Tiểu luận Thị trường ngoại hối Việt Nam

Cho dù có những bước chuyển biến, nhưng ở Việt Nam vẫn thiếu vắng một thị trường ngoại hối có tổ chức để chắp nối cung cầu ngại tệ và tạo cơ sở xác định tỷ giá chính thức một cách khách quan sát với quan hệ cung cầu trên thị trường, thúc đẩy hoạt động XNK, đầu tư nước ngoài và thu hút nguồn lực ngoại tệ vào hệ thống ngân hàng. Một thực tế không thể phủ nhận trong giai đoạn đó trên thị trường Việt Nam, tỷ giá chính thức tách rời quá xa so với tỷ giá trên thị trường tự do. Đầu năm 1991 là thời điểm căng thẳng nhất về sự đột biến giá vàng và USD trên thị trường. Đứng trước tình hình đó, Thống đốc NHNN đã ra Quyết định 107 - NH/QĐ, ngày 16/8/1991 ban hành quy chế hoạt động của Trung tâm giao dịch ngoại tệ; trên cơ sở đó, hai trung tâm giao dịch ngoại tệ đã được thành lập và đi vào hoạt động tại TPHCM và Hà Nội. Mục đích hoạt động của hai Trung tâm này là:

doc29 trang | Chia sẻ: maiphuongdc | Ngày: 21/07/2014 | Lượt xem: 6324 | Lượt tải: 58download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tiểu luận Thị trường ngoại hối Việt Nam, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
u và cho vay ngoại tệ thừa. a. Thị trường tiền gửi chính xác Trên thị trường thỏa mãn các nhu cầu vốn trong các hình thức vay- gửi các loại ngoại tệ khi có cung, cầu với bất kỳ khối lượng nào và mức thời gian từ 1 ngày đến 5 năm hoặc lâu hơn. Kỳ hạn chính xác: được ký cụ thể trong các hợp đồng giao dịch Kỳ hạn chính xác thể hiện thời hạn thanh tóan đúng hạn và đến hạn (trả trước hoặc trả sau đều chịu lãi phạt). Mức lãi phạt tùy thuộc vào mối quan hệ giữa ngân hàng và khách hàng và nhu cầu vốn trên thị trường. Ở thị trường tiền gửi có hình thức vay vốn 1 ngày. Hình thức vay vốn 1 ngày nhằm thỏa mãn vốn kinh doanh của chủ thể kinh thế. Vay một ngày Ngày ký Ngày nhận Ngày trả Vay hôm nay, trả ngày mai J J J + 1 Vay ngày mai, trả ngày kia J J + 1 J + 2 Vay bất kỳ, trả kế tiếp J J + N JN + 1 b. Thị trường tiền gửi thông qua lãi suất Lãi suất được hiểu là giá phải trả hay nhận được từ các khoản đi vay hay đi gửi bằng ngoại tệ. Như vậy, các mức lãi suất này xác định chi phí hay thu nhập có liên quan đến việc sử dụng tiền (ngoại tệ) trong một thời gian nhất định Liên quan đến tiền và thời gian Xoay quanh quy luật cung cầu Lãi suất trên thị trường được tính trên cơ sở năm thương mại và thông báo dưới hình thức phân số. Ví dụ: Lãi GBP khác với 3 tháng USD (loại tiền) Lãi 3 tháng GBP khác lãi 1 tháng (thời gian) Lãi 3 tháng GBP: 9- 91/2 (tính trên cơ sở 365 ngày) Lãi 6 tháng USD: 61/4- 61/2 (tính trên cơ sở 360 ngày đối với các đồng tiền ngoài GBP) Con số đầu tiên là lãi suất mà ngân hàng sẵn sàng đi vay / huy động Con số thứ hai là lãi suất mà ngân hàng sẵn sàng cho vay, lãi suất chào. Vậy có thể rút ra quy tắc ứng dụng sau: + Khách hàng đi vay với lãi suất cao nhất (con số thứ 2) + Khách hàng cho vay với lãi suất thấp nhất (con số đầu tiên) - Trả đúng hạn, đến hạn + Trả trước hoặc trả sau đều chịu trả lãi + Mức phạt: Tùy thuộc vào mối quan hệ ngân hàng và khách hàng cũng như nhu cầu vổn trên thị trường Phạt chậm trả cao hơn lãi vay Phạt trả trước Công thức tính các khoản lãi phải trả: Trong đó: I: Lãi xác định phải trả C: Vốn giao dịch T: Mức lãi suất áp dụng N: Chính xác số ngày, kỳ hạn 360 là năm thương mại thông