Chuyên đề KINH NGHIỆM TỪ VIỆC LÀM MỘT SỐ THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍ THCS

Thí nghiêm hìng 10.3- Bài: “Lực đẩy Ác-Si-Mét”- (Lớp 8).

a. Nội dung:

Dùng bình tràn, nhúng vật vào bình tràn, hứng lấy phần nước tràn ra. . Lấy phần nước tràn ra đó cân cùng với vật đang nhúng ngập trong nước. So sánh kết quả đo trọng lượng của vật ở hai trường hợp trên thấy chúng bằng nhau. Từ đó chứng tỏ lực đẩy Ac-Si-Mét bằng trọng lượng phần chất lỏng bị vật chiếm chỗ.

b. Mục tiêu thí nghiệm:

Lấy ra phần nước có thể tích bằng thể tích vủa vật bằng phương pháp dùng bình tràn.

c. Nguyên nhân gây ra sai số:

- Bình tràn để không ngay ngắn

- Đổ nước vào bình tràn chưa thật đầy, chưa vượt qua khỏi lực căng màng nước với thành bình.

- Đổ chưa hết phần nước tràn ra

d. Phương án khắc phục:

- Bình tràn phải để ngay ngắn, trên mặt phẳng nằm ngang, không rung động trong suốt thời gian làm thí nghiệm.

- Đổ nước vào bình tràn sao cho phần nước thừa tràn ra ngoài mới nhúng vật vào và hứng hết phần nước này lại.

- Đổ hết phần nước tràn ra đã hứng được ở trên lên cốc treo trên lực kế. Làm như vậy mới lấy được thể tích nước bằng thể tích của vật.

 

