Đề án Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở nước ta

LỜI NÓI ĐẦU

 

PHẦN I

NHỮNG LÝ LUẬN VỀ NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

A. KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

I. Những lý luận về nền kinh tế thị trường 3

II. Cơ chế thị trường 4

B . KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM

I . VÌ SAO VIỆT NAM LỰA CHỌN MÔ HÌNH KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG

XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ? 6

II. BẢN CHẤT, ĐẶC TRƯNG CỦA NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG ĐỊNH HƯỚNG XÃ

HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM 10

PHẦN II

A. TÍNH TẤT YẾU KHÁCH QUAN VỀ VAI TRÒ KINH TẾ CỦA NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

I. Sự cần thiết chuyển sang cơ chế thị trường có sự quản lý của nhà

nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam 16

II.Tính tất yếu khách quan về vai trò kinh tế của nhà nước trong

nền kinh tế thị trường 17

B. Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở nước ta

I.Vai trò và chức năng kinh tế của Nhà nước trong nền kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam 22

II. Nội dung quản lý kinh tế của Nhà nước trong nền kinh tế thị

trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam 23

III. Các công cụ điều tiết vĩ mô của nhà nước xã hội chủ nghĩa ở

Việt Nam 24

PHẦN III

THỰC TRẠNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU LỰC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG

I . Thực trạng nền kinh tế thị trường ở nước ta 27

II.Giải pháp nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đối với nền kinh tế

thị trường 28

 

 