thường Thị trường tiền gửi mang tính quốc tế, hoạt động không ngừng và do quy luật cung cầu chi phối. Có nghĩa là thị trường có thể bị tác động bởi các sự kiện kinh tế, chính trị và tâm lý ... thậm chí với mức độ lớn hơn thị trường giao ngay vì phần lớn các nước phát triển đều sử dụng công cụ lãi suất để tác động đến một loạt các chỉ số kinh tế và đặc biệt là tác động đến quan hệ giữa các đồng tiền với nhau. Chính vì vậy mà chính sách biến động lãi suất do Mỹ thi hành tác động đến tỷ giá của đồng Đôla Mỹ và các đồng tiền khác nhau, vì thông qua ảnh hưởng tới việc chu chuyển vốn làm biến động cung và cầu, mà lãi suất là giá cả của quyền sử dụng vốn phụ thuộc rất lớn vào quan hệ cung cầu, buộc các lãi suất này cũng phải thay đổi. 2. Thị trường mua bán ngoại tệ giao ngay Thị trường này bao gồm thị trường thỏa thuận tùy ý và thị trường giao dịch theo phiên ấn định. - Về địa điểm và thời gian + Thị trường thỏa thuận tùy ý không có địa điểm cụ thể, thời gia 24/24 h + Thị trường theo phiên giao dịch tại phòng lớn. - Về tỷ giá: + Thỏa thuận tùy ý; Mỗi giao dịch hay mỗi hợp đồng áp dụng một tỷ giá và tỷ giá này không công bố + Theo phiên ấn định: Tỷ giá do người tổ chức phiên đưa ra - Ngày giá trị: + Ngày thỏa thuận tùy ý tuân thủ nguyên tắc J+2 đối với tất cả hợp đồng ký vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. +chỉ áp dụng J+2 đối với tất cả các hợp đồng (lệnh mua bán đưa ra ) ký trước 12giờ của ngày tổ chức theo phiên. III. CÁC NGHIỆP VỤ TRÊN THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI 1. Giao dịch giao ngay Khái niệm Giao dịch giao ngay là việc mua bán một số lượng ngoại tệ được thực hiện giữa hai bên theo tỷ giá giao ngay tại thời điểm giao dịch và kết thúc thanh toán trong vòng 2 ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày cam kết mua bán. Các giao dịch giao ngay được thực hiện giữa ngân hàng trung ương và các tổ chức tín dụng, giữa các tổ chức tín dụng với nhau và giữa các tổ chức tín dụng với các tổ chức khác và cá nhân. Trong đó, ngân hàng thương mại đóng vai trò là trung tâm trong việc tạo thị trường nhằm mục đích kinh doanh của mình hoặc phục vụ cho khách hàng. Các điều kiện của giao dịch Trong giao dịch giao ngay, thỏa thuận giao dịch giữa hai bên thường bao gồm một số điều kiện mua bán như: tỷ giá mua bán, số lượng giao dịch, địa điểm chuyển tiền đến, chuyển tiền đi vào ngày thanh toán...Sau khi cam kết giao dịch, các bên có thể xác nhận lại bằng văn bản koặc ký kết hợp đồng chi tiết. Thông thường việc giao dịch được hoàn tất bằng thỏa thuận qua điện thoại là có tính pháp lý. Ngày giá trị - Ngày giá trị là khoảng thời gian thực hiện việc chuyển tiền đến các tài khoản có liên quan. Đó là ngày mà các khoản ngoại hối phải được trả cho các bên tham gia giao dịch. Ngày giá trị còn được gọi là ngày thanh toán. - Có các ngày giá trị sau : T+0 : Thanh toán trong ngày T+1 : Sau một ngày làm việc T+2 : Sau hai ngày làm việc Phương tiện giao dịch Giao dịch giao ngay được thực hiện qua các phương tiện giao dịch như : telex, điện thoại, hệ thống mạng vi tính hoặc có thể tiếp nhận trên thị trường tập trung. Hai bên thỏa thuận với nhau các điều kiện mua bán và sau đó xác nhận lại bằng văn bản. Tỷ giá giao ngay + là tỷ giá được thỏa thuận từ ngày hôm nay nhưng việc thực hiện thoanh toán xảy ra vào ngày