thu khách hàng 3

1.1.2 Những nguyên tắc kế toán đối với việc hạch toán Nợ phải thu khách hàng. 4

1.1.3 Chứng từ, tài khoản, sổ sách kế toán áp dụng đối với Nợ phải thu khách hàng 5

1.1.4 Dự phòng phải thu khó đòi 5

1.1.5 Gian lận và sai sót có thể xảy ra đối với khoản mục Nợ phải thu khách hàng 8

1.1.6 Các thủ tục kiểm soát nội bộ đối với khoản mục Nợ phải thu khách hàng . 9

1.2 Đặc điểm của doanh nghiệp sản xuất có ảnh hưởng đến kiểm toán trong kiểm toán BCTC 11

1.2.1 Khái niệm doanh nghiệp sản xuất 11

1.2.2 Đặc điểm doanh nghiệp sản xuất 11

1.3 Kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất trong kiểm toán BCTC 12

1.3.1 Vai trò của kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất trong kiểm toán BCTC 12

1.3.2 Mục tiêu kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất trong kiểm toán BCTC 14

1.3.3 Quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất trong kiểm toán BCTC 15

1.3.3.4 Chuẩn bị kiểm toán 15

1.3.3.5 Thực hiện kế hoạch kiểm toán 28

1.3.3.6 Kết thúc kiểm toán 38

PHẦN II: THỰC TRẠNG QUY TRÌNH KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY ACPA 42

2.1 Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA 42

2.1.1 Khái quát chung về Công ty 42

2.1.1.1 Lịch sử hình thành và phát triển 42

2.1.1.2 Những loại hình dịch vụ kinh doanh chủ yếu của Công ty 44

2.1.1.3 Thị trường hoạt động 45

2.1.1.4 Phương hướng phát triển của Công ty trong thời gian tới 46

2.1.2 Đặc điểm tổ chức quản lý tại Công ty 47

2.1.2.1 Đặc điểm tổ chức bộ máy tại Công ty 47

2.1.2.2 Đội ngũ nhân viên tại Công ty 49

2.1.3 Đặc điểm quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty 50

2.2 Kiểm toán Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA 53

2.2.1 Mục tiêu kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán BCTC do Công ty ACPA thực hiện 53

2.2.2 Quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán BCTC do Công ty ACPA thực hiện 53

2.2.2.1 Chuẩn bị kiểm toán 53

2.2.2.2 Thực hiện kế hoạch kiểm toán 67

A. Thực hiện các thử nghiệm kiểm soát 67

B. Thực hiện các thử nghiệm cơ bản 73

2.2.2.3 Kết thúc kiểm toán 89

2.2.3 Tổng kết quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng tại Công ty ACPA 92

PHẦN III: BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ PHƯƠNG HƯỚNG HOÀN THIỆN QUY TRÌNH KIỂM TOÁN NỢ PHẢI THU KHÁCH HÀNG ĐỐI VỚI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT TẠI CÔNG TY ACPA 95

3.3 Nhận xét chung và bài học kinh nghiệm về quy trình kiểm toán Nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán BCTC tại Công ty ACPA 95

3.3.1 Nhận xét chung 95

3.3.2 Bài học kinh nghiệm 96

3.4 Phương hướng hoàn thiện quy trình kiểm toán Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại Công ty ACPA 99

3.4.1 Sự cần thiết phải hoàn thiện quy trình kiểm toán Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất 99

3.4.2 Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại Công ty ACPA 101

3.2.2.1 Về phía Công ty 102

3.2.2.2 Về phía các cơ quan chức năng 116

KẾT LUẬN 119

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

 

