Chương 3
NÂNG CAO Y ĐỨC NGưỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y
TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY -
NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG
3.1. NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NÂNG CAO Y
ĐỨC NGưỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI
NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY
3.1.1. Sự biến đổi những điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước
trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế
Phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế đã và đang tác
động trực tiếp đến y đức và việc nâng cao y đức của người bác sĩ
ở PĐQY trên nhiều mặt. Trong đó, có các mặt chủ yếu như chính
trị - tư tưởng, tinh thần trách nhiệm với người bệnh; lương tâm với
nghề nghiệp; kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ, v.v. Để phát
huy tác dụng của các tác động tích cực, hạn chế các tác động tiêu
cực phải đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của cấp ủy đảng,
người chỉ huy các đơn vị cơ sở, đồng thời phải phát huy sức mạnh
nội lực của chính mỗi người bác sĩ ở PĐQY trong việc đấu tranh
chống lại những tác động tiêu cực và tiếp nhận những yếu tố tích
cực được tạo ra trong quá trình này theo nguyên lý “vận động là
một quá trình tự thân”.
27 trang |
Chia sẻ: lavie11 | Lượt xem: 616 | Lượt tải: 0
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tóm tắt Luận án Nâng cao y đức ngƣời bác sĩ ở phân đội quân y trong quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
uân y hiện nay” do Nguyễn Quang Thẩm làm chủ biên;
cuốn sách “Giao tiếp của bác sĩ quân y với người bệnh” của Nguyễn Thị
Thanh Hà; đề tài “Nâng cao chất lượng công tác đảng, công tác chính trị
góp phần bồi dưỡng y đức ở các bệnh viện quân đội trong thời kỳ đổi
mới” do Nguyễn Hồng Giang làm chủ nghiệm; đề tài “Các giải pháp kết
hợp giáo dục y đức thông qua dạy học các môn y học chuyên ngành”, do
Nguyễn Quang Phúc làm chủ nhiệm. Các công trình trên đã phân tích
tương đối sâu sắc thực trạng y đức của người thầy thuốc quân đội ta hiện
nay, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao y đức cho đội ngũ
cán bộ này.
Gần với hướng tiếp cận đề tài mà nghiên cứu sinh lựa chọn có
công trình “Nghiên cứu giải pháp nâng cao phẩm chất và năng lực
của đội ngũ cán bộ quân y cấp phân đội trong điều kiện kinh tế thị
trường hiện nay” do Vũ Đăng Khiên làm chủ nhiệm. Ở công trình
này đã làm rõ thực trạng phẩm chất và năng lực của CBQY cấp phân
7
đội, phân tích những nguyên nhân và đề xuất các giải pháp nhằm
nâng cao phẩm chất và năng lực cho họ.
Bên cạnh đó, còn một số bài báo bàn về vấn đề này như: “Giáo
dục y đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho học viên Học viện Quân y”
của Vũ Hoài Nam; “Phát triển y đức của người thầy thuốc quân đội
theo tư tưởng Hồ Chí Minh” của tác giả cùng tên. Ở đây, tác giả khẳng
định: Tư tưởng Hồ Chí Minh về y đức là nền tảng đạo lý của mọi thầy
thuốc. Để phát triển y đức của người thầy thuốc quân đội theo tư tưởng
Hồ Chí Minh cần thực hiện đồng bộ các giải pháp: nâng cao chất
lượng giáo dục; xây dựng môi trường y đức quân sự và lối sống mới xã
hội chủ nghĩa, v.v..
Tiểu kết chƣơng 1
Qua tiếp cận tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề
tài đi từ cái chung đến cái riêng, từ ngoài nước đến trong nước, từ
ngoài xã hội đến các công trình nghiên cứu trong quân đội, tác giả
luận án nhận thấy nhiều đề tài của không ít tác giả đã nghiên cứu khá
toàn diện vấn đề y đức người thầy thuốc quân đội nói chung và người
bác sĩ ở PĐQY nói riêng. Với phương pháp tiếp cận khác nhau, một
số công trình bước đầu đã trình bày được mấy vấn đề lý luận chung về
y đức. Một số công trình khác đã tiếp cận, nghiên cứu về thực trạng và
đề xuất các giải pháp nâng cao y đức cho người thầy thuốc quân đội.