làm việc thứ hai sau ngày ký kết hợp đồng. + Các ngoại tệ được mua bán lẫn nhau thông qua việc niêm yết tỷ giá hay cơ chế tỷ giá chéo. Trong giao dịch liên ngân hàng thì tỷ giá giao ngay được niêm yết theo Kiểu Mỹ : Số lượng(giá cả) đo la Mỹ cho một đồng ngoại tệ Kiểu Châu Âu: Số lượng ngoại tệ so với một Đôla Mỹ. + Khi đổi kiểu yết giá từ trực tiếp sang gián tiếp hay từ kiểu Mỹ sang kiểu Châu Âu, thứ tự tỷ giá mua bán phải thay dổi ngược lại. Giá mua kiểu Mỹ đổi thành giá bán kiểu Châu Âu và ngược lại. Chú ý: Trong giao dịch giao ngay, tỷ giá giao dịch ngân hang đưa ra luôn thay đổi tùy theo tình hình thực tế về cung cầu trên thị trường.Giao dịch được thực hiện theo tỷ giá do ngân hàng niêm yết tại thời điểm giao dịch hoặc do hai bên thảo thuận. Ở Việt Nam, tỷ giá giao ngay trên thị trường ngoại hối chính thức được xác định theo quan hệ cung cầu về ngoại tệ nằm trong giới hạn quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam căn cứ vào tình hình cụ thế trong từng thời kỳ để quy định giới hạn này cho phù hợp. Chi phí giao dịch Các ngân hàng thương mại không thu phí mà thu lời từ sự chênh lệch gữia giá bán và giá mua. Công thức xác định: Chênh lệch = Tỷ giá bán – Tỷ giá Tỷ giá bán 2. Giao dịch mua bán có kỳ hạn Khái niệm Giao dịch ngoại hối có kỳ hạn là một giao dịch trong đó hai bên sẽ cam kết mua bán với nhau một lượng ngoại tệ theo một tỷ giá xác định tại một thời điểm sau đó hay sau một thời hạn xác định kể từ ngày ký kết giao dịch. Trong giao dịch kỳ hạn, mọi điều kiện mua bán được ký kết vào ngày giao dịch, việc giao nhận tiền chỉ được thực hiện vào ngày giá trị đã thỏa thuận trên cơ sở kỳ hạn mua bán. Giao dịch hối đoái kỳ hạn có thể được thực hiện trên thị trường tập trung hoặc không tập trung qua các phương tiện giao dịch như điện thoại, mạng máy tính... Ỏ Việt Nam, chỉ có các ngân hàng thương mại đủ điều kiện mới được phép giao dịch có kỳ hạn với một số khách hàng vàcác tổ chức tín dụng, các tổ chức kinh tế là pháp nhân Việt Nam. Các giao dịch phải được ký kết hợp đồng chi tiết nếu không giao dịch qua mạng máy tính. Ngày giá trị kỳ hạn Trong giao dịch có kỳ hạn, ngày giá trị được xác định sau một thời gian nhất định (thời hạn của giao dịch) kể từ ngày giá trị giao ngay của giao dịch giao ngay cùng thời điểm giao dịch. Để xác định ngày giá trị có kỳ hạn, đầu tiên phải xác định ngày giá trị giao dịch giao ngay có hiệu lực thích hợp, sau đó cộng với thời hạn tương ứng của giao dịch. Hay Ngày giá trị = Ngày giá trị giao ngay + thời hạn tương ứng của giao dịch (1,2,3,6,9,12 tháng). Chú ý Nếu ngày giá trị có kỳ hạn rơi vào ngày nghỉ thì ngày giá trị có kỳ hạn có hiệu lực sẽ được gia hạn lùi vào ngày làm việc liền sau. Trong trường hợp thời hạn của giao dịch là chẵn tháng, nếu việc gia hạn ngày giá trị có hiệu lực rơi vào tháng sau thì phải tính ngược trơ lại cho đến khi xác định được ngày giá trị có hiệu lực đầu tiên. * Tỷ giá có kỳ hạn Tỷ giá kỳ hạn là tỷ giá đựoc thỏa thuận ngay từ hôm nay để làm cơ sở cho việc trao đổi tiền tệ tại một ngày xác định xa hơn ngày giá trị giao ngay. Tỷ giá có kỳ hạn do các Ngân hàng niêm yết có thể theo hai cách: Yết giá trực tiếp hoặc yết giá gián tiếp. Trên thị trường các yết giá kiểu Swap được sử dụng phổ biến. Theo phương pháp này, ngân hàng sẽ yết tỷ giá giao ngay và mức swap. Mức