doc16 trang | Chia sẻ: netpro | Lượt xem: 1939 | Lượt tải: 5download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Chuyên đề KINH NGHIỆM TỪ VIỆC LÀM MỘT SỐ THÍ NGHIỆM MÔN VẬT LÍ THCS, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
lý. - Ham thÝch lµm thÝ nghiÖm VËt lý. - §å dïng thÝ nghiÖm c¬ b¶n ®Çy ®ñ, ®¸p øng cho viÖc d¹y vµ häc bé m«n vËt lý. Nh­ng cã mét sè ®å dïng bÞ háng, kÐm chÊt l­îng ch­a ®­ùc söa ch÷a bæ sung. - Phong chøc n¨ng bµn, ghÕ lµm thÝ nghiÖm ch­a phï hîp B. Néi dung: I. Néi dung ®Ò tµi: Sau ®©y lµ nh÷ng kinh nghiÖm ®Ó lµm thµnh c«ng mét sè thÝ nghiÖm khã vµ phøc t¹p mµ b¶n th©n, nhiÒu ®ång nghiÖp vµ HS lµm kh«ng thµnh c«ng, hoÆc nÕu thµnh c«ng còng mÊt nhiÒu thêi gian. T«i ®· nghiªn cøu, lµm thÝ nghiÖm kiÓm tra, ¸p dông d¹y thö nghiÖm cho nhiÒu líp ë nhiÒu n¨m,. ThÊy cã hiÖu qu¶ d¹y vµ häc cao. T«i xin ®­îc tr×nh bµy néi dung c¸c kinh nghiÖm cña m×nh nh­ sau. 1. ThÝ nghiÖm 4.3 -Bµi 4 “§o thÓ tÝch mét vËt r¾n kh«ng thÊm n­íc ”- (Líp 6). a. Néi dung thÝ nghiÖm: NhiÒu häc sinh ®æ n­íc vµo b×nh trµn khi n­íc mÊp mÐ miÖng trµn nh­ng ch­a trµn n­íc ra ngoµi do cßn mµng c¨ng cña n­íc víi thµnh b×nh. NÕu nhóng vËt vµo ®Ó lÊy n­íc trµn vµ coi phÇn n­íc trµn ra ngoµi ®ã b»ng thÓ tÝch cña vËt. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: LÊy l­îng n­íc trµn ra b»ng b×nh trµn cã thÓ tÝch b»ng thÓ tÝch vËt r¾n kh«ng thÊm n­íc. c. Nguyªn nh©n sai sãt: khi n­íc mÊp mÐ miÖng trµn nh­ng ch­a trµn n­íc ra ngoµi do cßn mµng c¨ng cña n­íc víi thµnh b×nh. NÕu nhóngvËt vµo th× n­íc ph¶i d©ng lªn mét chót míi trµn ra ngoµi. LÊy PhÇn n­íc trµn ®Ó x¸c ®Þnh thÓ tÝch cña vËt. Lµm nh­ vËy th× thÓ tÝch phÇn n­íc trµn ra bÐ h¬n thÓ tÝch cña vËt, dÉn ®Õn sai sè lín trong phÐp ®o. d. Kh¾c phôc: H­íng dÉn häc sinh tiÕn hµnh lµm thÝ nghiÖm nh­ sau: Khi ®æ n­íc vµo b×nh trµn, ®æ n­íc vµo qu¸ mét chót cho n­íc thõa trµn ra ngßai mét chót, ®Ó b×nh trµn ®øng yªn, th¶ vËt vµo vµ høng phÇn n­íc ®ã ®Ó tÝnh b»ng thÓ tÝch cña vËt. 2. ThÝ nghiÖm h×nh 16.4- Bµi 16: "Rßng räc"- (Líp 6). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng lùc kÕ ®Ó kÐo mét vËt lªn th«ng qua sîi d©y v¾t qua rßng räc cè ®Þnh. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: ThÝ nghiªm dïng lùc kÕ ®o lùc kÐo vËt lªn theo ph­¬ng th¼ng ®øng, chiÒu tõ trªn xuèng. c. Sai lÇm cã thÓ m¾c ph¶i: ThÝ nghiÖm nµy khi ®o lùc cÇn ph¶i ®Ó ®Çu mãc vËt lªn trªn, ®Çu n©ng lùc kÕ kÐo xuèng phÝa d­íi. Nh­ vËy lùc cÇn ®o bÞ sai. Nguyªn nh©n lµ do ngoµi gi¸ trÞ lùc cÇn ®o cßn cã c¶ träng l­îng cña lùc kÕ kÐo gi¶n lß xo cña lùc kÕ. d. Kh¾c phôc: Treo ng­îc lùc kÕ ®øng c©n b»ng trªn gi¸, ®Ó cho lùc kÕ ®øng c©n b»ng, ®iÒu chØnh cho kim lùc kÕ c©n b»ng l¹i ë v¹ch o råi míi lµm thÝ nghiÖm. 3. ThÝ nghiÖm h×nh 21.1a, h×nh 21.1b- Bµi 21: "Mét sè øng dông cña sù në v× nhiÖt" - (Líp 6). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng löa ®Ìn cån nung mét thanh thÐp ®­îc g«ng ch¾c hai ®Çu trªn mét gi¸. Mét ®Çu cña thanh thÐp ®­îc chèt b»ng chèt gang, ®Çu cßn l¹i vÆn chÆt b»ng ®ai èc. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: Th«ng qua thÝ nghiÖm HS n¾m ®­îc vÒ sù në nhiÖt cña c¸c chÊt r¾n sinh lùc rÊt lín. c. Sai lÇm cã thÓ m¾c ph¶i: - Khi g«ng thanh thÐp lªn gi¸ vÆn ®ai èc kh«ng chÆt. - §Ó ngän ®Ìn cån nung thanh thÐp kh«ng ®óng vÞ trÝ ngän ®Ìn cån to¶ nhiÖt cao nhÊt. - Khi t¾t ®Ìn cån thæi b»ng miÖng, hay déi n­íc… d. Kh¾c phôc: Tr­íc khi lµm thÝ nghiÖm cÇn ph¶i chó ý mét sè viÖc sau: -Tr­íc khi ®èt cån nung thanh s¾t cÇn vÆn chÆt ®ai èc thanh thÐp. -Ph¶i ®Ó thanh thÐp cÇn nung ë 1/3 ngän ®Ìn cån kÓ tõ trªn xuèng ®Ó lÊy nhiÖt cao nhÊt cña ®Ìn cån cung cÊp. - Khi t¾t ®Ìn cån kh«ng ®­îc thæi, déi n­íc… mµ ph¶i dïng tÊm kim lo¹i ®Ëy kÝn ngän ®Ìn cån ®Ó t¾t löa. 4. ThÝ nghiÖm h×nh 21.4 - Bµi 21: "Mét sè øng dông cña sù në v× nhiÖt"- (Líp 6). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng ®Ìn cån nung mét ®Çu b¨ng kÐp theo c¸c t­ thÕ sau: - §Æt phÝa l¸ ®ång xuèng d­íi ®Ó nung. - §Æt phÝa l¸ thÐp xuèng d­íi ®Ó nung. - §Æt däc sèng thanh b¨ng kÐp ®Ó nung ®Òu ®ång thêi c¶ l¸ ®ång vµ l¸ thÐp. b. Môc tiªu cña thÝ nghiÖm: Dïng ®Ìn cån nung nãng mét ®Çu thanh b¨ng kÐp ®Ó HS quan s¸t thÊy ®­îc - C¸c chÊt r¾n kh¸c nhau th× co gi¶n v× nhiÖt còng kh¸c nhau. - Khi co gi¶n v× nhiÖt c¸c chÊt r¾n sinh ra mét lùc rÊt lín. - ThÊy ®­îc øng dông cña b¨ng kÐp trong thùc tÕ nh­ b¨ng kÐp trong bµn lµ ®iÖn, r¬ le nhiÖt trong m¸y biÕn thÕ… c. Khã kh¨n cho viÖc quan s¸t thÝ nghiÖm trªn líp hay trong nhãm vµ c¸c kh¾c phôc: NÕu lµm thÝ nghiÖm trªn bµn GV c¶ líp quan s¸t, nªn lµm ®ång thêi hai thÝ nghiÖm h×nh 21.4a vµ h×nh 21.4b, cho HS quan s¸t, so s¸nh th× häc sinh c¶ líp thÊy rÊt râ chØ cong vÒ phÝa l¸ thÐp mµ kh«ng bao giê cong vÒ phÝa l¸ ®ång. Nªó cho HS lµm thÝ nghiÖm theo tõng nhãm th× nªn thay hai thÝ nghiÖm H21.4a vµ H21.4b b»ng mét thÝ nghiÖm lµ: §Ó ®øng ®Çu thanh b¨ng kÐp nung trong ®Ìn cån, kh«ng ®Ó n»m thanh b¨ng kÐp nung nh­ trong c¸c thÝ nghiÖm H21.4a vµ H21.4b SGK VËt lÝ líp 6. Lµm nh­ thÕ nhiÖt n¨ng cÊp cho hai l¸ b¨ng kÐp nh­ nhau, nh­ng b¨ng kÐp vÉn cø cong vÒ mét phÝa (PhÝa g¾n l¸ thÐp). §Ó chøng tá c¸c chÊt kh¸c nhau th× në v× nhiÖt còng kh¸c nhau. ThÊy sù në v× nhiÖt sinh ra mét lùc rÊt lín. H¬n n÷a hiÓu râ cÊu t¹o b¨ng kÐp vµ øng dông cña b¨ng kÐp ®Æt trong bµn lµ ®iÖn… 5. ThÝ nghiÖm h×nh 11- bµi 3 “chuyÓn ®éng ®Òu - ChuyÓn ®éng kh«ng ®Òu ”- ( Líp 8): a. Néi dung thÝ nghiÖm: - §Æt b¸nh ®µ trªn m¸ng nghiªng. - Cho b¸nh ®µ chuyÓn ®éng trªn ®o¹n m¸ng nghiªng vµ ®o¹n m¸ng n»m ngang. - Dïng bót d¹ ®¸nh dÊu vÞ trÝ trôc b¸nh ®µ di chuyÓn ®­îc trong nh÷ng kho¶ng thêi gian b»ng nhau. (Dïng m¸y gâ nhÞp ®Ó nghe nh÷ng kho¶ng thêi gian b»ng nhau). b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS thÊy ®­îc vËt chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu vµ chuyÓn ®éng kh«ng ®Òu: Cho b¸nh ®µ l¨n trªn m¸ng cã hai ®o¹n ®­êng. §o¹n ®­êng ®Çu n»m nghiªng vµ ®o¹n ®­êng sau n»m ngang. §o¹n ®­êng ®Çu lµm thÝ nghiÖm ®Ó thÊy ®­îc trong nh÷ng kho¶ng thêi gian nh­ nhau vËt ®i ®­îc nh÷ng qu·ng ®­êng kh«ng b»ng nhau. §o¹n ®­êng sau lµm thÝ nghiÖm ®Ó thÊy ®­îc trong nh÷ng kho¶ng thêi gian nh­ nhau vËt ®i ®­îc nh÷ng qu·ng ®­êng b»ng nhau. c. Sai lÇm cã thÓ m¾c ph¶i: - §Ó m¸ng nghiªng ë ®é dèc lín, lµm b¸nh ®µ chuyÓn ®éng qu¸ nhanh. - kh«ng ®¸nh dÊu kip thêi nh÷ng ®o¹n ®­êng b¸nh ®µ chuyÓn ®éng trong nh÷ng kho¶ng thêi gan b»ng nhau. - §Ó mÆt m¸ng nghiªng kh«ng ®óng vÞ trÝ n»m ngang lµm b¸nh ®µ khi chuyÓn ®éng l¨n lÖch sang phÝa thÊp. - §Æt b¸nh ®µ kh«ng ®óng chÝnh gi÷a lßng m¸ng nghiªng lµm cho khi b¸nh ®µ chuyÓn ®éng còng ®i lÖch h­íng sang mét bªn. - Qu¸ tr×nh ®¸nh dÊu c¸c ®o¹n ®­êng di chuyÓn kh«ng ®ång thêi víi trôc l¨n cña b¸nh ®µ. - Kh«ng tËp trung cao ®é nghe tiÕng gâ nhÞp cña m¸y ®Õm thêi gian ®Ó v¹ch dÊu c¸c ®o¹n ®­êng ®i cña trôc b¸nh ®µ, dÉn ®Õn ®¸nh dÊu c¸c ®o¹n ®­êng chuyÓn ®éng b»ng nhau cña trôc b¸nh ®µ trong nh÷ng kho¶ng thêi gian b»ng nhau kh«ng chÝnh x¸c… d. Mét sè l­u ý vµ c¸ch kh¾c phôc: - Tr­íc khi lµm thÝ nghiÖm nªn ®Ó phÇn m¸ng nghiªng ë ®é nghiªng võa ph¶i, kho¶ng 1/3 cña thanh ®øng t¹o m¸i nghiªng ®å dïng cã trong phßng thi nghiÖm nhµ tr­êng lµ ®ñ; - CÇn chØnh m¸ng nghiªng sao cho giät n­íc th¨ng b»ng, ®óng t©m. - §Æt b¸nh xe sao cho chÝnh gi÷a m¸ng nghiªng råi míi cho b¸nh xe chuyÓn ®éng. - Bót d¹ ®¸nh dÊu nh÷ng qu¶ng ®­êng b»ng nhau trong nh÷ng kho¶ng thêi gian b»ng nhau, lu«n di chuyÓn theo trôc quay cña b¸nh xe. - tËp trung cao ®é ®Ó nghe m¸y ®Õm thêi gian gâ nhÞp vµ ®¸nh dÊu cho chÝnh s¸c. 6. ThÝ nghiÖm kiÓm tra vÒ 2 lùc c©n b»ng t¸c dông vµo vËt ®ang chuyÓn ®éng th× chóng chuyÓn ®éng th¼ng ®Ò ( M¸y – A tót ): h×nh 5.3- bµi 5 “ sù c©n b»ng lùc – qu¸n tÝnh ”- ( Líp 8). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng m¾y – Atut: Cho hai qu¶ nÆng A vµ B gièng hÖt nhau mãc nèi víi nhau b»ng mét sîi d©y, v¾t qua mét rßng räc cè ®Þnh. Cho qu¶ nÆng A kÐo qu¶ nÆng B chuyÓn ®éng ®i qua hai m¾t c¶m quang. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: Chøng tá hai lùc c©n b»ng t¸c dông víi nhau ®ang chuyÓn ®éng th× chuyÓn ®éng th¼ng ®Òu. c. Nguyªn nh©n cã thÓ dÉn ®Õn thÝ nghiÖm kh«ng thµnh c«ng: - Lµm thÝ nghiÖm ë n¬i cã ¸nh s¸ng tèt, lµm c¸c ®Ìn c¶m quang kh«ng c¶m nhËn ®­îc ¸nh s¸ng ph¸t ra cña qu¶ nÆng A khi ®i qua. Nªn c¸c ®Ìn c¶m quang kh«ng ph¸t ra tÝn hiÖu cho m¸y ®Õm thêi gian ho¹t ®éng. M¸y ®Õm thêi gian kh«ng lµm viÖc. ThÝ nghiÖm kh«ng thµnh c«ng. d. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: ThÝ nghiÖm nµy cÇn lµm trong ®iÒu kiÖn m«i tr­êng trêi tèi th× c¸c m¾t c¶m quang míi c¶m nhËn ®­îc tÝn hiÖu ¸nh s¸ng cña qu¶ nÆng A ®i qua. Cã nh­ thÕ c¸c ®Ìn c¶m quang míi b¸o cho m¸y ®Õm thêi gian ®ãng hay c¾t khi vËt A chuyÓn ®éng qua m¾t c¸c ®Ìn c¶m quang. Muèn vËy khi lµm thÝ nghiÖm nµy cÇn ®ãng kÝn c¸c cöa cña phßng häc. 7. ThÝ nghiÖm h×nh 8.3- bµi 8 “ ¸p suÊt chÊt láng – b×nh th«ng nhau ”- ( Líp 8). a. Néi dung thÝ nghiÖm: - Dïng mét b×nh trô kh«ng ®¸y vµ cã hai lç th«ng ë bªn thµnh. - Dïng c¸c mµng cao su máng bÞt kÝn ®¸y vµ hai lç th«ng cña èng trô. - §æ n­íc vµo èng trô. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: Chøng tá ¸p suÊt cña chÊt láng kh«ng nh÷ng t¸c dông xuèng ®¸y b×nh mµ cßn t¸c dông lªn thµnh b×nh theo mäi ph­¬ng. c. Nguyªn nh©n lµm khã kh¨n cho thÝ nghiÖm: - ThÝ nghiÖm nµy mµng cao su ®Òu bÞ l·o ho¸ theo thêi gian bÞ dß thñng. d. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: §Ó cã mµng cao su lµm thÝ nghiÖm b»ng c¸ch lÊy qu¶ bãng bay thay lµm mµng cao su. 8. ThÝ nghiÖm h×nh 8.4- bµi 8 “ ¸p suÊt chÊt láng – b×nh th«ng nhau ”- ( Líp 8). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng mét èng trô kh«ng ®¸y. Mét mµng D bÞt kÝn ®¸y èng trô b»ng c¸ch kÐo c¨ng d©y buéc vµo t©m cña mµng D. Khi nhóng miÖng èng trô ®· bÞt kÝn mµng D xuèng n­íc, bu«ng sîi d©y bu«ng sîi d©y kÐo mµng D ra. Nghiªng tr¸i nghiªng ph¶i ®Çu èng trô bÞt mµng D trong n­íc. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: Chøng tá ¸p suÊt cña chÊt láng kh«ng nh÷ng t¸c dông xuèng ®¸y b×nh, lªn thµnh b×nh mµ t¸c dông vµo vËt nhóng trong lßng nã theo mäi ph­¬ng. c. Nguyªn nh©n cã thÓ dÉn ®Õn thÝ nghiÖm kh«ng thµnh c«ng: Mµng D cã thÓ rêi ngay ra khái miÖng èng trô ngay sau khi th¶ sîi d©y kÐo mµng D ra lµ do: - Cã thÓ d©y kÐo mµng D kh«ng c¨ng; - Do mÆt mµng D vµ miÖng èng trô tiÕp xóc kh«ng kÝn; … d. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: §Ó lµm thµnh c«ng thÝ nghiÖm nµy cÇn l­u ý mét sè vÊn ®Ò sau: - B«i n­íc ­ít mµng D tr­íc khi ®Æt mµng D s¸t vµo miÖng èng trô ®Ó ®é kÝn gi÷a mµng D vµ miÖng èng trô tèt h¬n. - Khi mµng D ¸p s¸t vµo miÖng èng trô ®ang nhóng trong n­íc lµm thÝ nghiÖm nghiªng tr¸i, nghiªng ph¶i … ph¶i lµm nhanh ®Ó kÕt thóc thÝ nghiÖm. Tr¸nh ®Ó l©u mµng D bÞ hë víi miÖng èng trô, n­íc thÊm lät vµo trong èng trô, mµng D rêi ra khái miÖng èng trô. Nh­ vËy thÝ nghiÖm bÞ thÊt b¹i. 9. ThÝ nghiÖm h×nh 10.2- Bµi: “Lùc ®Èy ¸c-Si-MÐt”- (Líp 8). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng lùc kÕ ®Çu tiªn ®o träng l­îng cña vËt ë ngoµi kh«ng khÝ; TiÕp nhóng vËt vµo n­íc ®o träng l­îng cña vËt trong n­íc. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: Dïng lùc kÕ ®o träng l­îng cña vËt kh«ng khÝ vµ ë trong n­íc. So s¸nh c¸c kÕt qu¶ ®o ®­îc ®Ó rót ra khi mét vËt nhóng trong chÊt láng th× vËt bÞ chÊt láng ®Èy lªn mét lùc theo ph­¬ng th¼ng ®øng. c. Nguyªn nh©n dÉn ®Õn kÕt qu¶ ®o sai: + Dïng tay n©ng lùc kÕ ®Ó ®o lùc; + §o träng l­îng cña vËt trong n­íc xong kh«ng dïng kh¨n l¨u kh« vËt ®Ó ®o lùc ngoµi kh«ng khÝ. d. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: Khi lµm thÝ nghiÖm nµy cÇn l­u ý: - Kh«ng dïng tay ®Ó n©ng lùc kÕ mµ ph¶i treo lùc kÕ trªn gi¸ thÝ nghiÖm. Lµm nh­ thÕ ®Ó tr¸nh rung ®éng, ta ®­îc gi¸ trÞ lùc ®o cã ®é chÝnh x¸c cao. - §o träng l­îng cña vËt ë kh«ng khÝ còng nh­ ë trong n­íc kh«ng nªn dïng tay ®Ó n©ng lùc kÕ mµ ph¶i ®Æt lùc kÕ trªn mét gi¸ cè ®Þnh. Khi ®o träng l­îng cña vËt trong n­íc nªn treo lùc kÕ lªn gi¸, mãc vËt vµo lùc kÕ cho vËt vµ lùc kÕ ®øng c©n b»ng, ®­a cèc n­íc tõ d­íi lªn cho vËt ngËp vµo n­íc. Lµm nh­ vËy tr¸nh sù rung ®éng lùc kÕ, ta ®­îc gi¸ trÞ lùc cÇn ®o chÝnh x¸c. - Lau kh« vËt sau nh÷ng lÇn ®o vËt trong n­íc. 10. ThÝ nghiªm h×ng 10.3- Bµi: “Lùc ®Èy ¸c-Si-MÐt”- (Líp 8). a. Néi dung: Dïng b×nh trµn, nhóng vËt vµo b×nh trµn, høng lÊy phÇn n­íc trµn ra. . LÊy phÇn n­íc trµn ra ®ã c©n cïng víi vËt ®ang nhóng ngËp trong n­íc. So s¸nh kÕt qu¶ ®o träng l­îng cña vËt ë hai tr­êng hîp trªn thÊy chóng b»ng nhau. Tõ ®ã chøng tá lùc ®Èy Ac-Si-MÐt b»ng träng l­îng phÇn chÊt láng bÞ vËt chiÕm chç. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: LÊy ra phÇn n­íc cã thÓ tÝch b»ng thÓ tÝch vña vËt b»ng ph­¬ng ph¸p dïng b×nh trµn. c. Nguyªn nh©n g©y ra sai sè: - B×nh trµn ®Ó kh«ng ngay ng¾n - §æ n­íc vµo b×nh trµn ch­a thËt ®Çy, ch­a v­ît qua khái lùc c¨ng mµng n­íc víi thµnh b×nh. - §æ ch­a hÕt phÇn n­íc trµn ra… d. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: - B×nh trµn ph¶i ®Ó ngay ng¾n, trªn mÆt ph¼ng n»m ngang, kh«ng rung ®éng trong suèt thêi gian lµm thÝ nghiÖm. - §æ n­íc vµo b×nh trµn sao cho phÇn n­íc thõa trµn ra ngoµi míi nhóng vËt vµo vµ høng hÕt phÇn n­íc nµy l¹i. - §æ hÕt phÇn n­íc trµn ra ®· høng ®­îc ë trªn lªn cèc treo trªn lùc kÕ. Lµm nh­ vËy míi lÊy ®­îc thÓ tÝch n­íc b»ng thÓ tÝch cña vËt. 11. ThÝ nghiÖm h×nh22.1- Bµi: 22 “DÉn nhiÖt”- (Líp 8). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng ®Ìn cån nung nãng mét ®Çu cña thanh kim lo¹i, trªn thanh cã g¾n c¸c ®inh gim b»ng s¸p lÇn l­ît tõ ®Çu A sang ®Çu B. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS n¾m ®­îc vÒ sù dÉn nhiÖt. c. Nguyªn nh©n lµm thÝ nghiÖm mÊt nhiÒu thêi gian nung: Dïng thanh ®ång cã trong phßng thÝ nghiÖm ®Ó lµm thÝ nghiÖm. Do thanh ®ång nµy lµ thanh ®ång ®Æc khèi l­îng lín, ph¶i cÇn l­îng nhiÖt n¨ng lín míi lµm nãng dÇn thanh AB ®­îc. V× vËy khi nung nãng ®Çu A, ®Ó thanh nãng dÇn tõ ®Çu A sang ®Çu B cña thanh mÊt nhiÒu thêi gian, ¶nh h­ëng ®Õn thêi gian d¹y néi dung kh¸c cña tiÕt häc. d. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: Cã thÓ thay thanh ®ång ®Æc b»ng èng ®ång hoÆc èng nh«m rçng h×nh trô(nh­ èng nh«m chÊn tö ¨n ten ti vi). Khi lµm thÝ nghiÖm nung nãng ®Çu A th× nhiÖt truyÒn dÇn sang ®Çu B nhanh h¬n rÊt nhiÒu so víi khi lµm thÝ nghiÖm b»ng thanh ®ång ®Æc.V× vËy rót ng¾n ®­îc thêi gian chê ®îi kÕt qu¶ thÝ nghiÖm. Mét sè thÝ nghiªn vÒ dßng ®iªn ë líp 9: a. Néi dung c¸c thÝ nghiÖm sau ë c¸c thÝ nghiÖm: - ThÝ nghiÖm h×nh 1.1- bµi 1 “Sù phô thuéc cña c­ßng ®é dßng ®iÖn vµo hiÖu ®iÖn thÕ g÷a 2 ®Çu d©y dÉn ”. - ThÝ nghiÖm h×nh 4.1- (bµi 4); H×nh 41.2- (bµi 4) “§o¹n m¹ch m¾c nèi tiÕp” - ThÝ nghiÖm h×nh 5.1- ( bµi 5) “§o¹n m¹ch m¾c song song” - ThÝ nghiÖm 8.3- ( Bµi 8) “Sù phô thuéc cña ®iÖn trë vµo chiÒu dµi cña d©y dÉn” Vµ mét sè thÝ nghiÖm kh¸c cã sö dông nguån ®iÖn, c¸c ®iÖn trë, c¸c dông cô ®o nh­ ampe kÕ, v«n kÕ. b. Nguyªn nh©n cho kÕt qu¶ ®o ë c¸c dông cô ®o(nh­ ampekÕ, V«nkÕ) kh«ng chÝnh x¸c: - Dïng nguån ®iÖn kh«ng hîp lÝ (§iÖn ¸p cao qu¸, thÊp