doc143 trang | Chia sẻ: oanh_nt | Ngày: 29/06/2013 | Lượt xem: 5789 | Lượt tải: 66download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Khóa luận Thực trạng quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại công ty acpa, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hà Nội cấp ngày 14 tháng 04 năm 2004 với tên giao dịch tiếng Anh là ACPA Auditing & Consulting Co., Ltd. Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA có tư cách pháp nhân, có tài khoản giao dịch tại Ngân hàng Vietcombank, có quyền kí các hợp đồng kiểm toán và phát hành báo cáo kiểm toán. Vốn điều lệ trong giấy phép kinh doanh hiện nay của Công ty là 2 tỷ đồng Việt Nam và Công ty đang dự định nâng vốn điều lệ lên 3 tỷ đồng trong thời gian sắp tới. Trước đây theo giấy phép đăng kí kinh doanh, trụ sở chính của Công ty đặt tại tầng 7, toà nhà Đồng Tâm, 29 Phố Hàn Thuyên, Hà Nội. Kể từ tháng 6 năm 2006 Công ty đã chuyển trụ sở chính đến tầng 18, toà nhà quốc tế Hoà Bình, 106 đường Hoàng Quốc Việt, Quận Cầu Giấy, Hà Nội và chính thức mở chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh tại tầng 5, tòa nhà văn phòng Starview, 63A Nam Kì Khởi Nghĩa. Với những sáng lập viên ban đầu của Công ty là những KTV (CPA) xuất sắc với nhiều năm kinh nghiệm làm việc cho các hãng Arthur Andersen và KPMG Việt Nam, Công ty đã có một nền tảng khá vững chắc về chuyên môn và phong cách làm việc. Cuối tháng 10 năm 2006, Công ty đã đệ đơn xin gia nhập NEXIA International và chính thức trở thành thành viên vào ngày 18/12/2006. NEXIA International là một mạng lưới toàn cầu gồm các KTV độc lập và các chuyên gia tư vấn doanh nghiệp được thành lập vào năm 1971 bởi hai hãng kiểm toán lớn Oppenheim Appel Dixon & Associates của Mỹ và Spicer & Pegler của Anh. Đứng trong tốp 10 thế giới với 334 văn phòng ở 92 quốc gia, doanh thu hàng năm của NEXIA International hiện nay là trên 1,5 tỷ đô la Mỹ. Việc gia nhập và trở thành thành viên của NEXIA International đem lại cho Công ty rất nhiều lợi ích. Đó là lợi ích từ việc chia sẻ thông tin, nguồn lực cũng như phương pháp làm việc của NEXIA International, có thêm nhiều cơ hội để được đào tạo và trao đổi nhân viên giữa các quốc gia trong mạng toàn cầu, chia sẻ khách hàng giữa các hãng thành viên và lợi ích phát triển Công ty nhờ uy tín thương hiệu của NEXIA International. Với những bước đi vững chắc như vậy, Công ty ACPA đã có những bước phát triển nhảy vọt. Điều đó được phản ánh rõ nét qua bảng sau: Bảng 2.1: Kết quả hoạt động kinh doanh của Công ty qua các năm. Đơn vị tính: triệu đồng Chỉ tiêu 2005 2006 Doanh thu 4.500 6.800 Lợi nhuận trước thuế 600 1.360 Số lượng khách hàng 70 100 Qua bảng số liệu trên, ta thấy so với năm 2005 doanh thu năm 2006 tăng 2,3 tỷ đồng tức tăng 51%. Trong đó, lợi nhuận trước thuế năm 2006 chiếm 20% so với tổng doanh thu. Cùng với sự tăng lên của doanh thu là sự tăng lên đáng kể về số lượng khách hàng: cho đến hết năm 2006 Công ty có khoảng 100 khách hàng so với cuối năm 2005 mới chỉ có 70 khách hàng, tức tăng 43%. Những loại hình dịch vụ kinh doanh chủ yếu của Công ty Cũng như tên gọi của mình, thế mạnh của Công ty là cung cấp các dịch vụ về kế toán, kiểm toán và tư vấn về thuế, tài chính và nguồn nhân lực cho khách hàng với giá cả cạnh tranh và chất lượng cao. Hiện nay, các dịch vụ mà Công ty cung cấp bao gồm ba loại chính, cụ thể như sau: Các dịch vụ về kiểm toán (Auditing): Kiểm toán và rà soát BCTC Kiểm toán hoạt động Đánh giá và tư vấn HTKSNB Thẩm định, định giá doanh nghiệp Kiểm tra báo cáo theo luật định và các báo cáo đặc biệt khác Đánh giá về quản lý rủi ro Các dịch vụ tư vấn thuế (Tax): Lập kế hoạch thuế Dịch vụ tư