swap là chênh lệch tỷ giá hối đoái giữa tỷ giá có kỳ hạn và tỷ giá giao ngay hay còn gọi là điểm kỳ hạn. Vì tỷ giá bao gồm hai loại là tỷ giá bán và tỷ giá mua nên về nguyên tắc, mức swap được yết theo điểm gồm mức swap mua và mức swap bán. Số viết trước là mức swap mua và số viết sau là mức swap bán. Swap = swap mua /swap bán Tỷ giá có kỳ hạn = Tỷ giá giao ngay Chú ý Nếu trong mức swap, mức swap mua nhỏ hơn mức swap bán thì: Tỷ giá có kỳ hạn = Tỷ giá giao ngay – mức swap Nếu trong mức swap, mức swap mua lớn hơn mức swap bán thì: Tỷ giá có kỳ hạn = tỷ giá giao ngay + mức swap 3. Giao dịch tương lai *Khái niệm Hợp đồng tương lai là một thỏa thuận giữa hai đối tác được mua bán một số lượng đồng tiền định sẵn vào thời điểm ký kết hợp đồng và ngày giao hàng được ấn định sẵn trong tương lai được thực hiện tại Sở giao dịch. Thực chất của giao dịch sau chính là giao dịch có kỳ hạn nhưng được chuẩn hóa về: Loại ngoại tệ giao dịch, giá trị hợp đồng giao dịch và thời hạn giao dịch. * Đặc điểm của hợp đồng tương lai Đặc điểm nổi bật của hợp đồng tương lai là tính tiêu chuẩn cao. Các điều khoản được tiêu chuẩn hóa cao trong hợp đồng giao sau là: tên hàng, số lượng (độ lớn của hợp đồng), thời gian giao hàng và địa điểm giao hàng. + Loại ngoại tệ giao dịch: Tại sở giao dịch Chicago-CME, các ngoại tệ được giao dịch là: CAD, EUR, JPY, GBP, AUD và CHF. + Khối lượngngoại tệ giao dịch: được quy định với từng loại đồng tiền. Chẳng hạn, Hợp đồng Yên Nhật là 12.500.00, với AUD là 100.000... + Ngày thanh toán cụ thể trong tương lai: Ngày thứ 4 của tuần thứ ba của các tháng 3,6,9,12. + Địa điểm giao dịch: Việc giao dịch được diễn ra trên sàn giao dịch theo nguyên tắc đấu giá. Các thành viên tham gia giao dịch phải là thành viên cả Sở giao dịch. Những người tham gia vào thị trường này đều phải đóng 1 khoản ký quỹ, trả chi phí giao dịch tại công ty môi giới và sau đó khoản này được ký gửi tại công ty thanh toán bù trừ. + Nếu trong quá trình công ty thanh toán bù trừ điều chỉnh theo thị trường làm cho khoản ký quỹ của người mua và người bán tiền tệ giao sau xuống một mức nào đó thì họ phải đóng bổ sung. Việc thanh toán được thực hiện thông qua công ty thanh toán bù trừ của sở giao dịch. Tính hoa hồng trên từng thương vụ mua bán. Khách hàng có thể kết thúc hợp đồng vào bất kỳ lúc nào trong thời gian có hiệu lực của hợp đồng bằng cách ký một hợp đồng khác ngược lại với hợp đồng đang có 4. Nghiệp vụ quyền chọn Quyền lựa chọn là công cụ tài chính mang lại cho người sở hữu nó có quyền mua hoặc bán (nhưng không bắt buộc phải thực hiện) một số lượng ngoại tệ nhất định với giá đã được thỏa thuận trước trong một khoảng thời gian hoặc một ngày ấn định trong tương lai. Quyền lựa chọn bao gồm quyền chọn mua và quyền chọn bán. + Quyền chọn mua: cho phép người sở hữu nó có quyền (nhưng không bắt buộc) mua một số lượng ngoại tệ theo mức giá và trong thời gian xác định trước + Quyền chọn bán: Cho phép người mua quyền chọn bán một lượng ngoại tệ nhất địnhtheo giá thực hiện vào ngày giao hàng. * Nội dung của quyền chọn mua hoặc quyền chọn bán Hình thức lựa chọn: Kiểu Mỹ hay kiểu Châu Âu. + Kiểu Châu Âu chỉ được thực hiện vào ngày đáo hạn. + Kiểu Mỹ có thể thực hiện bất kỳ lúc nào trước ngày đáo hạn - Số lượng ngoại tệ mua bán . Giá thực hiện: giá mua hay giá bán ngoại tệ khi