Gần với đề tài luận án, có công trình nghiên cứu về vấn đề nâng cao
phẩm chất, năng lực cho người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta. Kết
quả nghiên cứu ở các công trình đó là những tư liệu quý giá, đáng trân
trọng để tác giả kế thừa, bổ sung và phát triển trong đề tài luận án của
mình. Tuy nhiên, liên quan đến đề tài luận án vẫn còn nhiều vấn đề
chưa được bàn đến hoặc đã đề cập nhưng chưa thành hệ thống, vì vậy
tác giả lựa chọn vấn đề “Nâng cao y đức người bác sĩ ở phân đội
quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay” làm đề tài
nghiên cứu cho luận án triết học của mình.
8
Chƣơng 2
MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG
VỀ NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y
TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY
2.1. NÂNG CAO Y ĐỨC VÀ VAI TRÕ CỦA NÓ ĐỐI VỚI
NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN
DÂN VIỆT NAM
2.1.1. Y đức và nâng cao y đức ngƣời bác sĩ ở phân đội
quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam
Để làm sáng tỏ vấn đề lý luận của đề tài, tác giả đã luận giải hệ
thống các khái niệm công cụ có liên quan trực tiếp đến đề tài. Từ góc độ
triết học, tác giả quan niệm: Y đức là hệ thống các nguyên tắc, chuẩn
mực đạo đức dùng để điều chỉnh các mối quan hệ trong hoạt động nghề
nghiệp của người thầy thuốc, chúng được thực hiện bởi niềm tin cá
nhân, truyền thống ngành Y và sức mạnh của dư luận xã hội.
Xuất phát từ thực tiễn tổ chức ngành Quân y trong QĐND Việt
Nam hiện nay là không có tiểu đội và trung đội mà chỉ có đại đội và
tiểu đoàn quân y. Do vậy, tác giả quan niệm: Phân đội quân y trong
Quân đội nhân dân Việt Nam là các đơn vị từ cấp đại đội đến tiểu
đoàn và tương đương, hoạt động trong lĩnh vực y tế, trực thuộc ban,
phòng hậu cần trong biên chế của trung đoàn, sư đoàn bộ binh và
tương đương. So với bệnh viện tuyến trên của quân đội, PĐQY chỉ là
đơn vị quân y cơ sở nên quy mô nhỏ, cơ cấu đơn giản, số lượng cán
bộ và nhân viên ít; cơ sở vật chất, trang bị, phương tiện hạn chế. Từ
đó, đòi hỏi đi đôi với từng bước đáp ứng đầy đủ nhu cầu về số lượng,
cần phải nâng cao y đức và năng lực chuyên môn cho cán bộ và nhân
viên trong đơn vị nói chung và người bác sĩ nói riêng.
Do mục đích nghiên cứu của luận án là không đi sâu tìm hiểu y
đức của người thầy thuốc quân đội nói chung, mà chỉ tập trung nghiên
cứu y đức người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta hiện nay. Theo tác
giả: Y đức người bác sĩ ở PĐQY trong QĐND Việt Nam là tổng hòa
những nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực đạo đức của xã hội, quân đội,
9
nghề y nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử trong các mối quan hệ
nghề nghiệp của họ tại đơn vị cơ sở. Như vậy, y đức người bác sĩ ở
PĐQY trong quân đội ta có sự thống nhất giữa cái chung (các phẩm
chất đạo đức xã hội - đạo đức cách mạng), với cái riêng (các phẩm
chất đạo đức của người quân nhân cách mạng) và cái đơn nhất (các
phẩm chất y đức của người bác sĩ ở PĐQY). Theo đó, các phẩm chất
y đức đặc trưng riêng của người bác sĩ ở PĐQY đó là: sẵn sàng hy
sinh quên mình để bảo vệ và cứu chữa thương, bệnh binh vô điều kiện;
tận tình, chu đáo, vô tư, không cầu lợi trong chăm sóc sức khoẻ ban
đầu và cấp cứu, điều trị bệnh cho cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị và nhân
dân trên địa bàn đóng quân; yêu ngành, yêu nghề, yên tâm công tác,
gắn bó với đơn vị cơ sở; chấp nhận hy sinh lợi ích cá nhân vì lợi ích
chung của đơn vị, của người bệnh, v.v..