vấn thuế và các quy định liên quan của Việt Nam Đánh giá, rà soát nghĩa vụ về thuế Dịch vụ tính lương và các dịch vụ tuân thủ liên quan Các dịch vụ về tư vấn doanh nghiệp (Corporate advisory): Các dịch vụ về kế toán Tư vấn tài chính doanh nghiệp Tư vấn lựa chọn và triển khai phần mềm Tư vấn tuyển dụng Tư vấn về định giá doanh nghiệp và phát hành cổ phiếu trước khi lên thị trường chứng khoán Tư vấn về sáp nhập, mua bán và cổ phần hóa doanh nghiệp Với mong muốn khẳng định uy tín và chất lượng, Công ty luôn cố gắng không ngừng để có thể mở rộng khai thác các loại hình dịch vụ khác nhau. Tuy nhiên trong thời gian hiện nay hoạt động chủ yếu của Công ty là cung cấp dịch vụ kiểm toán và tư vấn thuế, trong đó dịch vụ kiểm toán chiếm đa số và được minh họa qua biểu đồ cơ cấu doanh thu sau: Biểu đồ 2.2: Cơ cấu doanh thu năm 2006 Kiểm toán Thuế Tư vấn doanh nghiệp Thị trường hoạt động Với mục tiêu đặt chất lượng dịch vụ và uy tín của Công ty lên hàng đầu và phương châm “Your trust, our success” – “Sự tín nhiệm của khách hàng là thành công của chúng tôi”, các nhân viên trong Công ty đều nỗ lực hết mình đem đến chất lượng dịch vụ tốt nhất cho khách hàng. Chính vì vậy, từ khi thành lập đến nay số lượng khách hàng tin tưởng và sử dụng dịch vụ của Công ty không ngừng mở rộng. Khi mới thành lập số lượng khách hàng mới chỉ 40 nhưng con số này đã tăng lên 70 và 100 lần lượt vào thời điểm đầu năm 2006 và 2007. Hiện nay, Công ty đã và đang cung cấp các dịch vụ cho các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, các công ty tư nhân và một số công ty nhà nước. 99% trong số này là các công ty có vốn đầu tư nước ngoài, trong đó 90% là khách hàng Nhật Bản. Có thể thấy rằng, khách hàng Nhật Bản là những khách hàng khá khó tính và đòi hỏi dịch vụ được cung cấp phải có chất lượng cao. Do đó đây vừa là thử thách vừa là động lực cho sự phát triển của Công ty. Phương châm hoạt động đúng đắn ngay từ ban đầu của Công ty đã khiến khách hàng cảm thấy hài lòng về chất lượng dịch vụ tốt và phí kiểm toán rất cạnh tranh so với các công ty lớn như Big 4. Chính nhờ hai yếu tố này nên Công ty không có nhiều đối thủ cạnh tranh trực tiếp vì không nhiều công ty kiểm toán cung cấp được chất lượng cao mà giá cả lại cạnh tranh như vậy. Phương hướng phát triển của Công ty trong thời gian tới Về thị trường: Trong thời gian tới, thị trường kiểm toán của Công ty hứa hẹn rất tiềm năng. Sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 105/2004/NĐ-CP quy định bắt buộc các doanh nghiệp Nhà nước phải tiến hành kiểm toán, sự phát triển của ngành kiểm toán nói chung và Công ty ACPA nói riêng ngày càng thuận lợi. Công ty dự định từ năm 2007 trở đi bên cạnh việc cố gắng duy trì mối quan hệ tốt đẹp với các khách hàng cũ, Công ty sẽ mở rộng phạm vi khách hàng sang khu vực các doanh nghiệp nhà nước có tình hình hoạt động kinh doanh tốt và có HTKSNB tương đối hiệu quả, bên cạnh đó là các dự án quốc tế tài trợ (NGOs) do đã trở thành thành viên của NEXIA International và các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán. Về chiến lược phát triển dịch vụ: Bên cạnh việc củng cố và nâng cao chất lượng các lĩnh vực chủ đạo như kiểm toán và tư vấn thuế, Công ty còn dự kiến sẽ mở rộng về lĩnh vực tài chính ngân hàng, tư vấn phần mềm quản trị doanh nghiệp và một số loại hình dịch vụ khác. Xu hướng phát triển lâu dài của Công ty là hợp tác với hãng kiểm toán quốc tế NEXIA International nhằm quốc tế hóa chất lượng dịch vụ, đồng thời đưa Công ty trở thành công ty kiểm toán có chất lượng hàng đầu Việt Nam. Về nhân lực: Công ty sẽ tăng cường đội ngũ nhân lực cả về số lượng và chất lượng. Dự định của Công ty là bên cạnh việc hàng năm tổ chức các khoá đào tạo cho nhân viên trong nội bộ Công ty thì công tác đào tạo cũng sẽ được thực hiện trong mạng NEXIA International, đồng thời trích từ 1-2% tổng doanh thu mỗi năm cho những nhân viên giỏi đi học thạc sỹ (MBA), ACCA, CPA,…Trong vòng 2 năm tới, cùng với sự tăng trưởng chung của Công ty, số lượng nhân viên cũng sẽ tăng từ 65 – 70 người. Đặc điểm tổ chức quản lý tại Công ty Đặc điểm tổ chức bộ máy tại Công ty Bộ máy tổ chức của Công ty được thiết lập một cách gọn nhẹ, khoa học và năng động phù hợp với qui mô hoạt động nhỏ và vừa của Công ty. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty được thể hiện qua sơ đồ sau: Sơ đồ 2.3: Bộ máy tổ chức của Công ty theo chức năng Bộ phận Soát xét chất lượng Tổng Giám đốc Phòng Kiểm toán Phòng Hành chính - Kế toán Văn phòng TP. HCM Bộ phận Tư vấn Thuế Bộ phận Tư vấn doanh nghiệp Phó Tổng Giám đốc Phòng Tư vấn Ghi chú: Quan hệ chỉ huy Quan hệ hiệp đồng Bộ máy quản lý của Công ty được tổ chức theo mô hình trực tuyến chức năng gồm có Tổng Giám đốc, phó Tổng Giám đốc và 4 phòng chính: Tổng Giám đốc Ông Nguyễn Chí Trung phụ trách việc điều hành mọi hoạt động của doanh nghiệp, là đại diện pháp lý của Công ty trong các giao dịch với khách hàng cũng như với nhà nước và là Chủ phần hùn (Partner) của Công ty. Tổng Giám đốc trực tiếp quản lý hoạt động của các phòng Hành chính kế toán, phòng Kiểm toán, bộ phận Soát xét chất lượng đồng thời thông qua phó Tổng Giám đốc đánh giá hiệu quả của bộ phận Tư vấn và Văn phòng TP. HCM. Phó Tổng Giám đốc (3 người) Ông Hoàng Khôi, quản lý các hoạt động chung của phòng Tư vấn và trực tiếp điều hành hoạt động của bộ phận Tư vấn thuế thuộc phòng Tư vấn, là người soát xét cuối cùng chất lượng hoạt động tư vấn thuế. Ông Phạm Quốc Hưng quản lý các hoạt động và trực tiếp điều hành hoạt động của bộ phận Tư vấn doanh nghiệp thuộc phòng Tư vấn. Ông Ngụy Quốc Tuấn quản lý và điều hành các hoạt động tại chi nhánh TP Hồ Chí Minh. Các phó Tổng Giám đốc đồng thời là các Chủ phần hùn của Công ty. Phòng Tư vấn Phòng Tư vấn thực hiện những công việc liên quan đến dịch vụ tư vấn thuế, tư vấn và hỗ trợ doanh nghiệp cho khách hàng. Hiện nay, việc phụ trách điều hành mọi hoạt động tại Phòng Tư vấn do ông Hoàng Khôi và ông Phạm Quốc Hưng - Phó Tổng Giám đốc - chịu trách nhiệm. Phòng Kiểm toán Phòng kiểm toán thực hiện toàn bộ những hoạt động liên quan đến việc cung cấp dịch vụ kiểm toán cho các khách hàng. Phòng Kiểm toán có ba Chủ nhiệm kiểm toán (Audit Managers) là ông Nguyễn Mạnh Tuấn, ông Nguyễn Tuấn Nam và ông Lê Thế Việt thực hiện quản lý và điều hành mọi hoạt động tại Phòng Kiểm toán đồng thời chịu trách nhiệm báo cáo lên Phó Tổng Giám đốc phụ trách kiểm toán và Tổng Giám đốc về kết quả hoạt động của Phòng Kiểm toán. Bộ phận Soát xét chất lượng: Bộ phận này thực hiện việc rà soát kết quả cung cấp dịch vụ kiểm toán trước khi phát hành báo cáo kiểm toán cũng như tư vấn một cách độc lập đối với tất cả các nhân viên đã trực tiếp tham gia vào quá trình cung cấp dịch vụ kiểm toán, thuế cho khách hàng. Bộ phận này do ông Lê Minh Thắng phụ trách. Phòng Hành chính-Kế toán Phòng Hành chính-Kế toán thực hiện công việc kế toán cũng như các công việc văn phòng khác tại Công ty. Văn phòng Thành phố Hồ Chí Minh Văn phòng TP. HCM thực hiện toàn bộ các hoạt động liên quan chủ yếu tới cung cấp dịch vụ kiểm toán và kế toán, do ông Ngụy Quốc Tuấn điều hành và chịu trách nhiệm báo cáo lên Tổng Giám đốc về kết quả hoạt động của văn phòng. Đội ngũ nhân viên tại Công ty Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA được thành lập bởi những người tiên phong, trình độ chuyên môn