doc33 trang | Chia sẻ: maiphuongdc | Ngày: 29/08/2013 | Lượt xem: 961 | Lượt tải: 5download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Đề án Vai trò của nhà nước trong nền kinh tế thị trường ở nước ta, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
së nhËn thøc tÝnh quy luËt ph¸t triÓn cña thêi ®¹i vµ sù kh¸i qu¸t, ®óc rót tõ kinh nghiÖm ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng thÕ giíi, ®Æc biÖt lµ tõ thùc tiÔn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam vµ Trung Quèc, ®Ó ®­a ra chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, nh»m sö dông kinh tÕ thÞ tr­êng ®Ó thùc hiÖn môc tiªu t­ng b­íc qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ m« h×nh kinh tÕ trong thêi k× qu¸ ®é ®i lªn chñ nghÜa x· héi. §©y lµ mét kiÓu kinh tÕ thÞ tr­êng míi trong lich sö cña kinh tÕ thÞ tr­êng. Còng cã thÓ nãi kinh tÕ thÞ tr­êng lµ “ c¸i phæ biÕn ”, cßn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ “ c¸i ®Æc thï ” cña ViÖt Nam, phï hîp víi ®IÒu kiÖn cô thÓ cña ViÖt Nam. Nãi kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã nghÜa ®©y kh«ng ph¶i lµ kinh tÕ thÞ tr­êng tù do theo kiÓu t­ b¶n chñ nghÜa, còng kh«ng ph¶I lµ kinh tÕ bao cÊp, qu¶n lý theo kiÓu tËp trung quan liªu; vµ còng ch­ hoµn toµn lµ kinh tÕ thÞ tr­êng x· héi chñ nghÜa, bëi v× nh­ trªn ®· nãi,ViÖt Nam ®ang ë trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, võ cã võ ch­ cã ®Çy ®ñ c¸c yÕu tè cña chñ nghÜa x· héi. Chñ tr­¬ng ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ sù tiÕp thu cã chän läc thµnh tùu cña v¨n minh nh©n lo¹i, ph¸t huy vai trß tÝch cùc cña kinh tÕ thÞ tr­êng trong viÖc thóc ®Èy søc s¶n xuÊt, x· héi ho¸ lao ®éng, c¶i tiÕn kÜ thuËt - c«ng nghÖ, n©ng cao chÊt l­îng s¶n phÈm, t¹o ra nhiÒu cña c¶i, gãp phÇn lµm giµu cho chñ nghÜa x· héi vµ c¶i thiÖn ®êi sèng nh©n d©n; ®ång thêi ph¶i cã nh÷ng biÖn ph¸p h÷u hiÖu nh»m h¹n chÕ mÆt tiªu cùc cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, nh­ ch¹y theo lîi nhuËn ®¬n thuÇn, c¹nh tranh khèc liÖt, bãc lét vµ ph©n ho¸ giµu nghÌo qu¸ ®¸ng, Ýt quan t©m gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò x· héi. §©y còng lµ sù lùa chän tù gi¸c con ®­êng vµ m« h×nh ph¸t triÓn trªn c¬ së qu¸n triÖt lý luËn M¸c – enin, n¨m b¾t ®óng quy luËt kh¸ch quan vµ vËn dông s¸ng t¹o vµo ®iÒu kiÖn cô thÓ cña ViÖt Nam. §¹i héi IX cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam chØ râ :Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam lµ mét kiÓu tæ chøc kinh tÕ võ tu©n theo nh÷ng quy luËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng võa dùa trªn c¬ së vµ ®­îc dÉn d¾t, chi phèi bëi c¸c nguyªn t¾c vµ b¶n chÊt cña chñ nghÜa x· héi, thÓ hiÖn trªn c¶ ba mÆt : Së h÷u, tæ chøc qu¶n lý, vµ ph©n phèi. Nãi c¸c kh¸c, kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa chÝnh lµ nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc nh»m môc tiªu d©n giµu, n­íc m¹nh, x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh. Môc ®Ých cña kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ ph¸t triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt, ph¸t triÓn kinh tÕ ®Ó x©y dùng c¬ së vËt chÊt – kü thuËt cña chñ nghÜa x· héi, n©ng cao ®êi sèng nh©n d©n. phat triÓn lùc l­îng s¶n xuÊt hiÖn ®¹i g¾n liÒn víi x©y dùng quan hÖ s¶n xuÊt míi, tiªn tiÕn. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã nhiÒu h×nh thøc së h÷u, nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ, trong ®ã kinh tÕ nhµ n­íc gi÷ vai trß chñ ®¹o; kinh tÕ nhµ n­íc cung víi kinh tÕ tËp thÓ ngµy cµng trë thµnh nÒn t¶ng v÷ng ch¾c. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc. Nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa qu¶n lý nÒn kinh tÕ b»ng chiÕn l­îc, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch, chÝnh s¸ch, ph¸p luËt, vµ b¨ng c¶ søc m¹nh vËt chÊt cña lùc l­îng kinh tÕ nhµ n­íc; ®ång thêi sö dông c¬ chÕ thÞ tr­êng, ¸p dông c¸c h×nh thøc kinh tÕ vµ ph­¬ng ph¸p qu¶n lý cña kinh tÕ thÞ tr­êng ®Ó kÝch thÝch s¶n suÊt, gi¶i phãng søc s¶n xuÊt, ph¸t huy mÆt tÝch cùc, h¹n chÕ vµ kh¾c phôc mÆt tiªu cùc cña c¬ chÕ thÞ tr­êng, b¶o vÖ lîi Ých cña nh©n d©n lao ®éng, cña toµn thÓ nh©n d©n. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa thùc hiÖn ph©n phèi theo kÕt qu¶ lao ®«ng vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ, ®ång thêi ph©n phèi theo møc ®ãng gãp vèn vµ c¸c nguån lùc kh¸c vµo s¶n xuÊt, kinh doanh vµ th«ng qua phóc lîi x· héi. T¨ng tr­ëng kinh tÕ g¾n liÒn víi ®¶m b¶o tiÕn bé vµ c«ng b»ng x· héi ngay trong tõng b­íc ph¸t triÓn. T¨ng tr­¬ng kinh tÕ ®i ®«i víi ph¸t triÓn v¨n ho¸ vµ gi¸o dôc, x©y dùng nÒn v¨n ho¸ ViÖt Nam tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶ s¾c d©n téc, n©ng cao d©n trÝ, gi¸o dôc vµ ®µo t¹o con ng­êi, x©y dùng vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc cña ®Êt n­íc. Còng cã thÓ nãi, kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ mét kiÓu tæ chøc kinh tÕ cña mét x· héi ®ang trong qu¸ tr×nh chuyÓn biÕn tõ nÒn kinh tÕ cßn ë tr×nh ®é thÊp sang nÒ kinh tÕ ë tr×nh ®é cao h¬n h­¬ng tíi chÕ ®é x· héi míi – x· héi x· héi chñ nghÜa. §©y lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng cã tæ chøc, cã sù l·nh ®¹o cña §¶ng céng s¶n vµ sù qu¶n lý cña nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa, ®­îc ®Þnh h­íng cao vÒ mÆt x· héi, h¹n chÕ tèi ®a nh÷ng khuÕt tËt cña tÝnh tù ph¸t thÞ tr­êng, nh¨m phôc vô tèt nhÊt lîi Ých cña ®¹i ®a sè nh©n d©n vµ sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña ®Êt n­íc. Chñ tr­¬ng x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa thÓ hiÖn t­ duy, quan niªm cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vÒ sù phï hîp gi· quan hÖ s¶n xuÊt víi tÝnh chÊt vµ tr×nh ®é cña lùc l­îng s¶n xuÊt trong thêi k× qu¸ ®é ®i lªn chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam. Cã ý kiÕn cho r»ng, kh«ng thÓ cã nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa; r¨ng chñ nghÜa x· héi vµ kinh tÕ thÞ tr­êng kh«ng thÓ dung hîp víi nhau, nÕu ®em “ ghÐp ” ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa vµo kinh tÕ thÞ tr­êng th× ch½ng kh¸c nµo trén dÇu vµo n­íc, t¹o ra mét c¬ thÓ “ ®Çu Ng« m×nh Së ”. Theo chóng t«i, ý kiÕn nµy kh«ng ®óng. Kh«ng ®óng lµ v×, hoÆc ý kiÕn nµy muèn tr× kÐo ViÖt Nam trong quü ®¹o ph¸t triÓn cña chñ nghÜa t­ b¶n, phñ nhËn ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, kh«ng muèn ViÖt Nam ®i lªn chñ nghÜa x· héi. §ã lµ ®iÒu tr¸i víi quy luËt kh¸ch quan, kh«ng thÓ chÊp nhËn. HoÆc ý kiÕn nµy kh«ng tho¸t ra ®­îc khái t­ duy cò, ®ång nhÊt kinh tÕ thÞ tr­êng víi chñ nghÜa t­ b¶n, cho kinh tÕ thÞ tr­êng lµ c¸i riªng cã cña chñ nghÜa t­ b¶n, tõ ®ã “ dÞ øng ” víi kinh tÕ thÞ tr­êng, kh«ng thÊy hÕt nh÷ng yÕu tè míi, xu h­íng míi cña kinh tÕ thÞ tr­êng trong ®iÒu kiÖn míi cña thêi ®¹i, lËp l¹i sai lÇm cña mét thêi kú tr­íc ®©y. Còng cã ý kiÕn nhÊn m¹nh mét chiÒu nh÷ng ®Æc tr­ng chung, nh÷ng c¸i phæ biÕn cña kinh tÕ thÞ tr­êng, ch­a thÊy hÕt hoÆc cßn ph©n v©n, nghi ngê vÒ nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng, nh÷ng c¸i dÆc thï cña kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. Tõ ®ã ch­a tin lµ kinh tÕ thÞ tr­êng cã thÓ ph¸t triÓn trªn c¬ së chÕ ®é c«ng h÷u lµ nÒn t¶ng, kinh tÕ quèc doanh lµ chñ ®¹o; r»ng trong kinh tÕ thÞ tr­êng kh«ng thÓ cã kÕ ho¹ch. Kh«ng thÓ thùc hiÖn c«ng b»ng x· héi, kh«ng thÓ kh¾c phôc ®­îc nh÷ng tiªu cùc mÆt tr¸i cña c¬ chÕ thÞ tr­êng,v.v…L¹i cã ý kiÕn b¨n kho¨n cho r»ng, viÖc lùa chän kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa thùc chÊt lµ trë vÒ víi chñ nghÜa t­ b¶n, cã thªm ®Þnh ng÷ “ ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ” th× còng chØ lµ ®Ó cho yªn lßng, cho cã vÎ “ gi÷ v­ng lËp tr­êng ” mµ th«i, tr­íc sau g× còng tr­ît sang con ®­êng t­ b¶n chñ nghÜa. Chóng t«i cho r»ng, nh÷ng b¨n kho¨n nµy lµ dÔ hiÓu, bëi v× ®©y lµ nh÷ng ®iÒu cßn rÊt míi mÎ ch­a cã tiÒn lÖ, nÕu kh«ng x¸c ®Þnh râ néi dung ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa vµ kiªn tr× vai trß