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành Quân y, thì đòi
hỏi người bác sĩ ở PĐQY ngày càng phải không ngừng nâng cao y
đức. Tác giả luận án quan niệm: Nâng cao y đức người bác sĩ ở
PĐQY trong QĐND Việt Nam là quá trình tác động tích cực, có
mục đích của các chủ thể bằng nhiều nội dung, hình thức và
phương pháp thích hợp làm biến đổi y đức của họ theo những tiêu
chí ngày càng hoàn thiện hơn. Quan niệm trên cho thấy, nâng cao y
đức người bác sĩ ở PĐQY là một hoạt động của các chủ thể trong
đơn vị, với nội dung cơ bản là:
Chủ thể trực tiếp tác động vào quá trình nâng cao y đức của
người bác sĩ ở PĐQY là lãnh đạo, chỉ huy cùng những lực lượng
tham gia vào quá trình giáo dục, huấn luyện ở các đơn vị cơ sở
trong quân đội. Bên cạnh đó, người bác sĩ ở PĐQY vừa là đối
tượng chịu sự tác động của các chủ thể giáo dục trong đơn vị.
Đồng thời, họ lại vừa là chủ thể trực tiếp thực hiện việc nâng cao
y đức của mình thông qua quá trình tự giáo dục, tự tu dưỡng, rèn
luyện để tích lũy dần dần những yếu tố tích cực, loại bỏ dần những
yếu tố tiêu cực tạo nên sự chuyển hóa căn bản về chất trong phẩm
chất y đức của mình.
10
Mục đích nâng cao y đức của người bác sĩ ở PĐQY là làm biến
đổi y đức của họ theo những tiêu chí ngày càng hoàn thiện hơn. Việc xác
định tiêu chí nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY có nhiều cách khác
nhau, có thể xét theo cấu trúc các thành tố cấu thành y đức, hay theo hệ
thống các giá trị. Trong công trình này tác giả xác định tiêu chí nâng cao
y đức cho người bác sĩ ở PĐQY dựa theo cấu trúc các thành tố cấu thành
y đức, bao gồm: ý thức y đức, hành vi y đức và quan hệ y đức. Yêu cầu
chung về tiêu chí nâng cao y đức cho họ phải toàn diện trên các thành tố
cấu trúc của y đức, tăng trưởng các chỉ số phải đảm bảo sự ổn định.
Giáo dục y đức cho người bác sĩ ở PĐQY phải toàn diện.
Song, cần tập trung hơn vào những nội dung cơ bản là: giáo dục tư
tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng về công tác y tế;
tăng cường giáo dục truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc, quân
đội, của ngành Quân y và các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực y đức
cần có của người bác sĩ ở PĐQY, v.v.. Để chuyển tải nội dung giáo
dục đó đến đối tượng giáo dục, các chủ thể ở đơn vị cơ sở phải sử
dụng linh hoạt, sáng tạo các hình thức, phương pháp giáo dục thích
hợp như tập huấn tập trung; giáo dục theo chuyên đề; phương pháp
thuyết trình, nêu gương, v.v..
2.1.2. Vai trò của việc nâng cao y đức đối với ngƣời bác sĩ ở
phân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
Nâng cao y đức có vai trò to lớn đối với người bác sĩ ở PĐQY.
Nó không chỉ góp phần nâng cao nhận thức, điều chỉnh hành vi, mà
còn xây dựng lý tưởng nghề nghiệp cao đẹp, thôi thúc họ vươn lên
vượt qua mọi khó khăn khắc nghiệt của hoạt động quân sự để không
ngừng học tập, nâng cao trình độ và hiệu quả hoạt động chuyên môn.
Y đức cách mạng đã khơi dậy trong họ tình cảm, trách nhiệm, lương
tâm với người bệnh. Đồng thời, thúc đẩy họ đấu tranh không khoan
nhượng với các biểu hiện tiêu cực về y đức, lối sống. Qua đó, góp
phần xây dựng môi trường y đức của đơn vị trong sạch và phát triển
toàn diện nhân cách người bác sĩ ở PĐQY.