cao đã qua đào tạo tại các trường cả trong và ngoài nước và có chứng chỉ kế toán viên công chứng quốc gia (CPA) đã từng là thành viên chủ chốt của Công ty TNHH Arthur Andersen Việt Nam từ năm 1995. Sau khi Arthur Andersen tuyên bố phá sản, những thành viên này đã cùng nhau thành lập nên Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA. Sự ra đời của Công ty đã khẳng định tâm huyết với nghề kiểm toán của các thành viên sáng lập Arthur Andersen tại Việt Nam về việc tiếp tục công việc mà họ đã theo đuổi để mang kiến thức và kinh nghiệm của mình chia sẻ với khách hàng và đồng nghiệp. Từ sáu Chủ phần hùn (Partner) ban đầu, sau gần 3 năm thành lập, hiện nay số lượng Chủ phần hùn là mười người, số lượng nhân viên của Công ty đã tăng lên 50 người đều đã tốt nghiệp đại học và trên đại học và chia thành các bộ phận: 37 người làm việc tại bộ phận Kiểm toán, 10 người làm tại bộ phận Tư vấn và 3 người tại phòng Hành chính Kế toán. Để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhân viên chuyên nghiệp không chỉ được tuyển chọn kỹ lưỡng mà còn được đào tạo bài bản bởi những KTV có kinh nghiệm. Hàng năm Công ty đều có các buổi đào tạo để cập nhật kiến thức cho các nhân viên trong Công ty. Ngoài ra, Công ty còn trích một phần lợi nhuận của mình hàng năm để cử các nhân viên giỏi đi học các chương trình MBA, CPA, ACCA,… Đặc điểm quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty Công ty ACPA được thành lập bởi những KTV ưu tú của Arthur Andersen Việt Nam trước đây vì vậy mô hình kiểm toán của Công ty vẫn theo phương pháp của Arthur Andersen Việt Nam và có một số thay đổi cho phù hợp với tình hình thực tiễn tại Việt Nam cũng như để phù hợp với quy mô nhỏ và vừa của Công ty hiện nay. Quy trình kiểm toán mà Công ty đang áp dụng có đặc điểm dựa trên việc đánh giá tính rủi ro (risk-based audit) và bao gồm các bước sau: Tìm hiểu qui trình hoạt động kinh doanh Đánh giá rủi ro kiểm soát Xác định rủi ro kiểm toán Thực hiện các thủ tục kiểm toán bổ trợ Và được chi tiết hoá qua sơ đồ sau: Sơ đồ 2.4: Quy trình kiểm toán chi tiết của Công ty ACPA Đánh giá tính trọng yếu Đánh giá ban đầu về rủi ro Phân tích kinh doanh BAF BPR BIF Thủ tục kiểm soát tầm cao Thủ tục kiểm soát đặc biệt Xác định và tìm nguyên nhân rủi ro Đối chiếu với BCTC 1 2 3 4 Xác định các rủi ro còn lại Xác định và thực hiện các thử nghiệm cơ bản Kiến nghị hoàn thiện Thủ tục phân tích Thử nghiệm cơ bản các nghiệp vụ & số dư Thực hiện các thủ tục kiểm toán bổ trợ Các tài khoản trọng yếu rủi ro thấp Các yêu cầu và quy định trong giai đoạn lập BCTC Các yêu cầu chuyên môn Ghi chú: Liên hệ các rủi ro được phát hiện với các thủ tục kiểm soát chính Đánh giá sự thiết kế phù hợp của các thủ tục kiểm soát Kiểm tra sự hoạt động hữu hiệu của các thủ tục kiểm soát Rủi ro được giảm đến mức chấp nhận được BAF (Business Analysis Framework ): Phân tích kinh doanh BIF (Business Information Framework): Phân tích thông tin BPR (Business Performance Review): Đánh giá kết quả hoạt động (Nguồn: Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA) Tìm hiểu qui trình hoạt động kinh doanh Mục đích của giai đoạn này là cung cấp những dữ liệu cơ bản cho việc đánh giá tính hiệu quả của hoạt động quản lý của tất cả các loại rủi ro, phân tích điều kiện kinh doanh cũng như quá trình xử lý thông tin của khách hàng. Giai đoạn này bao gồm các bước: Đánh giá tính trọng yếu Đánh giá ban đầu về rủi ro Phân tích kinh doanh Xác định và tìm nguồn gốc rủi ro Đối chiếu với báo cáo tài chính Đánh giá rủi ro kiểm soát và thực hiện thử nghiệm kiểm soát Mục đích của giai đoạn này là giúp KTV tìm hiểu cách thức hệ thống kế toán và ban quản lý của