người mua quyền lựa chọn thực hiện quyền. Thời hạn hợp đồng (thời gian đán hạn) Lệ phí quyền lựa chọn (Option Price) Đây chính là khoản lãi của người mua quyền chọn Nhân tố ảnh hưởng đến giá quyền chọn Tỷ giá giao ngay - Tỷ giá thưch hiện Thời gian thực hiện Sự biến động của tỷ giá Nghiệp vụ hoán đổi Hoán đổi là giao dịch giữa hai đối tác trong việc trao đổi các luồng tiền tương lai tính trên cơ sở khác nhau. Có hai loại hoán đổi là hoán đổi lãi suất và hoán đổi tiền tệ. Swap lãi suất * Khái niệm Là nghiệp vụ qua đó hai bên tham gia trao đổi với nhau những chi phí tài chính về các khoản nợ tương ứng của mỗi bên, tức là trao đổi giữa hai bên đối với lãi phải trả và khoản lãi thu của một đồng tiền tính trên một lượng tiền gốc ngầm định thỏa thuận. - Giao dịch trao đổi khoản lãi trả gọi là hoán đổi nợ. Giao dịch trao đổi khoản lãi thu gọi là hoán đổi tải sản. * Các loại hoán đổi lãi suất - Hoán đổi Coupon: Hoán đổi lãi tính trên cơ sở lãi suất cố định cho lãi tính trên cơ sở lãi suất thả nổi. Ví dụ: Lãi suất cố định 12% với lãi suất thả nổi trên cơ sở lãi suất Libor 6 tháng. Hoán đổi cơ bản: Hoán đổi lãi thả nổi tính toán trên cơ sở khác nhau với nhau. Ví dụ: Lãi suất thả nổi trên cơ sở lãi suất Libor 6 tháng với lãi suất thả nổi trên cơ sở trái phiếu ngắn hạn của Mỹ. * Lợi ích của hoán đổi lãi suất Giảm chi phí vay Tiếp cận vay ở thị trường nghiêm ngặt Giao dịch hoán đổi lãi suất có thể được sử dụng để những người vay Phòng ngừa rủi ro. Swap tiền tệ * Định nghĩa Hoán đổi ngoại tệ là giao dịch hoán đổi trong đó bên A trao đổi vốn gốc và tính lãi trên cơ sở lãi suất cố định trên một đồng tiền với vốn gốc và tính lãi trên cơ sở lãi suất cũng cố định nhưng của một đồng tiền khác. * Các bước thực hiện Trao đổi vốn gốc ban đầu Trao đổi lãi trên cơ sở giá trị gốc của từng đồng tiền Trao đổi gốc ngược lại * Tác động của hoán đổi ngoại tệ Giúp người vay giảm chi phí vay trên những thị trường khó tiếp cận. Giúp người vay thâm nhập và vay trên thị trường vốn nước ngoài với chi phí thấp. 5. Nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ a Nghiệp vụ khách hàng Trong nghiệp vụ này ngân hàng là người tạo thị trường, xác định và niêm yết tỷ giá. Khi nhận được lệnh của khách hàng, ngân hàng sẽ bù trừ các lệnh. Phần chênh lệch cuối cùng, ngân hàng sẽ tìm các xử lý sao cho có lợi nhất. b. Nghiệp vụ Acbít Là nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ dựa trên sự chênh lệch giá giữa các thị trường khác nhau để thu lợi. Nghiệp vụ Acbít xuất hiện lần đầu tiên trên thị ttrường giao ngay bằng cách mua ở thị trường giá thấp và bán ở thị trường giá cao do đó ngân hàng có thể thu lợi từ sự chênh lệch tỷ giá. - Điều kiện để thực hiện + Phải có vốn lớn + Phải có mạng lưới đại lý rộng khắp + Hệ thống thông tin hiện đại đảm bảo đảm bảo thông tin nhanh, chính xác, kịp thời + Phải có đội ngũ cán bộ giỏi, có trình độ am hiểu thị trường. - Phân laọi Acbit Acbít hai điểm: được thể hiện khi có sự chênh lểch rõ ràng về tỷ giá của hai đồng tiền giữa hai điểm khác nhau. Acbít ba điểm : Nhìn bề ngoài chưa thấy được sự khác nhau trong tỷ giá giữa các thị trường nhưng có thể nhìn thấy sự chênh lệch tỷ gía thông qua tỷ giá chéo. CHƯƠNG II SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI VIỆT NAM 1. Quá trình hình thành thị trường ngoại hối Việt Nam