11
2.2. ĐẶC ĐIỂM NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y
TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY VÀ NHỮNG
YÊU CẦU CƠ BẢN CỦA VIỆC NÂNG CAO Y ĐỨC CHO HỌ
2.2.1. Đặc điểm ngƣời bác sĩ ở phân đội quân y trong Quân
đội nhân dân Việt Nam hiện nay
Người bác sĩ ở PĐQY vừa là người cán bộ quân đội, vừa là
người thầy thuốc gắn bó với các hoạt động của bộ đội ở tuyến
trước. So với CBQY công tác ở tuyến sau và cán bộ y tế ngoài
quân đội, người bác sĩ ở PĐQY ngoài những đặc điểm chung còn
có đặc điểm riêng. Quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ họ
luôn phải đối mặt với khối lượng lớn công việc với tính chất khó
khăn, gian khổ, phức tạp đòi hỏi ý chí quyết tâm cao, dám chấp
nhận hy sinh lợi ích riêng để phấn đấu vì lợi ích chung của quân
đội, đất nước. Do vậy, để hoàn thành chức trách, nhiệm vụ của
mình, họ phải không ngừng được nâng cao cả về y đức và năng
lực công tác.
2.2.2. Những yêu cầu cơ bản của việc nâng cao y đức ngƣời bác
sĩ ở phân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
Thứ nhất, những yêu cầu có tính nguyên tắc định hướng chung
cho việc nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta hiện
nay, đó là: nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY phải xuất phát từ
quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh về
đạo đức cách mạng và đạo đức của người thầy thuốc cách mạng; phải
xuất phát từ tình hình, nhiệm vụ của quân đội, của ngành Quân y và
sát hợp với đặc điểm tình hình nhiệm vụ của họ ở đơn vị cơ sở; đồng
thời, nâng cao y đức cho họ phải toàn diện cả ý thức y đức, quan hệ y
đức và hành vi y đức.
Thứ hai, yêu cầu cụ thể về những chuẩn mực y đức cần nâng cao
trong các mối quan hệ chuyên môn nghiệp vụ của người bác sĩ ở PĐQY
Một là, các chuẩn mực y đức trong quan hệ với người bệnh:
phục vụ người bệnh tận tụy, vô tư; giao tiếp với bệnh nhân hòa nhã,
gần gũi và thân mật; có lòng nhân ái, luôn tôn trọng, công bằng và
12
giữ bí mật riêng tư của người bệnh. Hai là, các chuẩn mực y đức
trong quan hệ với nghề nghiệp của họ là: yêu ngành, yêu nghề, gắn
bó với đơn vị cơ sở, trung thực, sáng tạo trong hoạt động chuyên môn
nghiệp vụ; khiếm tốn, không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên
môn nghiệp vụ; luôn bảo vệ phẩm giá và danh dự nghề nghiệp. Ba là,
các chuẩn mực y đức trong quan hệ với đồng nghiệp của họ là: đoàn
kết, hợp tác cùng đồng nghiệp hoàn thành nhiệm vụ; tôn trọng và bảo
vệ uy tín của đồng nghiệp; huấn luyện chuyên môn, chia sẻ kinh
nghiệm cho đồng nghiệp. Bốn là, các chuẩn mực y đức trong quan hệ
với xã hội của họ là: nói và làm theo Hiến pháp, pháp luật, điều lệ
của quân đội và ngành Quân y; tích cực tham gia các hoạt động nhân
đạo, từ thiện; gương mẫu trong nếp sống, sinh hoạt tại đơn vị và địa
phương nơi đóng quân.
Tiểu kết chƣơng 2
Nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY đóng vai trò quan
trọng, tạo cơ sở nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện nhân
cách của họ. Quá trình công tác ở PĐQY người bác sĩ không ngừng
phải học tập, tu dưỡng, rèn luyện để nâng cao y đức. Nâng cao y
đức người bác sĩ ở PĐQY là quá trình tác động có mục đích của các
chủ thể bằng nhiều nội dung, hình thức và phương pháp thích hợp
làm biến đổi y đức của họ theo những tiêu chí ngày càng hoàn thiện
hơn. Để nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY, đòi hỏi các chủ thể ở
đơn vị không những phải quán triệt và thực hiện tốt những yêu cầu
có tính nguyên tắc, mà còn phải quán triệt và thực hiện tốt những
yêu cầu cụ thể về chuẩn mực y đức cần nâng cao trong các mối
quan hệ chuyên môn của họ tại đơn vị cơ sở. Yêu cầu về những
nguyên tắc, chuẩn mực này là sự cụ thể hóa các tiêu chí nâng cao y
đức của họ. Đồng thời, cũng là thước đo cơ bản để đánh giá thực
trạng y đức và nâng cao y đức của người bác sĩ ở PĐQY trong quân
đội ta hiện nay.