công ty khách hàng kiểm soát, phát hiện và sửa chữa kịp thời các rủi ro nhất định liên quan đến hệ thống thông tin cũng như các ước tính kế toán như thế nào. Giai đoạn này được cụ thể hoá thành các bước sau: Xác định rủi ro dựa trên hiểu biết về hoạt động kinh doanh của khách hàng Đánh giá sự thiết kế phù hợp của các thủ tục kiểm soát Đánh giá hiệu quả hoạt động của các thủ tục kiểm soát Thực hiện các thử nghiệm cơ bản Trong bước này, nhóm kiểm toán phải sử dụng những phán đoán chuyên môn của mình để xác định xem những khoản mục nào mà các thủ tục kiểm soát nội bộ không có hiệu quả trong việc giảm rủi ro sai phạm đến mức có thể chấp nhận được. Từ đó áp dụng các thủ tục phân tích và thủ tục kiểm tra chi tiết đối với từng khoản mục đã xác định. Thực hiện các thủ tục kiểm toán bổ trợ Các thủ tục kiểm toán bổ trợ được áp dụng nhằm đảm bảo sự biến động các thông tin tài chính đã kiểm toán là hợp lý so với sự hiểu biết của KTV về tình hình tài chính của Công ty. Các công việc thường được thực hiện trong giai đoạn này bao gồm: đánh giá khả năng tiếp tục hoạt động trong tương lai, tìm hiểu các bên thứ ba có liên quan đến hoạt động, đánh giá các khả năng có thể xảy ra các vụ tranh chấp, kiện tụng trong tương lai, đánh giá rủi ro gian lận và xem xét lại các sự kiện xảy ra sau ngày lập BCTC của khách hàng. Kiểm toán Nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn ACPA Mục tiêu kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán BCTC do Công ty ACPA thực hiện Tất cả giá trị các khoản phải thu là thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp vào ngày lập BCĐKT và được ghi nhận phù hợp; Tất cả các khoản dự phòng phải thu khó đòi được lập đầy đủ khi có dấu hiệu khó đòi; Giá trị của các khoản phải thu được ghi nhận, phân loại và trình bày thích hợp đầy đủ trên BCTC. Quy trình kiểm toán khoản mục Nợ phải thu khách hàng trong kiểm toán BCTC do Công ty ACPA thực hiện Chuẩn bị kiểm toán Các công việc thực hiện trước kiểm toán Do Công ty mới thành lập nên số lượng khách hàng hiện nay chưa nhiều, một số khách hàng đã được Công ty kiểm toán từ năm trước, bên cạnh đó là những khách hàng hoàn toàn mới. Để thu hút được những khách hàng này, Công ty thực hiện gửi Thư mời kiểm toán tới khách hàng. Thông qua Thư mời kiểm toán, khách hàng có thể nắm bắt được những thông tin ban đầu về Công ty như địa chỉ, điện thoại liên lạc, các loại hình dịch vụ cung cấp, phương pháp làm việc, giá phí và một số thông tin khác liên quan đến uy tín thương hiệu của ACPA và NEXIA International. Để hiểu rõ hơn về quy trình kiểm toán của Công ty ACPA, em đã lựa chọn hai công ty A và B để tìm hiểu và nghiên cứu trong khóa luận tốt nghiệp của mình. Công ty A là công ty 100% vốn đầu tư nước ngoài, được đầu tư từ công ty mẹ tại Nhật Bản, có quy mô tương đối lớn, có nhiều chi nhánh và đại lý bán hàng trên lãnh thổ Việt Nam. Hoạt động chính của Công ty là sản xuất và cung cấp sản phẩm thức ăn và tinh bột sắn. Trong khi đó, Công ty B là công ty 100% vốn đầu tư nước ngoài, được đầu tư bởi công ty mẹ từ Hàn Quốc và có quy mô nhỏ. Hoạt động chính của Công ty là sản xuất và gia công các sản phẩm nhựa ép phun và các linh kiện phụ kiện liên quan. Các công việc trong bước này được cụ thể như sau: Đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán Việc tìm kiếm các khách hàng mới và duy trì khách hàng cũ nằm trong chiến lược phát triển và mở rộng chung của Công ty. Tuy nhiên, trước khi ký hợp đồng với các khách hàng mới cũng như tiếp tục với các khách hàng truyền thống, Công ty đều thực hiện đánh giá khả năng chấp nhận kiểm toán trên tất cả các khía cạnh. Công ty A là khách hàng truyền thống