Từ năm 1989, công cuộc Đổi mới được đẩy mạnh hơn với chủ trương của Đảng và Nhà nước là phát triển một nền kinh tế thị trường có sự quản lý của Nhà nước; công cuộc Đổi mới cũng được tiến hành đồng thời với việc phát triển kinh tế đối ngoại, mở cửa, hợp tác và hội nhập, phù hợp với xu hướng quốc tế hóa nền kinh tế thế giới ngày càng mạnh mẽ. Nhằm bôi trơn và thúc đẩy kinh tế đối ngoại phát triển, đặc biệt là hoạt động XNK, thì việc hình thành và đưa vào hoạt động thị trường ngoại hối ở Việt Nam là cần thiết. Quá trình hình thành và phát triển thị trường ngoại hối Việt Nam có thể tóm tắt như sau: 1.1. Giai đoạn trước năm 1991 Đặc trưng của giai đoạn trước 1991 là Việt Nam phát triển kinh tế hướng nội, đóng cửa, các mối quan hệ với bên ngoài đều thông qua hệ thống độc quyền của Nhà nước về ngoại thương và ngoại hối. Với cơ chế kinh tế như vậy, đã triệt tiêu môi trường và mọi điều kiện để hình thành và phát triển thị trường nói chung và thị trường ngoại hối nói riêng. Trước yêu cầu đổi mới, ngày 26/3/1988, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định 53/HĐBT về việc tách hệ thống Ngân hàng Việt Nam từ một cấp thành hai cấp, bao gồm: Ngân hàng Nhà nước và hệ thống Ngân hàng thương mại. Ngân hàng Nhà nước là Ngân hàng Trung ương thực hiện chức năng quản lý vĩ mô, ban hành chính sách tiền tệ, tín dụng và ngân hàng; hệ thống NHTM thực hiện chức năng kinh doanh tiền tệ và tín dụng; trong đó, chỉ có duy nhất Ngân hàng Ngoại Thương được phép hoạt động và kinh doanh ngoại hối, thanh toán quốc tế và mở tài khoản ở nước ngoài; các ngân hàng khác chỉ được hoạt động trong nước. Như vậy, cho đến thời điểm sau khi có Nghị định 53/HĐBT, thì một thị trường ngoại hối có tổ chức ở Việt Nam vẫn chưa được hình thành. Nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mới của đất nước, góp phần mở rộng quan hệ về kinh tế, chính trị và văn hóa với nước ngoài, ngày 18/10/1988, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Nghị định 161/HĐBT về "Điều lệ quản lý ngoại hối". Một trong những điểm mới về quản lý và kinh doanh ngoại hối theo tinh thần 161 là: "Nhà nước XHCNVN thông qua NHNN thực hiện thống nhất quản lý Nhà nước về ngoại hối và kinh doanh ngoại hối. Mọi việc kinh doanh ngoại hối đều được thực hiện theo quy định của NHNN. NH Ngoại thương là cơ quan được phép kinh doanh ngoại hối. Ngoài ra, các ngân hàng chuyên doanh khác, các ngân hàng liên doanh với nước ngoài, các chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, các tổ chức kinh tế trong nước muốn kinh doanh ngoại hối hoặc dịch vụ thu ngoại tệ đều phải được NHNN VN cho phép. Như vậy, có thể nói lần đầu tiên ở Việt Nam thế độc quyền trong kinh doanh ngoại hối đã được dỡ bỏ. Từ nay, các NHTM nói chung muốn kinh doanh ngoại hối có thể làm thủ tục để NHNN cấp phép. Đây được xem như sự khởi đầu tạo ra môi trường và điều kiện cho hoạt động của thị trường ngoại hối có tổ chức, hình thành một sân chơi chứa đựng yếu tố cạnh tranh của thị trường. Trong thực tế, trước yêu cầu phát triển các nghiệp vụ ngân hàng quốc tế, NHNN đã lần lượt cấp giấp phép kinh doanh ngoại hối, thanh toán quốc tế…cho hầu hết các NHTM hoạt động ở Việt Nam. 1.2. Giai đoạn từ 1991 đến nay Cho dù có những bước chuyển biến, nhưng ở Việt Nam vẫn thiếu vắng một thị trường ngoại hối có tổ chức để chắp nối cung