13
Chƣơng 3
NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y
TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY -
NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG
3.1. NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN VIỆC NÂNG CAO Y
ĐỨC NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI
NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY
3.1.1. Sự biến đổi những điều kiện kinh tế - xã hội của đất nƣớc
trong bối cảnh phát triển kinh tế thị trƣờng và hội nhập quốc tế
Phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế đã và đang tác
động trực tiếp đến y đức và việc nâng cao y đức của người bác sĩ
ở PĐQY trên nhiều mặt. Trong đó, có các mặt chủ yếu như chính
trị - tư tưởng, tinh thần trách nhiệm với người bệnh; lương tâm với
nghề nghiệp; kết quả thực hiện chức trách, nhiệm vụ, v.v.. Để phát
huy tác dụng của các tác động tích cực, hạn chế các tác động tiêu
cực phải đồng thời phát huy sức mạnh tổng hợp của cấp ủy đảng,
người chỉ huy các đơn vị cơ sở, đồng thời phải phát huy sức mạnh
nội lực của chính mỗi người bác sĩ ở PĐQY trong việc đấu tranh
chống lại những tác động tiêu cực và tiếp nhận những yếu tố tích
cực được tạo ra trong quá trình này theo nguyên lý “vận động là
một quá trình tự thân”.
3.1.2. Tác động của hoạt động giáo dục và tự giáo dục y đức
của ngƣời bác sĩ ở phân đội quân y
Giáo dục và tự giáo dục y đức là con đường cơ bản để trang bị
cho người bác sĩ ở PĐQY hệ thống tri thức tổng hợp gồm: khoa học cơ
bản, y học cơ sở, y học lâm sàng; bồi dưỡng kỹ năng, kỹ xảo nghề
nghiệp; những nguyên tắc, chuẩn mực đạo đức của xã hội, quân đội và
của ngành Y, v.v.. Đây là cơ sở nền tảng thường xuyên, trực tiếp tác
động đến việc hình thành và phát triển nhân cách người bác sĩ ở PĐQY
nói chung và việc nâng cao y đức của họ nói riêng.
14
3.1.3. Tác động của môi trƣờng giáo dục y đức, công tác
cán bộ và việc đảm bảo điều kiện vật chất thiết yếu cho ngƣời bác
sĩ ở phân đội quân y
Môi trường giáo dục y đức, công tác cán bộ và việc đảm bảo
điều kiện vật chất thiết yếu cho người bác sĩ ở PĐQY trực tiếp quyết
định đến chất lượng, hiệu quả việc nâng cao y đức cho họ. Nếu môi
trường giáo dục, rèn luyện tốt thì người bác sĩ ở PĐQY nhanh chóng
trưởng thành về mọi mặt. Năng lực chuyên môn ngày càng được củng
cố vững chắc, phẩm chất y đức ngày càng được nâng cao. Cơ chế, chính
sách phù hợp sẽ tác động tích cực đến đội ngũ cán bộ này, tạo sự
phấn khởi, tin tưởng là động lực nội tại thôi thúc họ tích cực học tập,
tu dưỡng, rèn luyện nâng cao y đức của bản thân.