của Công ty ACPA, do đó KTV chỉ tìm hiểu và cập nhật thêm thông tin để quyết định có nên tiếp tục kiểm toán cho Công ty A hay không. Công ty B là khách hàng mới của Công ty ACPA, do đó, Công ty đã thực hiện tìm hiểu kỹ hơn về thông tin của Công ty B. Sau quá trình tìm hiểu, cả hai công ty đều có tình trạng hoạt động tốt, đáp ứng được các yêu cầu đặt ra và có thể tiến hành cuộc kiểm toán mà không làm ảnh hưởng đến uy tín của Công ty ACPA, do đó Chủ phần hùn phụ trách kiểm toán đã đồng ý chấp nhận kiểm toán. Chuẩn bị nhân sự cho cuộc kiểm toán Việc lựa chọn nhân sự cho cuộc kiểm toán được thực hiện nhằm đảm bảo tuân theo quy định của chuẩn mực kiểm toán Việt Nam và đảm bảo cuộc kiểm toán được thực hiện một cách hiệu quả nhất. Trên cơ sở đó, Công ty đã lựa chọn các nhân viên để tiến hành cuộc kiểm toán ở hai công ty như sau: Công ty A có quy mô lớn và phức tạp nên nhóm kiểm toán được chỉ định là những người có nhiều năng lực và kinh nghiệm. Bên cạnh đó, Công ty A lại là khách hàng truyền thống, nên Công ty ACPA đã lựa chọn các thành viên trong nhóm kiểm toán chủ yếu là những thành viên đã kiểm toán từ năm trước vì những thành viên này đã có những hiểu biết về Công ty từ trước. Công ty B có quy mô nhỏ và đơn giản, lại là khách hàng lần đầu nên nhóm kiểm toán được chỉ định với số lượng ít hơn nhưng vẫn đảm bảo có đủ nhân lực có kinh nghiệm để tiến hành cuộc kiểm toán. Hợp đồng kiểm toán Sau khi đã chuẩn bị nhân lực cho cuộc kiểm toán, hợp đồng kiểm toán sẽ được ký kết giữa Công ty ACPA và hai khách hàng là Công ty A và Công ty B. Thu thập tài liệu từ phía khách hàng Kiểm toán viên trước hết yêu cầu đơn vị được kiểm toán gửi trước các BCTC (BCĐKT, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Bảng cân đối số phát sinh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ) để nắm được tình hình kinh doanh của đơn vị khách hàng và chuẩn bị cho việc đánh giá trọng yếu và rủi ro cũng như các công việc tiếp sau. Sau đó, KTV sẽ yêu cầu đơn vị cung cấp các tài liệu chi tiết cụ thể hơn thông qua thư hẹn kiểm toán. Ngoài ra, trong thư hẹn kiểm toán, KTV cũng sẽ lập kế hoạch về công việc và thời gian cụ thể cho công tác kiểm kê và cho cuộc kiểm toán cũng như việc thảo luận về các phát hiện và bút toán điều chỉnh. Tìm hiểu và phân tích quy trình hoạt động kinh doanh của khách hàng Tìm hiểu hoạt động kinh doanh (BAF) Việc tìm hiểu về hoạt động kinh doanh dựa trên chín yếu tố là: môi trường, thông tin, khách hàng, chủ sở hữu, nhà cung cấp, đối thủ cạnh tranh, giá trị, quá trình kinh doanh, nhà quản lý. Công việc này giúp KTV thấy được mối liên hệ và sự tác động qua lại giữa các yếu tố nhằm có được những hiểu biết sâu hơn về chiến lược, quá trình và hoạt động kinh doanh của khách hàng. Công ty A: Công ty ban đầu được thành lập là công ty liên doanh giữa Nhật Bản và Việt Nam và được chuyển đổi thành công ty 100% vốn đầu tư nước ngoài từ ngày 15 tháng 8 năm 2003. Vốn đầu tư và vốn pháp định được chấp thuận của Công ty tương ứng là 40.955.000 Đô la Mỹ và 13.706.000 Đô la Mỹ. Tại ngày 31 tháng 12 năm 2006, Công ty có 850 nhân viên. Kết quả hoạt động kinh doanh: Năm 2005, doanh thu và lợi nhuận sau thuế đã kiểm toán của Công ty lần lượt là 40.043.470 USD và 1.810.028 USD. Năm 2006, doanh thu và lợi nhuận sau thuế chưa kiểm toán lần lượt đạt 50.345.300 USD và 2.934.641 USD. Sản phẩm chính của Công ty A là Mì chính. Doanh thu từ Mì chính chiếm khoảng 85% tổng doanh thu. Ngoài ra, Công ty cũng sản xuất và bán một số sản phẩm khác như nước tương, bột nêm, bột chiên, cà phê hòa tan. Công ty phân phối các sản phẩm chủ yếu qua các đại lý và bán hàng di động. Mạng lưới này được thiết