cầu ngại tệ và tạo cơ sở xác định tỷ giá chính thức một cách khách quan sát với quan hệ cung cầu trên thị trường, thúc đẩy hoạt động XNK, đầu tư nước ngoài và thu hút nguồn lực ngoại tệ vào hệ thống ngân hàng. Một thực tế không thể phủ nhận trong giai đoạn đó trên thị trường Việt Nam, tỷ giá chính thức tách rời quá xa so với tỷ giá trên thị trường tự do. Đầu năm 1991 là thời điểm căng thẳng nhất về sự đột biến giá vàng và USD trên thị trường. Đứng trước tình hình đó, Thống đốc NHNN đã ra Quyết định 107 - NH/QĐ, ngày 16/8/1991 ban hành quy chế hoạt động của Trung tâm giao dịch ngoại tệ; trên cơ sở đó, hai trung tâm giao dịch ngoại tệ đã được thành lập và đi vào hoạt động tại TPHCM và Hà Nội. Mục đích hoạt động của hai Trung tâm này là: Thiết lập thị trường ngoại tệ chính thức giao dịch giữa Ngân hàng và các đơn vị kinh tế. Đánh giá và đo lường cung cầu ngoại tệ trên thị trường. Quyết định tỷ giá chính thức hợp lý giữa USD và VND Chuẩn bị những điều kiện căn bản ban đầu cho việc hình thành thị trường ngoại hối hoàn chỉnh ở Việt Nam. Thông qua Trung tâm giao dịch ngoại tệ, NHNN từng bước bổ sung Quỹ dự trữ ngoại tệ tập trung của Nhà nước để can thiệp vào thị trường ngoại hối trong cả nước. Như vậy có thể nói, năm 1991 là năm đánh dấu mốc lịch sử về việc hình thành nền móng một thị trường ngoại hối có tổ chức ở Việt Nam.Việc thành lập hai Trung tâm là bước ngoặt đầu tiên của hệ thống Ngân hàng trong quá trình đổi mới thực sự theo hướng thị trường. Hai trung tâm này là tiền thân của thị trường ngoại hối Việt Nam ngày nay. Tham gia thị trường là các Ngân hàng thương mại, Ngân hàng đầu tư và phát triển được phép kinh doanh ngoại tệ, các đơn vị được phép kinh doanh XNK trực tiếp với nước ngoài, các tổ chức, đơn vị được phép kinh doanh dịch vụ thu ngoại tệ (kể cả Tổng công ty kinh doanh vàng bạc đá quý ở một số thành phố lớn được phép xuất nhập khẩu vàng bạc đá quý), và NHNN tham gia với tư cách là người tổ chức và kiểm soát thị trường. Thông qua hoạt động mua bán tại hai trung tâm, với vai trò là người tổ chức và điều hành, NHNN đã kịp thời nắm bắt cung cầu ngoại tệ để điều hành chính sách tiền tệ cũng như tỷ giá cho phù hợp với tín hiệu thị trường và hướng nhu cầu ngoại tệ vào các mục tiêu thiết yếu của nền kinh tế. Từ khi hai trung tâm ra đời thì tỷ giá chính thức của VND được xác định có căn cứ vào tỷ giá đóng cửa tại các phiên giao dịch ở hai trung tâm, do đó tỷ giá đã phản ánh trung thực hơn về quan hệ cung cầu ngoại tệ trên thị trường tự do. Từ đây, có thể nói thị trường ngoại hối có tổ chức đã từng bước nắm vai trò chủ đạo, chi phối và khống chế được thị trường tự do. Số lượng thành viên tham gia hai trung tâm giao dịch ngoại tệ đã tăng dần kể từ ngày thành lập. Nếu năm 1991, tại Tp. HCM có 12 thành viên thì năm 1993 có 128 thành viên. Tại Hà Nội, từ 28 thành viên vào năm 1991 đã tăng lên 117 thành viên vào năm 1993. Tháng 10/1994, khi thị trường ngoại tệ đã phát triển đến một giai đoạn nhất định, xét trên phạm vi và cơ cấu tổ chức hai Trung tâm giao dịch ngoại tệ không còn phù hợp. Số lượng Ngân hàng tham gia giao dịch tăng nhanh, phạm vi và cường độ giao dịch càng ngày càng phát triển và mở rộng. Trước tình hình đó, NHNN đã cho phép Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng ra đời thay thế hoạt động hai Trung tâm