3.2. THỰC TRẠNG CỦA VIỆC NÂNG CAO Y ĐỨC NGƢỜI
BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN
VIỆT NAM HIỆN NAY
3.2.1. Kết quả đạt đƣợc của việc nâng cao y đức ngƣời bác
sĩ ở phân đội quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
Kết quả đạt được của hoạt động nâng cao y đức người bác sĩ ở
PĐQY trong QĐND Việt Nam hiện nay được thể hiện trên tất cả các
mặt: ý thức y đức, hành vi y đức và quan hệ y đức của họ. Cụ thể là:
Thứ nhất, về ý thức y đức
Đa số bác sĩ ở PĐQY có bản lĩnh chính trị vững vàng, yên tâm
phục vụ lâu dài trong quân đội; quán triệt sâu sắc và thực hiện tốt các
nguyên tắc, quy tắc về y đức, có lý tưởng, tình cảm đạo đức nghề
nghiệp tốt đẹp, v.v.. Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số bác sĩ
chưa thực sự yên tâm, phấn khởi trong thực hiện chức trách, nhiệm
vụ của mình ở đơn vị cơ sở; nhận thức chưa thật sâu sắc về vai trò
của y đức đối với hoạt động nghề nghiệp, v.v.. Những biểu hiện tiêu
cực trên mặc dù chưa mang tính phổ biến, nhưng đã ảnh hưởng
không nhỏ đến môi trường y đức của các PĐQY. Nếu không kịp thời
khắc phục ngay từ trong nhận thức thì nó sẽ cản trở lớn đến việc nâng
cao y đức người bác sĩ ở PĐQY trong quân đội ta hiện nay.
15
Thứ hai, về hành vi y đức
Hầu hết bác sĩ ở PĐQY tích cực, chủ động, sáng tạo trong
công việc, tự giác vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; chấp
hành nghiêm pháp luật của Nhà nước, kỷ luật của quân đội và các
quy định của ngành, có lối sống trong sạch, lành mạnh; luôn đoàn
kết, thân ái với đồng chí, đồng đội, không làm tổn thương đến tinh
thần và thể chất của người bệnh. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn
chế là: Kết quả hoàn thành nhiệm vụ của một số bác sĩ chưa cao,
chưa toàn diện. Một số người trong quá trình học tập, công tác còn có
những biểu hiện tiêu cực về y đức, lối sống dẫn đến chất lượng hoàn
thành nhiệm vụ chuyên môn thấp. Do vậy, việc nâng cao hành vi y
đức cho họ cần phải được các chủ thể ở đơn vị cơ sở đặc biệt quan tâm.
Thứ ba, về quan hệ y đức
Đại bộ phận bác sĩ ở PĐQY quan hệ với người bệnh đúng mực;
phục vụ người bệnh tận tình; bảo công bằng và giữ bí mật riêng tư cho
người bệnh trong suốt quá trình điều trị; biết bảo vệ phẩm giá, danh dự
nghề nghiệp, không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn
nghiệp vụ, v.v.. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn tồn
tại một số hạn chế cần khắc phục là: Một số người có lúc còn biểu hiện
thiếu trách nhiệm với người bệnh, lương tâm với nghề nghiệp; giao
tiếp với người bệnh còn chưa đúng mực. Một số người ngại học tập,
thiếu tích cực trong rèn luyện và đấu tranh chống các biểu hiện tiêu
cực trong hoạt động nghề nghiệp, kết quả hoàn thành nhiệm vụ chuyên
môn thấp, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ đặt ra
3.2.2. Nguyên nhân của những thành tựu và hạn chế về kết
quả đã đạt đƣợc của việc nâng cao y đức ngƣời bác sĩ ở phân đội
quân y trong Quân đội nhân dân Việt Nam hiện nay
Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị đã nhận thức đúng đắn vai trò và
sự cần thiết phải nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY, từ đó đã tiến
hành nhiều nội dung, hình thức và phương pháp giáo dục y đức tương
đối hiệu quả. Tuy nhiên, ở một số đơn vị nội dung, hình thức, phương
16
pháp giáo dục y đức chậm đổi mới, chưa chủ động, nhạy bén theo sát
tình hình, nhiệm vụ của đơn vị. Việc phối hợp giữa nội dung với các
hình thức, phương pháp giáo dục và lực lượng giáo dục có lúc thiếu
nhịp nhàng, kém hiệu quả. Hiện nay đa số bác sĩ ở PĐQY đã nhận thức
đúng đắn về chức trách, nhiệm vụ và yêu cầu y đức để thực hiện tốt
chức trách, nhiệm vụ của mình. Từ đó, họ đã chủ động xây dựng và tự
giác thực hiện nghiêm túc kế hoạch tu dưỡng, rèn luyện y đức phù hợp
với bản thân. Tuy nhiên, còn một số người ý thức tự giáo dục, tự rèn
luyện thấp; nhận thức về chức trách, nhiệm vụ chưa đầy đủ; xây dựng
kế hoạch tự giáo dục, rèn luyện y đức chưa thực sự khoa học, đôi khi
thiếu tính khả thi, v.v.. nên đã có biểu hiện sa sút về phẩm chất y đức,
lối sống, chất lượng hoàn thành nhiệm vụ thấp.