lập trên toàn quốc. Công ty cũng bán các sản phẩm cho các siêu thị lớn như Siêu thị X và Y. Khách hàng chủ yếu của công ty là hộ kinh doanh cá thể, các siêu thị và một số công ty kinh doanh thực phẩm trong nước. Nhu cầu thị trường phía Bắc thường cao hơn các vùng khác do thực tế người dân miền Bắc thường sử dụng nhiều Mì chính trong các bữa ăn hơn. Công ty B: Công ty B là công ty 100% vốn nước ngoài được thành lập tại Việt Nam ngày 05 tháng 12 năm 2003. Tổng số vốn đầu tư và vốn pháp định được phê duyệt của Công ty theo quy định trong Giấy phép Đầu tư lần lượt là 2.570.000 và 850.000 Đô la Mỹ. Tại ngày 31 tháng 12 năm 2006, Công ty có 115 nhân viên. Kết quả hoạt động kinh doanh: Năm 2005, doanh thu và lợi nhuận sau thuế đã kiểm toán của Công ty lần lượt là 2.303.324 USD và 684.420 USD. Năm 2006, doanh thu và lợi nhuận sau thuế chưa kiểm toán lần lượt đạt 2.813.515 USD và 800.863 USD. Khách hàng của Công ty chủ yếu là các khách hàng ở nước ngoài (Hàn Quốc, Indonexia, Thái Lan) và một số công ty ở Việt Nam. Trong đó, doanh thu từ bán hàng cho Indonexia là lớn nhất. Đánh giá kết quả hoạt động (BPR) Việc đánh giá kết quả hoạt động được thực hiện thông qua việc tính toán và phân tích các tỷ suất tài chính như tỷ suất quay vòng của tài sản, tỷ suất quay vòng vốn chủ sở hữu, tỷ suất khả năng sinh lời, giá trị thị trường,… Bên cạnh đó, KTV cũng so sánh số liệu đã kiểm toán của năm trước với số liệu chưa kiểm toán của năm nay nhằm mục đích phát hiện những biến động bất thường. Từ đó, mở rộng thủ tục kiểm toán nếu cần. Một số đánh giá liên quan đến khoản mục Nợ phải thu khách hàng tại 2 Công ty như sau: Công ty A: Bảng 2.5: Bảng phân tích các tỷ suất nợ phải thu tại Công ty A Tỷ suất Đã kiểm toán 31/12/05 Chưa kiểm toán 31/12/06 Số vòng quay của Nợ phải thu (lần) 9,22 7,76 Số ngày thu tiền bình quân (ngày) 39,57 47,06 Số vòng quay của Nợ phải thu năm nay giảm so với năm trước dẫn đến số ngày thu tiền bình quân năm nay tăng so với năm trước (khoảng 19%). Khi kiểm toán năm trước, KTV đã nhận thấy Công ty có nhiều khách hàng không có khả năng thanh toán. Do đó, có nhiều rủi ro năm nay phát sinh thêm các khoản nợ khó đòi nhiều hơn năm trước. KTV xác định cần phải thực hiện kiểm tra chi tiết đối với khoản dự phòng phải thu khó đòi. Bảng 2.6: Bảng phân tích xu hướng nợ phải thu tại Công ty A Đơn vị tính: USD Chỉ tiêu Đã kiểm toán 31/12/05 Chưa kiểm toán 31/12/06 Chênh lệch Ghi chú Số tiền % Phải thu thương mại 4.064.235 4.767.652 703.417 17% N1 Doanh thu thuần từ bán hàng và cung cấp dịch vụ 38.630.848 50.000.403 11.369.555 29% N2 N1: Phải thu thương mại tăng nhẹ có thể do tăng doanh thu. N2: So với năm trước, doanh thu tăng đáng kể do số lượng hàng bán ra tăng. Cần tìm hiểu thêm nguyên nhân. Công ty B: Bảng 2.7: Bảng phân tích các tỷ suất nợ phải thu tại Công ty B Tỷ suất Đã kiểm toán 31/12/05 Chưa kiểm toán 31/12/06 Số vòng quay của Nợ phải thu (lần) 8,11 6,36 Số ngày thu tiền bình quân (ngày) 45,01 57,38 Số vòng quay của Nợ phải thu năm nay giảm so với năm trước và số ngày thu tiền bình quân năm nay tăng so với năm trước (khoảng 27%). Khách hàng chủ yếu của Công ty là XL Indonexia, do đó việc thu tiền còn phụ thuộc vào các thủ tục hải quan. KTV xác định cần phải thực hiện đối chiếu lại các hợp đồng để kiểm tra xem có sự thay đổi về thời hạn thanh toán không. Bảng 2.8: Bảng phân tích xu hướng nợ phải thu tại Công ty B Đơn vị tính: USD Chỉ tiêu Năm trước Năm Nay Chênh lệch Ghi chú Số tiền

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docThực trạng quy trình kiểm toán nợ phải thu khách hàng đối với các doanh nghiệp sản xuất tại công ty acpa.DOC
Tài liệu liên quan