giao dịch. Ngày 20/9/1994, Thống đốc NHNN ban hành Quyết định số 203/QĐ-NH9 về việc thành lập và Quy chế tổ chức hoạt động của Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng nhằm xây dựng một thị trường có tổ chức về giao dịch ngoại tệ giữa các Ngân hàng thương mại được phép kinh doanh ngoại tệ, giữa các thành viên với NHNN và tạo cơ sở hình thành thị trường ngoại hối hoàn chỉnh. Ngoài ra, thông qua Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng, NHNN có thể can thiệp một cách hữu hiệu vào thị trường nhằm thực thi chính sách tiền tệ quốc gia. Sau nhiều năm hoạt động, Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng đã có những đóng góp đáng kể nhằm đẩy nhanh tốc độ phát triển kinh tế đất nước. Hoạt động của thị trường sôi động hơn, đa dạng hơn các loại ngoại tệ. Chính vì vậy mà Quy chế hoạt động của Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng theo Quyết định 203/NHQĐ ngày 20/9/1994 không còn phù hợp nữa. Quyết định này đã được thay thế bằng Quyết định số 101/1999/QĐ-NHNN13 ngày 26/3/1999 của Thống đốc NHNN. Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng do NHNN tổ chức, giám sát và điều hành nhằm hình thành một thị trường mua bán ngoại tệ có tổ chức giữa các tổ chức tín dụng là thành viên của thị trường. NHNN tham gia thị trường với tư cách là người mua bán cuối cùng, thực hiện can thiệp khi cần thiết vì mục tiêu chính sách tiền tệ quốc gia. Tham gia Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng là các Hội sở chính của các tổ chức tín dụng, đó là các Ngân hàng thương mại, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển, Ngân hàng TMCP, chi nhánh Ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam, Ngân hàng liên doanh giữa Việt Nam với nước ngoài hoạt động tại Việt Nam (gọi tắt là các tổ chức tín dụng thành viên) và NHNN TW. Các công ty xuất nhập khẩu không phải là thành viên của thị trường nhưng khi họ có nhu cầu mua bán ngoại tệ thì giao dịch với các tổ chức tín dụng. Đồng tiền quy định sử dụng trong giao dịch: các giao dịch trên thị trường ngoại tệ với VND và giữa ngoại tệ với ngoại tệ, được NHNN cho phép trong từng thời kỳ giao dịch. Tổng Giám đốc, Giám đốc các tổ chức tín dụng là thành viên của thị trường được phép quy định các loại ngoại tệ thuộc đối tượng kinh doanh của đơn vị mình trong khuôn khổ các ngoại tệ được NHNN cho phép. Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng làm việc tất cả các ngày trong tuần theo biểu thời gian như sau: sáng từ 8h đến 11h, chiều từ 13h30 đến 15h30. Các loại giao dịch trên Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng gồm có: giao dịch giao ngay (Spot), giao dịch kỳ hạn (Forward) và giao dịch hoán đổi (Swap). Yết giá trên Thị trường ngoại tệ Liên Ngân hàng bao gồm cả yết giá bán và giá mua. Tỷ giá giao dịch giữa các thành viên được xác định trên cơ sở cung cầu về ngoại tệ trong phạm vi quy định về tỷ giá và biên độ giao dịch của Thống đốc NHNN. Đối với những ngoại tệ khác (không phải là USD) với VND, các thành viên được tính tỷ giá chéo trên cơ sở tỷ giá USD với VND và tỷ giá USD với các ngoại tệ khác trên thị trường quốc tế vào ngày giao dịch. Tỷ giá giao dịch giữa các ngoại tệ với nhau do Tổng Giám đốc (Giám đốc) tổ chức tín dụng

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc26193.doc
Tài liệu liên quan