Lãnh đạo, chỉ huy ở hầu hết các PĐQY đã lãnh đạo chặt chẽ và
phát huy được vai trò của các tổ chức quần chúng tham gia xây dựng
đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, xây dựng đơn vị vững mạnh
toàn diện và đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực về y đức, lối
sống trong đơn vị. Tuy nhiên, việc xây dựng môi trường y đức ở một
số PĐQY vẫn còn bộc lộ những hạn chế như việc xác định những
nguyên tắc, chuẩn mực về y đức cho người bác sĩ chưa thật rõ ràng;
chưa phát huy cao vai trò của các tổ chức và thiết chế văn hóa y đức
ở các đơn vị; việc giải quyết các mối quan hệ trong hoạt động chuyên
môn có lúc thiếu nhịp nhàng và chưa thống nhất. Cơ sở vật chất phục
vụ cho công tác giáo dục, xây dựng cảnh quan, môi trường thiếu
thốn. Việc định hướng và điều chỉnh dư luận trong tập thể và đấu
tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực về y đức trong phân đội có lúc
chưa thực sự coi trọng, v.v..
Lãnh đạo, chỉ huy các đơn vị đã chấp hành đúng quy chế công tác
cán bộ, quan tâm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của đội ngũ
CBQY theo khả năng hiện có. Tuy nhiên, việc quy hoạch đội ngũ
CBQY cấp phân đội chưa đáp ứng kịp với xu thế phát triển của ngành;
đầu tư trang bị kỹ thuật cho đơn vị chưa thực sự đồng bộ, hiệu quả; chế
độ chính sách đãi ngộ với đội ngũ này còn bộc lộ những bất cập, v.v..
17
Tiểu kết chƣơng 3
Nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY là một quá trình diễn ra
hết sức phức tạp. Nó luôn chịu sự tác động của nhiều yếu tố như sự
biến đổi những điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước; hiệu quả hoạt
động giáo dục và tự giáo dục y đức của người bác sĩ ở PĐQY; hiệu quả
hoạt động của công tác cán bộ và việc đảm bảo điều kiện vật chất, môi
trường giáo dục y đức cho người bác sĩ ở PĐQY.
Hiện nay, đa số bác sĩ ở PĐQY có động cơ và mục tiêu phấn
đấu đúng đắn; luôn tận tụy, trách nhiệm với người bệnh, gắn bó với
đơn vị cơ sở; có ý chí quyết tâm cao, nhận và hoàn thành tốt mọi
nhiệm vụ được giao. Tuy vậy, còn một số người đang có biểu hiện sa
sút về phẩm chất y đức, lối sống. Hạn chế đó do nhiều yếu tố tác
động. Song, trong đó các yếu tố chủ quan trực tiếp gây cản trở đến
việc nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY đó là: nội dung, hình thức
và phương pháp giáo dục y đức của một số đơn vị cơ sở còn nhiều hạn
chế, bất cập; việc tu dưỡng, rèn luyện y đức của một số bác sĩ chưa
thường xuyên liên tục; những hạn chế trong xây dựng môi trường y
đức, đấu tranh chống tiêu cực ở một số PĐQY; cùng với sự bất cập
trong công tác quy hoạch, sử dụng CBQY và việc đảm bảo đời sống
vật chất, tinh thần cho người bác sĩ ở PĐQY còn gặp nhiều khó khăn.