qu¶n lý cña nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa ®ãi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× nh÷ng ®iÒu ®ã rÊt dÔ x·y ra. Chóng t«i cßn ph¶ivõa lµm v­a tæng kÕt, rót kinh nghiÖm. Nh­ng cã nh÷ng ®iÒu cÇn kh¼ng ®Þnh: trong ®iÒu kiÖn míi cña thêi ®¹i ngµy nay, nhÊt ®Þnh kh«ng thÓ duy tr× m·i m« h×nh kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa, kh«ng thÓ ®ång nhÊt kinh tÕ thÞ tr­êng víi chñ nghÜa t­ b¶n. ChÝnh C.M¸c ®· phª ph¸n sù nhÇm lÉn gi÷a kinh tÕ hµng ho¸ víi kinh tÕ t­ b¶n chñ nghÜa cña ph¸i kinh tÕ häc tÇm th­êng. C.M¸c kh¼ng ®Þnh r»ng : “ …s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ l­u th«ng hµng ho¸ lµ nh÷ng hiÖn t­îng thuéc vÒ nhiÒu ph­¬ng thø s¶n xuÊt hÕt søc kh¸c nhau, tuy r¨ng quy m« vµ tÇm quan träng cña chóng kh«ng gièng nhau…Chóng ta hoµn toµ ch­a biÕt mét tý g× vÒ ®Æc ®iÓm riªng cña nh÷ng ph­¬ng thøc s¶n xuÊt Êy vµ chóng ta ch­a thÓ nãi g× vÒ nh÷ng ph­¬ng thøc Êy, nÕu nh­ chóng ta chØ biÕt cã nh÷ng ph¹m trï trõu t­îng cña l­u th«ng hµng ho¸, nh÷ng ph¹m trï chung cho tÊt c¶ c¸c ph­¬ng thøc Êy ”. Ph¶i ch¨ng viÖc nhËn thøc cho ®óng vµ nãi cho ®­îc nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng cña nh÷ng ph­¬ng thøc s¶n xuÊt ®Æc thï Êy lµ tr¸ch nhiÖm mµ C.M¸c giao cho vµ göi g¾m c¸c thÕ hÖ ngµy nay. Lùa chän m« h×nh kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa kh«ng ph¶i ®¬n gi¶n lµ sù trë vÒ víi ph­¬ng thøc chuyÓn nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp sang nÒn kinh tÕ c«ng nghiÖp, mµ ®iÒu quan träng cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh lµ ph¶i chuyÓn sang nÒn kinh tÕ hiÖn ®¹i, v¨n minh nh»m môc tiªu tõng b­íc ®i lªn chñ nghÜa x· héi. §©y lµ sù lùa chän phï hîp víi c¸c quy luËt ph¸t triÓn vµ c¸c ®iÒu kiÖn lÞch sö cô thÓ cña thêi ®¹i vµ cña nh÷ng n­íc ®i sau , cho phÐp c¸c n­íc nµy gi¶m thiÓu nh÷ng ®au khæ vµ rót ng¾n ®­îc con ®­êng ®i cña m×nh tíi chñ nghÜa x· héi trªn c¬ së sö dông ®­îc ­u thÕ còng nh­ h¹n chÕ ®­îc nh÷ng khuyÕt ®iÓm cña hai c¬ chÕ : KÕ ho¹ch vµ thÞ tr­êng .Nãi c¸ch kh¸c, kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ kiÓu tæ chøc kinh tÕ ®Æc biÖt ,võa tu©n theo nh÷ng nguyªn t¾c vµ quy luËt cña hÖ thèng kinh tÕ thÞ tr­êng, võa ®¶m b¶o tÝnh ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa . ChÝnh tÝnh chÊt ,®Æc tr­ng c¬ b¶n nµy chi phèi vµ quyÕt ®Þnh ph­¬ng tiÖn , c«ng cô, ®éng lùc cña nÒn kinh tÕ vµ con ®­êng ®¹t tíi môc tiªu, lµ sö dông kinh tÕ thÞ tr­êng, n©ng cao hiÖu lùc vµ hiÖu qu¶ ®iÒu tiÕt cña nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa , ph¸t triÓn khoa häc vµ c«ng nghÖ, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc, më cöa vµ héi nhËp nh»m thóc ®Èy qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ vµ ph¸t triÓn rót ng¾n trong kho¶ng thêi gian kh«ng dµi cã thÓ kh¾c phôc t×nh tr¹ng l¹c hËu, ®­a ViÖt Nam trë thµnh mét n­íc c«ng nghiÖp theo h­íng hiÖn ®¹i. PhÇn II Vai trß cña nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng A. TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan vÒ vai trß kinh tÕ cña nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng I. Sù cÇn thiÕt chuyÓn sang c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam Do nhËn thøc cß ®¬n gi¶n vÒ chñ nghÜa x· héi vµ con ®­êng ®i lªn chñ nghÜa x· héi, nªn chóng ta ®· thiÕt lËp thÓ chÕ kinh tÕ kÕ ho¹ch vµ c¬ chÕ vËn hµnh nÒn kinh tÕ lµ c¬ chÕ qu¶n lý tËp trung, quan liªu, bao cÊp. M« h×nh kinh tÕ vµ c¬ chÕ ®ã cã nh÷ng ®Æc tr­ng sau: Thø nhÊt, Nhµ n­íc qu¶n lý nÒn kinh tÕ mÖnh lÖnh hµnh chÝnh lµ chñ yÕu víi hÖ thèng chØ tiªu ph¸p lÖnh chi tiÕt tõ trªn xuèng d­íi. Do ®ã ho¹t ®éng cña c¸c doanh nghiÖp chñ yÕu ph¶I dùa vµo chØ tiªu ph¸p lÖnh hoÆc lµ quyÕt ®Þnh cña c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc cÊp trªn, tõ ph­¬ng h­íng s¶n, nguån vËt t­, ®Þa chØ tiªu thô s¶n phÈm, ®Õn viÖc ®Þnh gi¸, s¾p xÕp bé m¸y. Thø hai, c¸c c¬ quan hµnh chÝnh kinh tÕ can thiÖp qu¸ s©u vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ c¬ së, nh­ng l¹i kh«ng chÞu tr¸ch nhiÖm g× vÒ vËt chÊt®èi víi c¸c quyÕt ®Þnh cña m×nh. Nh÷ng thiÖt h¹i do c¸c quyÕt ®Þnh kh«ng ®óng g©y ra th× ng©n s¸ch nhµ n­íc ph¶i g¸nh chÞu. HËu qu¶ do hai ®iÓm nãi trªn mang l¹i lµ c¬ quan qu¶n lý nhµ n­íc lµm thay chøc n¨ng qu¶n lý s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Cßn c¸c doanh bghiÖp võa bÞ trãi buéc, v× kh«ng cã quyÒn tù chñ, võa û l¹i vµo cÊp trªn, v× kh«ng bÞ r»ng buéc tr¸ch nhiÖm ®èi víi kÕt qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. Thø ba, trong c¬ chÕ cò quan hÖ hµng ho¸ - tiÒn tÖ bÞ coi th­êng, nhµ n­íc qu¶n lý nÒn kinh tÕ vµ kÕ ho¹ch ho¸ b»ng chÕ ®é cÊp ph¸t vµ giao nép s¶n phÈm, quan hÖ hiÖn vËt lµ chñ yÕu, do ®ã ho¹ch to¸n kinh tÕ chØ lµ h×nh thøc. ChÕ ®é bao cÊp ®ù¬c thùc hiÖn d­íi c¸c h×nh thøc: Bao cÊp qua gi¸ lµ h×nh thøc phæ biÕn vµ nghiªm träng nhÊt. Nhµ n­íc ®Þnh gi¸ tµi s¶n, thiÕt bÞ, vËt t­, hµng ho¸ thÊp h¬n gÝa trÞ cña chóng. Víi gi¸ thÊp nh­ vËy, xem nh­ mét phÇn nh÷ng thø ®o¸ ®­îc cho kh«ng. Bao cÊp qua chÕ ®é tem phiÕu ( tiÒn l­¬ng hiÖn vËt ). ChÕ ®é cung c©p tem phiÕu víi gi¸ thÊp ®· biÕn thµnh mét läi tiÒn l­¬ng hiÖn vËt ®· ph¸ vì nguyªn t¾c ph©n phèi theo lao ®éng. - Bao cÊp theo chÕ ®é cÊp ph¸t vèn cña ng©n s¸ch mµ kh«ng r»ng buéc tr¸c nhiÖm vÒ vËt chÊt ®èi víi ng­êi ®­îc cÊp vèn ®· t¹o ra g¸nh nÆng cho ng©n s¸ch nhµ n­íc. Thø t­, bé m¸y qu¶n lý cång kÒnh qua nhiÒu trung gian vµ kÐm n¨ng ®éng, tõ ®ã sinh ra mét ®«ingò c¸n bé kÐm n­ng lù qu¶n lý, nh­ng phong c¸ch th× cöa quyÒn quan liªu. M« h×nh kinh tÕ chØ huy, mµ ®iÓn h×nh lµ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸, tË trung, bao cÊp…Víi nh÷ng ®Æc tr­ng nªu trªn cã nh÷ng ­u ®Æc ®iÓm lµ tËp trung ®­îc nguån lùvµo nh÷ng môc tiªu chñ yÕu, nh­ng nã l¹i thñ tiªu c¹nh tranh nªn k×m h·m sù ph¸t triÓn cña khoa häc – kÜ thuËt. M« h×nh kinh tÕ ®ã kh«ng cã tiªu chÈn kh¸ch quan ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ ho¹t ®éng kinh tÕ, bëi lÏ gi¸ c¶ gÇn nh­ kh«ng cã quan hÖ g× víi gi¸ trÞ hang ho¸, còng nh­ lµ t­¬ng quan cung cÇu, nªn mäi sù tÝnh to¸n ®Òu sai lÖch, lµm mÊt ®Þ ®éng lùc cña sù ph¸t triÓn kinh tÕ, lµm triÖt tiªu tÝnh n¨ng ®éng s¸ng t¹o cña c¸c ®¬n vÞ kinh tÕ, h×nh thµnh c¬ chÕ k×m h·m sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi. Khi ®ã chñ yÕu ph¸t triÓn kinh tÕ theo bÒ réng chø bkh«ng ph¶i chiÒu s©u. V× vËy, ®æi míi t­ duy vÒ kinh tÕ, §¶ng ta ®· ®Ò ra ph­¬ng h­íng ®æi míi kinh tÕ lµ chuyÓn nÒn kinh tÕ n­íc ta sang nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng sù qu¶n lý cña Nhµ n­íc, ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa. II . TÝnh tÊt yÕu kh¸ch quan vÒ vai trß kinh tÕ cña nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng Kinh tÕ thÞ tr­êng víi chñ nghÜa x· héi kh«ng chØ lµ méttrong nh÷ng ®¹i vÊn ®Ò, lµ ®iÓm then chèt trong lÝ luËn vÒ chñ nghÜa x· héi mµ cßn cã ý nghÜa thùc tiÔn rÊt quan träng ®èi víi sù nghiÖp x©y dùng x· héi x· héi chñ nghÜa.§¹I héi lÇn thø IX cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam kh¼ng ®Þnh chñ tr­¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam. §©y lµ m« h×nh kinh tÕ tæng qu¸t trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi cña ViÖt Nam . Quan ®IÓm nµy lµ kÕt qña cñamét qu¸ tr×nh ®æi míi t­ duy, vËn dông lý luËn, tæng kÕt thùc tiÔn; lµ qóa tr×nh t×m tßi, thö nghiÓm tr¨n trë, ®Çu tranh t­ t­ëng – lý luËn trong ®¶ng vµ ngoµi x· héi. Thùc tiÓn ®· kh¼ng ®Þnh vµ chøng minh ®©y lµ mét b­íc ®ét ph¸ cã tÝnh s¸ng t¹o vµ c¸ch m¹ng trong t­ duy lý luËn cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vÒ chñ nghÜa x· héi. Chóng ta biÕt, t­ duy lý luËn tr­íc ®©y coi s¶n xuÊt hµng ho¸ vµ kinh tÕ thÞ tr­êng lµ ®èi lËp tuyÖt ®èi víi chñ nghÜa x· héi nh­ “n­íc ®èi víi löa”, chóng kh«ng thÓ dung hîp. Theo t­ duy ®ã, kinh tÕ thÞ tr­êng ®ång nhÊt víi chñ nghÜa t­ b¶n ; cßn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung ®­îc ®ång nhÊt víi chñ nghÜa x· héi vµ tÝnh ­u viÖt cña chñ nghÜa x· héi còng ®­îc coi lµ b¾t nguåntõ ®ã . Thùc tiÔn x©y dùng chñ nghÜa x· héi trªn thÕ giíi mÊy thËp niªn gÇn ®©y ®· chøng minh t­ duy ®ã kh«ng phï hîp víi thùc tÕ. Trong chñ nghÜa x· héi, vÉn tån t¹i s¶n xuÊt hµng ho¸, kinh tÕ thÞ tr­êng, c¶ s¶n xuÊt, l­u th«ng ph©n phèi ®Òu ph¶i th«ng qua thÞ tr­êng, ®Òu ph¶i chÞu sù t¸c ®«ng cña quy luËt gi¸ trÞ, quy luËt cung cÇu, quy luËt c¹nh tranh, tøc nh÷ng quy luËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng. Sai lÇm cña c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa tr­íc ®©y lµ, trong mét thêi gian t­¬ng ®èi dµi, ®· phñ nhËn kinh tÕ thÞ tr­êng, thùc hiÖn c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung bao cÊp. T¹i ViÖt Nam, c¬ chÕ kÕ ho¹c hoa tËp trung bao cÊp ®· tån t¹i t­¬ng ®èi dµi, t­ khi hoµ b×nh lËp ë miÒn b¾c (1954) cho ®Õn cuèi nh÷ng n¨m 90 cña thÕ kû XX. T×nh tr¹ng do 3 nguyªn nh©n chñ yÕu sau: Thø nhÊt, do theo nhËn thøc lý luËn cò; Thø hai, do ¶nh h­ëng cña m« h×nh cò vÒ chñ nghÜa x· héi ë c¸c n­íc x· héi chñ nghÜa; Thø ba, do yªu cÇu cña thùc tiÔn kh¸ng chiÕn ch«ng ngo¹i x©m. Ph¶i nhÊn m¹nh lµ, c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung bao cÊp ë ViÖt Nam d· ph¸t huy t¸c tÝch cùc trong viÖc huy ®éng søc ng­êi søc cña cho cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü cøu n­íc, gi¶i phãng miÒn Nam, thèng nhÊt ®Êt n­íc. Tuy nhiªn,sau khi ®Êt n­íc thèng nhÊt (1975), sù tiÕp tôc tån t¹i qu¸ møc cña c¬ chÕ tËp trung bao cÊp ®· trë thµnh c¬ chÕ k×m h·m, c¶n trë viÖc ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt,®êi sèng , ®­a ®Êt n­íc r¬i vµo khñng ho¶ng kinh tÕ –x· héi nh÷ng n¨m sau ®ã. §óng nh­ V.I.Lª - Nin nãi, ­u ®iÓm cña ngµy h«m qua kÐo dµi qu¸ møc ®· trë thµnh khuyÕt h«m nay. MÆc dï chÞu sù t¸c ®éng cña c¬ chÕ ®ã nh­ng nhiÒu nh©n tè míi kh«ng ngõng xuÊt hiÖn trong phong trµo quÇn chóng trªn c¸c lÜnh vùc n«ng nghiÖp, c«ng nghiÖp, ph©n phèi l­u th«ng v.v… ®Ó t×m c¸ch tho¸t khái sù k×m h·m. Nh÷ng hiÖn t­îng “ xÐ rµo ” chÝnh lµ sù thÓ qu¸ tr×nh tr¨n trë t×m tßi ®ã, thÓ hiÖn nhu cÇu tÊt yÕu cña cuéc sèng ®­îc §¶ng ta ®ãn nhËn, s¬ kÕt nh»m chuÈn bÞ cho sù ®æi míi c¬ chÕ qu¶n lý kinh tÕ – x· héi. §¹i héi VI (1986) cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam khëi x­íng ®­êng lèi ®ái míi t­ duy kinh tÕ, lµ mét b­íc ngoÆt c¸ch m¹ng trong nhËn thøc vÒ chñ nghÜa x· héi vµ con ®­êng ®i lªn chñ nghÜa x· héi ë ViÖt Nam . §¹i héi VII (1991) vµ VIII (1996) cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam tiÕp tôc ®­êng lèi ®ã vµ tiÕn nh÷ng b­íc míi trong nhËn thøc vÒ chñ nghÜa x· héi. C­¬ng lÜnh x©y dùng ®Êt n­íc trong thêi k× qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ®­îc §¹i héi VII cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam th«ng qua kh¼ng ®Þnh: “ Ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn theo ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc ” . V¨n kiÖn §¹i héi VIII cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam tiÕp tôc nhÊn m¹nh : “ S¶n xuÊt hµng ho¸ kh«ng ®èi lËp víi chñ nghÜa x· héi, mµ lµ thµnh tùu ph¸t triÓn cña nÒn v¨n minh nh©n lo¹i, tån t¹i kh¸ch quan, cÇn thiÕt cho c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi vµ c¶ khi chñ ngi· x· héi ®­îc x©y dùng”. §Õn §¹i héi I X cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam, viÖc ®­a ra kh¸I niÖm “ kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· häi chñ nghÜa ” ®· ®¸nh dÊu mét b­íc ph¸t triÓn míi trong t­ duy lý luËn cña §¶ng. Nã thÓ hiÖn râ rµng, døt kho¸t cña §¶ng trong viÖc tõ bá c¬ chÕ tËp trung quan liªu bao cÊp, trong viÖc thõa nhËn chñ nghÜa x· héi cã thÓ dung hîp víi kinh tÕ thÞ tr­êng, cã thÓ sö dông kinh tÕ thÞ tr­êng lµm ph­¬ng tiÖn ®Ó x©y dùng chñ nghÜa x· héi. Ph¸t triÓn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa lµ b­íc ®i phï hîp víi giai ®o¹n lÞch sö mµ ®Êt n­íc hiÖn nay ®ang trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa kh¸c vÒ b¶n chÊt giai cÊp x· héi,vÒ môc ®Ých… víi kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa, song còng lµ ch­a hoµn toµn kinh tÕ thÞ tr­êng x· héi. “ Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þng h­íng x· héi chñ nghÜa ” vµ “ Kinh tÕ thÞ tr­êng x· héi chñ nghÜa ” lµ nh÷ng kh¸i niÖm cïng b¶n chÊt nh­ng kh¸c nhau vÒ cÊp ®é, tr×nh ®é. Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam lµ ë mét kiÓu tæ chøc nÒn kinh tÕ võa dùa trªn ng÷ng nguyªn t¾c vµ quy luËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng võa dùa trªn nh÷ng nguyªn t¾c vµ b¶n chÊt cña chñ nghÜa x· héi. Nã lµ mét kiÓu tæ chøc kinh tÕ – x· héi, trong ®ã qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ph©n phèi, trao ®æi, tiªu dïng g¾n víi thÞ tr­êng,®­îc thùc hiÖn th«ng qua thÞ tr­êng d­íi sù qu¶n lý,cña nhµ n­íc ViÖt Nam. V× vËy, kinh tÕ thÞ tr­êng kh«ng chØ lµ c«ng nghÖ, lµ kØ thuËt mµ cßn lµ quan hÖ x· héi, kh«ng chØ bao hµm yÕu tè lùc l­îng s¶n xuÊt mµ cßn c¶ quan hÖ s¶n xuÊt.Nã gåm nhiÒu h×nh thøc së h÷u mµ trong ®ã nã phô thuéc vµo chÕ ®é së h÷u Nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa thèng trÞ. §iÒu ®ã cho thÊy, kh«ng cã kinh tÕ thÞ tr­êng chung chung, thuÇn tuý, trõu t­îng , t¸ch khái c¸c h×nh th¸i kinh tÕ – x· héi, t¸ch khái chÕ ®é x· héi. Trong c¸c chÕ ®é x· héi kh¸c nhau, kinh tÕ thÞ tr­êng mang tÝnh chÊt x· héi kh¸c nhau. T¸c ®éng tÝch cùc vµ tiªu cùc cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Õn ®©u cßn phô thuéc vµo chÕ ®é x· héi, vµo ®­¬ng lèi cña §¶ng cÇm quyÒn, vµo chÝnh s¸ch vµ ph¸p luËt cña nhµ n­íc Kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam cã hai ®Æc ®iÓm c¬ b¶n : Mét lµ, ®©y lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng míi bøc ®Çu h×nh thµnh, cßn s¬ khai, cßn ë tr×nh ®é thÊp, c¸c lo¹i thÞ tr­êng ch­a h×nh thµnh ®Çy ®ñ dång bé. Hai lµ, kinh tÕ thÞ tr­êng mang tinh ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa, nã kh¸c víi kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa, nã do §¶ng céng s¶n l·nh ®¹o vµ nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa qu¶n lý. §iÒu cÇn nhÊn m¹nh lµ, sù l·nh ®¹o cña ®¶ng céng s¶n vµ vai trß qu¶n lý cña nhµ n­íc ®èi víi kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam lµ tÊt yÕu bëi v×: §©y lµ mét ®Æc ®iÓm b¶n chÊt kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ®­îc chi phèi bëi b¶n cña chÕ ®é x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam. Kh«ng cã §¶ng céng s¶n l·nh ®¹o vµ nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa qu¶n lý th× kh«ng thÓ cã kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa mµ ®ã chØ lµ kinh tÕ thÞ tr­êng t­ b¶n chñ nghÜa. Kinh tÕ thÞ tr­êng vèn cã xu h­íng tù ph¸t t­ b¶n chñ nghÜa. ChØ cã §¶ng céng s¶n l·nh ®¹o b¨ng ®­êng lèi, chñ tr­¬ng ®óng ®¾n phï hîp vµ sù qu¶n lý cña nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa b¨ng chÝnh s¸ch, ph¸p luËt, b»ng c¸c c«ng cô qu¶n lý vÜ m« (tµi chÝnh, tÝn dông, kÕ ho¹ch, quy ho¹ch…) míi h¹n chÕ tÝnh tù ph¸t t­ b¶n chñ nghÜa, ®¶m b¶o ®­îc ®Þnh h­¬ng x· héi chñ nghÜa cho sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ ®Êt n­íc, thùc hiªn ®­îc sù kÕt hîp gi÷a kÕ ho¹ch vµ thÞ tr­êng, gi÷a t¨ng tr­ëng kinh tÕ víi tiÕn bé vµ c«ng b»ng x· héi ngay trong mçi b­íc ph¸t triÓn. Kinh tÕ thÞ tr­êng vèn cã hai mÆt : mÆt thuËn (tÝch cùc) nh­ thóc ®Èy kinh tÕ t¨ng tr­ëng nhanh, chó träng lîi Ých vµ hiÖu qu¶ kinh tÕ … vµ mÆt nghÞch (tiªu cùc) nh­ thóc ®Èy ph©n ho¸ giµu – nghÌo, khuyÕn khÝch lèi sèng thùc dông vÞ k× , ch¹y theo ®ång tiÒn, h¹ thÊp gi¸ trÞ ®¹o ®øc …MÆt nghÞch cña nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng m©u thuÉn víi b¶n chÊt cña chñ nghi· x· héi. V× vËy, sù l·nh ®¹o cña §¶ng céng s¶n vµ qu¶n lý cña nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa sÏ ph¸t huy ®­îc mÆt tÝch cùc vµ h¹n chÕ mÆt tiªu cùc cña kinh tÕ thÞ tr­êng. §¶ng céng s¶n vµ nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa lµ nh÷ng lùc l­îng l·nh ®¹o vµ qu¶n lý x· héi . N­ìng lùc l­îng nµy cã kh¶ n¨ng nhËn thøc vµ vËn dông c¸c quy luËt kinh tÕ kh¸ch quan , chuyÓn ho¸ chóng thµnh ®­êng lèi,chÝnh s¸ch, ph¸p luËt, kÕ ho¹ch …®Ó tæ chøc thùc hiÖn, ®­a vµo cuéc sèng, n©ng cao dêi sèng cña quÇn chóng nh©n d©n ®«ng ®¶o nh»m môc tiªu d©n giµu, n­íc m¹nh,x· héi c«ng b»ng, d©n chñ, v¨n minh. §¶ng céng s¶n vµ nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa lµ nh÷ng thµnh tè c¬ b¶n cña hÖ thèng chÝnh trÞ, cña kiÕn tróc th­îng tÇng chÝnh trÞ . t¨ng c­êng sù l·nh ®¹o cña ®¶ng vµ vai trß qu¶n lý cña nhµ n­íc chÝnh lµ t¨ng c­êng sù t¸c ®éng cña chÝnh trÞ x· héi chñ nghÜa ®èi víi kinh tÕ thÞ tr­êng ®Ó thóc ®Èy kinh tÕ thÞ tr­êng ph¸t triÓn ®óng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa; ng­îc l¹I, sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ tr­êng sÏ buéc §¶ng ph¶I tù ®æi míi, tù chØnh ®èn ,nhÊt lµ ®æi míi ph­¬ng thøc l·nh ®¹o,cßn nhµ n­íc ph¶I ®æi míi tæ chøc vµ ph­¬ng thøc ho¹t ®éng, qui luËt cña kinh tÕ thÞ tr­êng . Nh­ vËy, trong quan niÖm cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vµ thùc tiÔn “ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ” ë ViÖt Nam võa qua ®· ph¶n ¸nh sinh ®éng t­ t­ëng biÖn chøng rÊt quan träng cña V.I.Lª nin- t­ t­ëng vÒ sù tù gi¸c kÕt hîp c¸c mÆt ®èi lËp biÖn chøng : chñ nghÜa x· héi vµ kinh tÕ thÞ tr­êng, nh÷ng mÆt ®èi lËp t­ëng chõng kh«ng thÓ kÕt hîp ®­îc nh­ “ ®Êt víi trêi ” ,nh­ “ n­íc víi löa” ,nh­ ng­êi céng s¶n víi ng­êi bu«n xØ.VÊn ®Ò cßn l¹i lµ ë chç, kÕt hîp nh­ thÕ nµo ®Ó t¹o ra nh÷ng “©m thanh du d­¬ng ªm tai ” chø kh«ng ph¶i nh÷ng ®iÖu nh¹c chèi tai ” ,nh­ V.I.Lª nin tõng vÝ von mét c¸ch h×nh ¶nh. Vai trß l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n vµ qu¶n lý cña Nhµ n­íc x· héi chñ nghÜa lµ nh©n tè cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh cña sù kÕt hîp ®ã. Thùc chÊt cña qu¸ tr×nh ®æi míi kinh tÕ võa qua ¬ ViÖt Nam chÝnh lµ thõa nhËn sù tån t¹i kh¸ch quan cña quan hÖ hµng ho¸- tiÒn tÖ vµ c¬ chÕ thÞ tr­êng dùa trªn t­ duy, lý luËn míi vÒ quan hÖ gi÷a kinh tÕ thÞ tr­êng vµ chñ nghÜa x· héi .Theo ®ã, vai trß cña Nhµ n­íc ®èi víi kinh tÕ còng cã sù thay ®æi c¨n b¶n. §ã lµ qu¸ tr×nh chuyÓn nhµ n­íc tõ ®éc quyÒn sang quan hÖ míi gi÷a Nhµ n­íc vµ thÞ tr­êng ( “ bµn tay h÷u h×nh ” – “ bµn tay v« h×nh ” ),gi÷a Nhµ n­íc vµ doanh nghiÖp, gi÷a Nhµ n­íc vµ nh©n d©n trong c¸c ho¹t ®éng cña toµn bé nÒn kinh tÕ.NÕu tr­íc ®©y Nhµ n­íc lµ chñ thÓ cña chÕ ®é së h÷u, th× hiÖn nay ®ang gi÷ vai trß chñ ®¹o trong hÖ thèng ®a së h÷u, nÕu tr­íc ®©y lµ trùc tiÕp s¶n xuÊt kinh doanh th× hiÖn nay lµ thiÕt kÕ “ luËt ch¬i ” ,hç trî vµ t¹o m«i tr­êng thuËn lîi cho s¶n xuÊt kinh doanh, vµ nÕu trø¬c ®©y thùc hiÖn kÕ ho¹ch ho¸ trùc tiÕp th× hiÖn nay chuyÓn sang ®iÒu tiÕt b»ng hÖ thèng c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ vÜ m«.Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Þnh h­íng x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam ,chøc n¨ng c¬ b¶n cña Nhµ n­íc vÒ kinh tÕ bao gåm : -§Þnh h­íng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ th«ng qua chiÕn l­îc, chÝnh s¸ch, kÕ ho¹ch, quy ho¹ch vµ qu¶n lý vÜ m«. -Ph¸t triÓn tÊt c¶ c¸c thµnh phÇn kinh tÕ trªn c¬ së ®a d¹ng ho¸ c¸c quan hÖ s¬ h÷u,lÊy kinh tÕ nhµ n­íc lµm chñ ®¹o; thùc hiÖn chÕ ®é ph©n phèi lîi Ých mét c¸ch hîp lý th«ng qua viÖc s÷ dông c¸c c«ng cô qu¶n lý kinh tÕ (ng©n s¸ch, thuÕ,tÝn dông…), t¹o ®éng lùc ph¸t triÓn m¹nh mÏ cho nÒn kinh tÕ . -T¹o lËp m«i tr­êng ph¸p lý lµnh m¹nh vÒ kinh tÕ ®Ó ph¸t triÓn m¹nh mÏ lùc l­îng s¶n xuÊt, t¹o mäi ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho c¸c chñ thÓ kinh tÕ ho¹t ®éng b×nh ®¼ng vµ t¹o m«i tr­êng c¹nh tranh lµnh m¹nh. -Thùc hiÖn tèt chøc n¨ng kiÓm tra, kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ theo ®óng ph¸p luËt vµ chÝnh s¸ch. Nghiªm trÞ c¸c tÖ n¹n bu«n lËu, trèn thuÕ, tham nhòng, quan liªu, s¸ch nhiÔu phiÒn hµ … B. Vai trß cña nhµ n­íc trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë n­íc ta I. Vai trß vµ chøc n¨ng kinh tÕ cña nhµ n­íc trong nÒn

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docKC091.doc
Tài liệu liên quan