qu¸; Pin, ¸c qui ®· hÕt ®iÖn; Dßng ®iÖn n¾n läc lÊy tõ biÕn thÕ ra ch­a tèt). - Dïng c¸c dông cô ®o kh«ng chÝnh x¸c nh­ ®Ó kim chØ ch­a ®óng v¹ch 0 - Khi lµm thÝ nghiÖm míi ®ãng m¹ch ®iÖn, dßng ®iÖn qua c¸c ®iÖn trë ch­a lµm cho chóng nãng ®Õn nhiÖt ®é æn ®Þnh ®Ó gi¸ trÞ c¸c ®iÖn trë ch­a æn ®Þnh, nªn dßng ®iÖn qua m¹ch ®iÖn, qua c¸c dông cô ®o ch­a æn ®Þnh. NÕu lÊy ngay gi¸ trÞ ®o cña c¸c dông cô ®o lóc nµy th× c¸c kÕt qu¶ ®o sÏ kh«ng chÝnh x¸c… c. C¸ch kh¾c phôc: Khi lµm c¸c thÝ nghiÖm trªn ph¶i cÇn l­u ý nh÷ng vÊn ®Ò sau : - Dïng nguån ®iÖn hîp lÝ vµ thËt æn ®Þnh nh­ pin, ¾c quy tèt. Nguån ®iÖn tõ m¸y biÕn thÕ ph¶i ®­îc n¾n läc thËt tèt . - C¸c dông cô ®o nh­ ampe kÕ, v«n kÕ cã ®é chÝnh x¸c cao (§iÖn trë ampe kÕ rÊt nhá, ®iÖn trë v«n kÕ v« cïng lín) - Kim chØ cña c¸c dông cô ®o khi ch­a cã dßng ®iÖn ®i vµo ph¶i chØnh ®óng v¹ch 0. - Ph¶i ®ãng nguån ®iÖn ch¹y qua c¸c ®iÖn trë sau vµi phót cho ®iÖn trë nãng ®Òu lóc ®ã ®iÖn trí cã gi¸ trÞ t­¬ng ®èi æn ®Þnh, dßng ®iÖn qua m¹ch ®iÖn æn ®Þnh th× c¸c lÇn ®o, sÏ cho kÕt qu¶ ®o ë c¸c dông cô ®o cã gi¸ trÞ chÝnh x¸c cao h¬n. 13. ThÝ nghiÖm h×nh 22.1- bµi 22 “ T¸c dông tõ cña dßng ®iÖn – Tõ tr­êng ”- ( Líp 9 ) a. Néi dung thÝ nghiÖm: §Æt ®o¹n d©y AB song song víi trôc cña kim nam ch©m thö. Cho dßng ®iÖn ch¹y qua AB. Kim nam ch©m bÞ lÖch ®i mét gãc. Chøng tá d©y dÉn cã dßng ®iÖn ch¹y qua g©y ra tõ tr­êng. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS thÊy ®­îc d©y dÉn cã dßng ®iÖn ch¹y qua g©y ra xung quanh nã mét m«i tr­êng tõ tr­êng. c. Sai lÇm HS th­êng m¾c ph¶i: §Ó ®iÒu chØnh d©y AB song song víi trôc kim nam ch©m tr­íc khi cho dßng ®iÖn ch¹y qua d©y dÉn AB HS cè t×nh xoay nam ch©m ®Ó trôc kim nam ch©m song song víi d©y AB. Lµm nh­ vËy kh«ng bao giê trôc kim nam ch©m vµ d©y AB song song víi nhau ®­îc. V× kim nam ch©m lu«n lu«n chØ mét h­íng x¸c ®Þnh (H­íng B¾c Nam ®Þa lÝ). d. H­íng kh¾c phôc: ë thÝ nghiÖm nµy bè trÝ thÝ nghiÖm ph¶i ®Æt d©y AB song song víi trôc cña kim nam ch©m. Tuy nhiªn kh«ng ph¶i ®Æt lµ d©y AB song song víi trôc cña kim nam ch©m ngay, nªn ta ph¶i ®iÒu chØnh. ViÖc ®iÒu chØnh d©y AB song song víi kim nam ch©m GV nh¾c häc sinh ®Ó kim nam ch©m cè ®Þnh, xoay vµ ®iÒu chØnh d©y AB. 14. Trong bµi 25: "Sù nhiÔm tõ cña s¾t, thÐp-Nam ch©m ®iÖn"- (Líp 9). a. Khã kh¨n cña thÝ nghiÖm: Trong phßng thÝ nghiÖm cña c¸c tr­êng chØ cã mét sè Ýt ®o¹n d©y thÐp. V× vËy sau mçi lÇn lµm thÝ nghiÖm c¸c ®o¹n d©y thÐp bÞ nhiÔm tõ, kh«ng cßn c¸c ®o¹n d©y thÐp ch­a nhiÔm tõ ®Ó lµm thÝ nghÖm cho c¸c lÇn sau. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: - HS thÊy ®­îc s¾t, thÐp ®Æt vµo lßng èng d©y cã dßng ®iÖn ch¹y qua th× tõ tr­êng cña èng d©y m¹nh h¬n; - S¾t nhiÔm tõ m¹nh h¬n thÐp. - Khi kh«ng cho nhiÔm tõ n÷a th× s¾t bÞ khö tõ rÊt nhanh, cßn thÐp bÞ khö tõ rÊt chËm. c. Ph­¬ng ¸n kh¾c phôc: Sau khi lµm thÝ nghiÖm thanh thÐp bÞ nhiÖm tõ, ®Ó cã thanh thÐp kh«ng bÞ nhiÔm tõ ®Ó lµm thÝ nghiÖm cho c¸c lÇn sau, ta cho thanh thÐp ®ang nhiÔm tõ vµo lßng èng d©y A, cho dßng ®iÖn xoay chiÒu qua èng d©y A vµi lÇn, mçi lÇn kho¶ng vµi phót. Lµm nh­ vËy ®· khö ®­îc tõ tÝnh ®Ó cã thanh thÐp kh«ng bÞ nhiÔm tõ. 15. Bµi 28: "§éng c¬ ®iÖn mét chiÒu"- (Líp 9). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Cho dßng ®iÖn mét chiÒu vµo m¸y ph¸t ®iÖn ®Ó cho m¸y ph¸t ®iÖn mét chiÒu ho¹t ®éng. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS thÊy ®­îc ho¹t ®éng cña m¸y ph¸t ®iÖn. c. Sai lÇm cã thÓ m¾c ph¶i: ThÝ nghiÖm h×nh 28.1. NÕu ®Ó hai thanh quÐt C1 vµ C2 T× lªn kho¶ng ph©n c¸ch gi÷a hai vµnh b¸n khuyªn, ®ãng m¹ch ®iÖn th× ®éng c¬ ®iÖn sÏ kh«ng quay. Do hiÖn t­îng dßng ®iÖn bÞ ®o·n m¹ch. d. §Ó kh¾c khôc tr­êng hîp nµy: Tr­íc khi lµm thÝ nghiÖm ph¶i ®Ó hai thanh quÐt C1 vµ C2 t× lªn chÝnh gi÷a cña mçi vµnh b¸n khuyªn cña ®éng c¬ míi ®ãng ®iÖn cho ®éng c¬ quay. 16. thÝ nghiÖm h×nh 31.4- Bµi "HiÖn t­îng c¶m øng ®iÖn tõ"- (Líp 9). a. Néi dung thÝ nghiÖm: - Tr­êng hîp 1: M¾c hai ®Ìn LED song song ng­îc chiÒu vµo hai ®Çu mét d©y dÉn. Cho thanh nam ch©m th¼ng quay xung quanh mét ®Çu cña cuén d©y. - Tr­êng hîp 2: M¾c hai ®Ìn LED song song ng­îc chiÒu vµo hai ®Çu mét d©y dÉn. Cho cuén d©y trªn quay xung quanh mét ®Çu cña mét nam ch©m. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS quan s¸t thÊy ®­îc hai ®Ìn LED m¾c song song ng­îc chiÒu m¾c vµo hai ®Çu cuén d©y, khi cã nam ch©m quay quanh ®Çu cuén d©y (Hay èng d©y quay quanh mét ®Çu cña nam ch©m) th× thÊy hai ®Ìn LED s¸ng t¾t liªn tôc lu©n phiªn ®æi cho nhau. c. Nguyªn nh©n kh«ng thµnh c«ng thÝ nghiÖm: Khi quay nam ch©m quanh cuén d©y cã m¾c hai ®Ìn LED song song ng­îc chiÒu th× c¸c ®Ìn LED kh«ng s¸ng hoÆc s¸ng yÕu HS khã quan s¸t thÊy ¸nh s¸ng cña c¸c ®Ìn LED. Nguyªn nh©n do l©u ngµy nam ch©m gi¶m bít tõ tÝnh. d. Kh¾c Phôc: Cho thªm vµo lßng èng d©y mét lâi s¾t non th× tõ tÝnh cña èng d©y t¨ng lªn. Lµm thÝ nghiÖm sÏ thµnh c«ng. 17. ThÝ nghiÖm h×nh 35.3- Bµi 35: "C¸c t¸c dông cña dßng ®iÖn xoay chiÒu - §o c­êng ®é, hiÖu ®iÖn thÕ xoay chiÒu"- (Líp 9). a. Néi dung thÝ nghiÖm: §Ó mét ®Çu cña mét nam ch©m vÜnh cöu ë gÇn mét ®Çu cña cuén d©y dÉn cã lâi s¾t non. Lµm thÝ nghiÖm theo c¸c tr­êng hîp sau: - Tr­êng hîp 1: Cho dßng ®iÖn mét chiÒu qua cuén d©y, ®Ó thÊy ®Çu èng d©y vµ nam ch©m hót (hay ®Èy) nhau. - Tr­êng hîp 2: §æi chiÒu dßng ®iÖn qua cuén d©y ®Ó thÊy ®Çu cuén d©y vµ nam ch©m ®Èy(hay hót) nhau. - Tr­êng hîp 3: Thay dßng ®iÖn mét chiÒu b»ng dßng ®iÖn xoay chiÒu ®Ó thÊy ®Çu cuén d©y vµ nam ch©m hót ®Èy nhau x¶y ra liªn tôc. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS thÊy ®­îc khi ®æi chiÒu dßng ®iÖn th× tõ cùc cña nam ch©m ®iÖn còng ®æi chiÒu. c. Nguyªn nh©n kh«ng thµnh c«ng thÝ nghiÖm: Tr­íc khi lµm thÝ nghiÖm nÕu ®Ó cùc cña thanh nam ch©m s¸t vµo ®Çu lâi s¾t non cña èng d©y th× thÊy: - Tr­êng hîp cho dßng ®iÖn mét chiÒu vµo cuén d©y cña èng d©y th× lóc nµo nam ch©m còng hót ®Çu cña lâi s¾t non trong cuén d©y, mÆc dï ®· ®æi chiÒu dßng ®iÖn. KÕt qu¶ thÝ nghiÖm kh«ng ph©n biÖt ®­îc cùc cña nam ch©m ®iÖn víi cùc cña nam ch©m vÜnh cöu cïng tªn ®Èy nhau, hay kh¸c tªn hót nhau - Tr­êng hîp cho dßng ®iÖn xoai chiÒu ch¹y qua cuén d©y cña èng d©y th× còng kh«ng ph©n biÖt ®­îc cùc nam ch©m ®iÖn cña cuén d©y vµ cùc cña nam ch©m vÜnh cöu kh«ng hót nhau. Do ta ®Ó s¸t cùc cña nam ch©m vÜnh cöu víi ®Çu lâi s¾t non trong cuén d©y nªn chóng lu«n lu«n hót nhau. d. Kh¾c phôc: §Ó c¸ch ®Çu cña nam ch©m víi ®Çu cña lâi s¾t non mét kho¶ng 50 - 100 mm míi tiÕn hµnh lµm thÝ nghiÖm th× : - Tr­êng hîp lµm thÝ nghiÖm cho dßng ®iÖn mét chiÒu ch¹y qua cuén d©y c¸c cùc cña nam ch©m ®iÖn vµ nam ch©m vÜnh cöu cïng tªn th× ®Èy nhau vµ c¸c cùc kh¸c tªn hót nhau rÊt râ. - Tr­êng hîp lµm thÝ nghiÖm víi dßng ®iÖn xoay chiÒu ®i qua cuén d©y c¸c cùc cña nam ch©m ®iÖn vµ nam ch©m vÜnh cöu chØ rung ®éng mµ kh«ng hót, ®Èy nhau thÊy rÊt râ. 18. ThÝ nghiÖm h×nh41.1- Bµi 41 “Quan hÖ gi÷a gãc tíi vµ gãc khóc x¹” -(Líp 9). a. Néi dung thÝ nghiÖm: Dïng ph­¬ng ph¸p che khuÊt: Chän vÞ trÝ B s¸t c¹nh khèi thuû tinh, c¾m ®inh thø ba sao cho ®ång thêi che khuÊt ®inh I c¾m trªn mÆt ph©n c¸ch gi÷a hai m«i tr­êng kh«ng khÝ vµ thuû tinh vµ ®inh A c¾m ë ngoµi kh«ng khÝ. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: - HS thÊy ®­îc hiÖn t­îng khóc x¹ ¸nh s¸ng; - X¸c ®Þnh ®­îc gãc tíi vµ gãc khóc x¹; - ThÊy ®­îc khi t¨ng gãc tíi th× gãc khóc x¹ còng t¨ng. c. Nguyªn nh©n kh«ng thµnh c«ng thÝ nghiÖm: - NhiÒu HS Kh«ng n¾m v÷ng viÖc t×m vÞ trÝ c¾m ®inh B ®ång thêi che khuÊt ®inh c¾m t¹i I vµ ®inh c¾m t¹i A. - HS cã thÓ ®Æt kim B kh«ng s¸t c¹nh mÐp khèi thuû tinh mµ ®Ó c¸ch khèi thuû tinh mét kho¶ng ë ngoµi kh«ng khÝ qu¸ xa. - Khi ng¾m ®inh thø ba che khuÊt hai ®inh kia kh«ng ng¾m qua khèi thuû tinh mµ ng¾m phÇn c¸c ®inh n»m ë ngoµi kh«ng khÝ. c. Kh¾c phôc: L­u ý häc sinh ®Æt m¾t phÝa khèi thuû tinh ®Ó ng¾m tÇm che khuÊt. VÞ trÝ c¾m ®inh B ph¶i chän ë s¸t c¹nh khèi thuû tinh sao cho che khuÊt ®ång thêi c¶ ®inh I vµ ®inh A. 19. ThÝ nghiÖm h×nh 42 .2- Bµi “ThÊu kÝnh héi tô”- (Líp 9). a. Néi dung thÝ nghiÖm: §Æt mét thÊu kÝnh vµo hép ®ùng khãi. Cho khãi vµo hép ®ùng khãi. ChiÕu chïm tia s¸ng tíi song song vµo hép khãi ®i qua thÊu kÝnh ®Ó ®­îc chïm tia lã. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: HS quan s¸t thÊy râ chïm tia s¸ng tíi song song ®i qua thÊu kÝnh héi tô th× cho chïm tia s¸ng lã héi tô. Chïm tia s¸ng tíi song song qua thÊu kÝnh ph©n k× cho chïm tia lã ph©n k×. c. Khã kh¨n x¶y ra: - LÊy khãi vµo hép khãi ®­îc Ýt; - LÊy khãi vµo hép khãi mÊt nhiÒu thêi gian; - H­íng quan s¸t c¸c ®­êng ®i cña tia s¸ng kh«ng hîp lÝ, khã thÊy râ… d. Kh¾c phôc: CÇn l­u ý c¸c vÊn ®Ò sau: - Muèn lÊy khãi cho nhanh ta cã thÓ ®Ó h¼n que h­¬ng ®ang ch¸y vµo hép ®ùng khãi. - Muèn quan s¸t râ ®­êng truyÒn c¸c tia s¸ng qua hép khãi, ta nªn lµm thÝ nghiÖm trong phßng kÐm ¸nh s¸ng, hoÆc phßng tèi cµng tèt. - Cho häc sinh quan s¸t c¸c ®­êng truyÒn cña c¸c tia s¸ng trong hép khãi nghiªng mét gãc kho¶ng 300- 600 so víi ph­¬ng truyÒn cña tia s¸ng. 20. ThÝ nghiÖm h×nh 43.2- Bµi “¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô” -(Líp 9). a. Néi dung thÝ nghiÖm: - §Æt mét vËt s¸ng (ngän nÕn ®ang ch¸y) bªn ngoµi tiªu cù cña thÊu kÝnh héi tô. §Æt mét mµn høng ë phÝa bªn kia thÊu kÝnh. Di chuyÓn mµn ®Ó h­íng ®­îc ¶nh râ nÐt. - §Æt mét vËt s¸ng (ngän nÕn ®ang ch¸y) bªn trong tiªu cù cña thÊu kÝnh héi tô. Quan s¸t ®Ó thÊy ®­îc ¶nh ¶o cña vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô. b. Môc tiªu thÝ nghiÖm: - Høng ®­îc ¶nh thËt cña vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô trªn mµn; - Quan s¸t thÊy ®­îc ¶nh ¶o cña vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô c. Sai lÇm cã thÓ m¾c ph¶i: Tr­êng hîp quan s¸t ¶nh ¶o cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô, nhiÒu häc sinh l¹i ®Æt m¾t ë phÝa ®Æt vËt ®Ó quan s¸t, còng thÊy cã ¶nh ¶o, vµ cho r»ng ®ã lµ ¶nh ¶o cña vËt t¹o bëi thÊu kÝnh héi tô th× thËt lµ sai lÇm. V× ®©y lµ ¶nh ¶o t¹o bëi chïm tia ph¶n x¹ cña mÆt kÝnh cña thÊu kÝnh chø kh«ng ph¶i ¶nh ¶o t¹o bëi chïm tia khóc x¹ cña thÊu kÝnh. d. Kh¾c phôc: §Ó quan s¸t thÊy ¶nh ¶o cña thÊu kÝnh héi tô, ta ph¶i quan s¸t chïm tia khóc x¹ ë phÝa bªn kh«ng ®Æt vËt, vµ nh×n vµo thÊu kÝnh. 21. ThÝ nghiÖm H43.2, H44.1, H45.1- Bµi “¶nh cña mét vËt t¹o bëi thÊu kÝnh ph©n k×”- (Líp 9). Khi lµm thÝ nghiÖm nghiªn cøu vÒ thÊu kÝnh ph©n k× th× còng ¸p dông c¸c ®iÒu l­u ý nh­ ë c¸c thÝ nghiÖm h×nh 42.2 cho thÝ nghiÖm h×nh 44.1 vµ thÝ nghiÖm h×nh 43.2 cho thÝ nghiÖm h×nh 45.1, ®Òu cã hiÖu qu¶ cao. II. Thùc tiÔn kh¶o s¸t sau khi ¸p dông ®Ò tµi : Th«ng qua viÖc h­íng dÉn ph­¬ng ph¸p lµm thÝ nghiÖm vµ c¸c vÝ dô cô thÓ ®èi víi tõng thÝ nghiÖm. C¸c thÝ nghiÖm mµ gi¸o viªn h­íng dÉn, truyÒn ®¹t häc sinh ®­îc rÌn luyÖn t­ duy, suy luËn vµ vËn dông kiÕn thøc ®· häc vµo viÖc lµm thÝ nghiÖm cô thÓ . - Gi¸o viªn h­íng dÉn cho häc sinh biÕt c¸ch tiÕn hµnh tuÇn tù c¸c b­íc mét thÝ nghiÖm, thiÕt lËp mèi liªn hÖ gi÷a c¸c hiÖn t­îng x¶y ra, tõ ®ã rót ra ®­îc nhËn xÐt, kÕt luËn… - KÕt qu¶ thu ®­îc sau khi ¸p dông ®Ò tµi thu ®­îc, ®­îc ®iÒu tra trong n¨m häc 2007- 2008 nh­ sau : Líp Tæng sè HS Kh¶o s¸t tr­íc khi ¸p dông ®Ò tµi Kh¶o s¸t sau khi ¸p dôn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docSKKN Lý- Kinh nghiệm từ việc làm các bài thí nghiệm THCS.doc
Tài liệu liên quan