Chƣơng 4
MỘT SỐ NHÓM GIẢI PHÁP CƠ BẢN NHẰM ĐẢM BẢO
CHẤT LƢỢNG, HIỆU QUẢ CỦA VIỆC NÂNG CAO Y ĐỨC
NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y TRONG QUÂN ĐỘI
NHÂN DÂN VIỆT NAM HIỆN NAY
Nâng cao y đức người bác sĩ ở PĐQY là một quá trình diễn ra
phức tạp, do nhiều yếu tố tác động, bao gồm cả điều kiện khách quan
và nhân tố chủ quan. Trong đó, những nhân tố chủ quan đóng vai trò
trực tiếp quyết định đến chất lượng, hiệu quả của việc nâng cao y đức
người bác sĩ ở PĐQY hiện nay. Do vậy, luận án chỉ tập trung nghiên
cứu, đề xuất một số nhóm giải pháp cơ bản nhằm phát huy cao hiệu
quả hoạt động của các nhân tố chủ quan, đó là:
18
4.1. NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC VÀ TỰ
GIÁO DỤC Y ĐỨC CỦA NGƢỜI BÁC SĨ Ở PHÂN ĐỘI QUÂN Y
4.1.1. Nâng cao hiệu quả hoạt động giáo dục y đức cho
ngƣời bác sĩ ở phân đội quân y
Để nâng cao chất lượng hoạt động này đòi hỏi các chủ thể ở
đơn vị cơ sở cần thực hiện tốt một số công việc sau đây:
Đổi mới về nội dung giáo dục y đức: Đây là một khâu then
chốt, liên quan trực tiếp đến chất lượng, hiệu quả giáo dục ĐĐCM
nói chung và y đức của người bác sĩ ở PĐQY nói riêng. Nội dung
giáo dục y đức cho người bác sĩ ở PĐQY phải toàn diện về chính trị,
tư tưởng; truyền thống đạo đức của dân tộc, của ngành Quân y; các
nguyên tắc, chuẩn mực y đức cần có của người bác sĩ ở PĐQY, v.v..
Đổi mới về hình thức, phương pháp giáo dục y đức: Để nâng
cao y đức người bác sĩ ở PĐQY, phải gắn liền đổi mới nội dung với
đổi mới về hình thức và phương pháp giáo dục. Đổi mới về hình thức
giáo dục y đức cần tiến hành đa dạng như sinh hoạt chuyên đề; giáo
dục, tập huấn tập trung; tổ chức học tập qua sách báo, truyền hình,
v.v.. Đổi mới về phương pháp giáo dục y đức cần sử dụng tổng hợp,
đồng bộ các phương pháp. Song, tập trung thực hiện có hiệu quả các
phương pháp thuyết phục và nêu gương. Đây là hai phương pháp
giáo dục cơ bản tác động vào ý thức y đức, nhằm hình thành tình
cảm, ý chí, niềm tin, hành vi và quan hệ y đức tốt đẹp cho họ.
Nâng cao năng lực, trình độ làm công tác giáo dục và phát huy
vai trò gương mẫu về y đức, lối sống của lãnh đạo, chỉ huy các
PĐQY: Để nâng cao năng lực, trình độ và phát huy vai trò gương
mẫu về y đức, lối sống của đội ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các
PĐQY. Các đơn vị cần phải quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ này
đủ về số lượng, có chất lượng cao, mẫu mực về y đức, lối sống, luôn
là tấm gương sáng để người BSQY noi theo. Thường xuyên nâng cao
nhận thức chính trị, trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm cho đội
ngũ cán bộ lãnh đạo, chỉ huy các PĐQY. Đối với bản thân họ phải
luôn tự tu dưỡng, rèn luyện về năng lực, phẩm chất; trong quan hệ
với quân nhân thuộc quyền phải mực thước, mô phạm, v.v..
19
4.1.2. Nâng cao hiệu quả hoạt động tự giáo dục, tự rèn
luyện y đức của ngƣời bác sĩ ở phân đội quân y
Tự giáo dục, tự rèn luyện y đức là khâu trực tiếp quyết định
đến việc nâng cao y đức của người bác sĩ ở PĐQY. Để nâng cao
chất lượng hoạt động này, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của các
tổ chức, lực lượng. Trước hết, đối với mỗi
Các file đính kèm theo tài liệu này:
tt_nang_cao_y_duc_nguoi_bac_si_o_phan_doi_quan_y_trong_quan_doi_nhan_dan_viet_nam_hien_nay_3343_1917.pdf