Giáo án Hình học 12 - Chủ đề: Hệ tọa độ trong không gian

2. Chuẩn bị của HS:

 + Đọc trước bài.

 + Kê bàn để ngồi học theo nhóm.

 + Chuẩn bị bảng phụ, bút viết bảng, khăn lau bảng

III. Mô tả các mức độ

*Bảng mô tả các mức độ nhận thức và năng lực được hình thành

 

doc25 trang | Chia sẻ: vudan20 | Ngày: 19/03/2019 | Lượt xem: 65 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Giáo án Hình học 12 - Chủ đề: Hệ tọa độ trong không gian, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
cho A(3;4;-1), B(2;0;3), C(-3;5;4). Diện tích tam giác ABC là: A. 7. B. . C. . D. . VDC Tọa độ của điểm Tọa độ của vectơ Tích vô hướng Tích có hướng 1. Trong không gian Oxyz cho tứ diện ABCD với A(0;0;1); B(0;1;0); C(1;0;0) và D(-2;3;-1). Thể tích của ABCD là: A. đvtt. B. đvtt. C. đvtt. D. đvtt. 2. Cho khác. Mệnh đề nào sau đây là sai? A. . B. . C. . D. . V. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động khởi động * Mục tiêu: + Tạo sự chú ý cho học sinh để vào bài mới. + Tạo tình huống để học sinh tiếp cận với khái niệm " Hệ tọa độ trong không gian". * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: L1: Các em hãy quan sát các hình ảnh sau (máy chiếu) L2: Lớp chia thành các nhóm (nhóm có đủ các đối tượng học sinh, không chia theo lực học) và tìm câu trả lời cho các câu hỏi H1, H2, H3. Các nhóm viết câu trả lời vào bảng phụ. H1. Nhìn vào bàn cờ vua, làm sao để xác định vị trí các quân cờ? H2. Một tòa nhà chung cư 36 tầng ở Honolulu, Hawai đang bốc cháy. Cảnh sát cứu hỏa sẽ tiếp cận từ bên ngoài. Hỏi cảnh sát làm cách nào để xác định vị trí các phòng cháy? H3. Cho hình chóp O.ABC có OA, OB, OC đôi một vuông góc với nhau. M là trung điểm của cạnh AB. Biết OA=2 cm, OB=4cm. Chọn mặt phẳng tọa độ Oxy như hình vẽ. Hãy xác định tọa độ của các điểm sau trên mặt phẳng tọa độ Oxy. a. Điểm A b. Điểm B. c. Điểm M d. Điểm C + Thực hiện: - Các nhóm thảo luận đưa ra các phương án trả lời cho các câu hỏi H1, H2, H3. Viết kết quả vào bảng phụ. - Giáo viên quan sát, theo dõi các nhóm. Giải thích câu hỏi nếu các nhóm không hiểu nội dung các câu hỏi. + Báo cáo, thảo luận: - Các nhóm HS treo bảng phụ viết câu trả lời cho các câu hỏi. - HS quan sát các phương án trả lời của các nhóm bạn. - HS đặt câu hỏi cho các nhóm bạn để hiểu hơn về câu trả lời. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các nhóm, ghi nhận và tuyên dương nhóm có câu trả lời tốt nhất. Động viên các nhóm còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. - GV chốt: Để xác định vị trí của một điểm trong mặt phẳng ta dùng hệ tọa độ vuông góc Oxy. Bây giờ để xác định vị trí của một điểm trong không gian thì hệ tọa độ vuông góc Oxy không giải quyết được. * Sản phẩm: Các phương án giải quyết được ba câu hỏi đặt ra ban đầu. 2. Hoạt động hình thành kiến thức 2.1. Hoạt động 1: Tọa độ của điểm và của vectơ 2.1.1. Hoạt động 1.1: Hệ tọa độ 2.1.1.1. Hoạt động 1.1.1 * Mục tiêu: Làm cho học sinh + Hiểu được định nghĩa về hệ trục tọa độ Đề - các vuông góc Oxyz trong không gian. + Hiểu được định nghĩa về tọa độ của một vectơ, của một điểm đối với một hệ tọa độ xác định trong không gian. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: L. Học sinh làm việc cá nhân theo dõi sách giáo khoa Hình học 12, mục 1, trang 62 để trả lời 2 câu hỏi sau. H. Nêu định nghĩa hệ trục tọa độ Đề - các vuông góc Oxyz trong không gian và các khái niệm liên quan? + Thực hiện: Học sinh theo dõi SGK. + Báo cáo, thảo luận: Chỉ định một học sinh bất kì trả lời câu hỏi. Các học sinh khác theo dõi. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp chốt kiến thức: - Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên chuẩn hóa định nghĩa hệ trục tọa độ Đề - các vuông góc Oxyz trong không gian và các khái niệm liên quan: gốc tọa độ, mặt phẳng tọa độ, không gian Oxyz. - Học sinh ghi chú ý: và * Sản phẩm: Học sinh biết được định nghĩa hệ tọa độ Oxyz và biết vẽ hệ tọa độ Oxyz. 2.1.1.2. Hoạt động 1.1.2 * Mục tiêu: - Học sinh biết cách chọn hệ tọa độ trong một hình cụ thể. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: L. Các em quan sát 2 hình vẽ sau (Chiếu). H: Chọn hệ trục tọa độ như hình vẽ có được không? Giải thích. Cho hình lập phương A1 B1 C1 D1. A'1 B'1 C'1 D'1 (Hình 1) và hình hộp chữ nhật ABCD.A'B'C'D' có AB < CD. Gọi O là giao của AC và BD (Hình 2) Hình 1 Hình 2 + Thực hiện: Học sinh làm việc theo cặp đôi, viết lời giải vào giấy nháp. + Báo cáo, thảo luận: Chỉ định một học sinh bất kì trả lời, các học sinh khác thảo luận để nhận xét. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp : Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên chuẩn hóa lời giải, từ đó nêu lên một số sai lầm hay gặp của học sinh. HS viết bài vào vở. - Hệ trục chọn như hình 1 là hệ tọa độ trong không gian. - Hệ trục chọn như hình 2 không là hệ tọa độ trong không gian. - Dự kiến sai lầm: Hệ trục chọn như hình 2 là hệ tọa độ trong không gian do học sinh nghĩ rằng Ox và Oy vuông góc với nhau. * Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh và hiểu biết của học sinh về hệ tọa độ trong không gian khi gắn vào một hình cụ thể. 2.1.2. Hoạt động 1.2: Tọa độ của một điểm 2.1.2.1. Hoạt động 1.2.1 * Mục tiêu: - Học sinh nhớ lại kiến thức về sự phân tích một vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng. - Học sinh biết phân tích vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng đã cho trên các trục Ox, Oy, Oz. - Hiểu được định nghĩa về tọa độ của một điểm đối với một hệ tọa độ xác định trong không gian. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L1. Các em hãy quan sát lên màn chiếu. - L2: Lớp chia thành các nhóm (nhóm có đủ các đối tượng học sinh, không chia theo lực học) và giải quyết ví dụ sau. Các nhóm viết câu trả lời vào bảng phụ. Ví dụ 1: Trong không gian Oxyz, cho điểm M. Gọi M' là hình chiếu của M trên mặt phẳng (Oxy), M1, M2 là lần lượt là hình chiếu của M' trên Ox, Oy. M3 là hình chiếu của M trên Oz. Giả sử . Em hãy phân tích vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng trong các trường hợp sau: a. M nằm trên trục Ox. b. M nằm trên trục Oy. c. M nằm trên trục Oz. d. M là điểm bất kì . + Thực hiện: - Các nhóm thảo luận đưa ra các phương án giải quyết Ví dụ 1. Viết kết quả vào bảng phụ. - Giáo viên quan sát, theo dõi các nhóm và giải thích câu hỏi, kí hiệu nếu các nhóm không hiểu nội dung các câu hỏi và kí hiệu. + Báo cáo, thảo luận: - Các nhóm HS treo bảng phụ viết câu trả lời cho các câu hỏi. - HS quan sát các phương án trả lời của các nhóm bạn. - HS đặt câu hỏi cho các nhóm bạn để hiểu hơn về câu trả lời. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các nhóm, ghi nhận và tuyên dương nhóm có câu trả lời tốt nhất. Động viên các nhóm còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. - GV chốt, thống nhất kí hiệu để học sinh ghi bảng: a. b. c. d. * Sản phẩm: Các phiếu phương án trả lời của ví dụ 1 trên và kiến thức của học sinh về sự phân tích một vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng. 2.1.2.2. Hoạt động 1.2.2 * Mục tiêu: - Học sinh hiểu được định nghĩa của một điểm đối với hệ tọa độ Oxyz trong không gian. - Học sinh biết tìm tọa độ của một điểm dựa vào định nghĩa. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L1: Học sinh làm việc cặp đôi, theo dõi lại kết quả ý d của Ví dụ 1. - L2: Học sinh làm việc cặp đôi và quan sát lên màn hình máy chiếu. Định lí 2 (Trang 90, SGK Hình học 11) Trong không gian cho ba vectơ không đồng phẳng . Khi đó với mọi vectơ ta đều tìm được bộ ba số m, n, p sao cho Ngoài ra bộ ba số m, n, p là duy nhất. H1: Trong không gian Oxyz, cho điểm M tùy ý. Có tồn tại bộ số duy nhất (x;y;z) sao cho không? Giải thích. H2: Với bộ ba số (x;y;z) có tồn tại điểm M duy nhất trong không gian sao cho thỏa mãn hệ thức không? Giải thích. + Thực hiện: - Học sinh làm việc theo cặp đôi, viết câu trả lời vào giấy nháp. Giáo viên quan sát học sinh làm việc, nhắc nhở các em chưa tích cực, giải đáp nếu các em có thắc mắc về nội dung câu hỏi. + Báo cáo, thảo luận: - Hết thời gian dự kiến cho các câu hỏi, quan sát thấy em nào có câu trả lời nhanh và giải thích có cơ sở thì gọi lên trình bày. Các học sinh khác chú ý lắng nghe, so sánh với câu trả lời của mình, cho ý kiến. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - Giáo viên nhận xét thái độ làm việc, nhận xét câu trả lời, ghi nhận và tuyên dương một số học sinh có câu trả lời và giải thích tốt. Động viên các học sinh còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. - Giáo viên thông báo định nghĩa tọa độ của một điểm trong không gian Oxyz. Học sinh ghi vào vở. Trong không gian Oxyz, điểm M có tọa độ là bộ ba số (x;y;z) khi và chỉ khi Ta viết: M = (x;y;z) hoặc M(x;y;z). 2.1.2.3. Hoạt động 1.2.3 * Mục tiêu: - Học sinh biết tìm tọa độ của một điểm dựa vào định nghĩa. - Học sinh biết phân tích vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng khi biết tọa độ điểm M. - Học sinh biết xác định tọa độ của các điểm trên cùng một hệ tọa độ Oxyz cụ thể. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L1. Các em hãy quan sát lên màn chiếu, theo dõi đề bài Ví dụ 2. Ví dụ 2. a. (NB) Cho vectơ Hãy tìm tọa độ điểm M. b.(TH) Cho điểm M(1; -2; 0). Hãy phân tích vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng c. (VD) Cho hệ tọa độ Oxyz như hình vẽ. Hãy xác định tọa độ các điểm A, B, C, D, E. - L2: Lớp chia thành các nhóm (nhóm có đủ các đối tượng học sinh, không chia theo lực học) và giải quyết Ví dụ 2. Các nhóm viết câu trả lời vào bảng phụ. + Thực hiện: - Các nhóm thảo luận đưa ra các phương án giải quyết Ví dụ 2. Viết kết quả vào bảng phụ. - Giáo viên quan sát, theo dõi các nhóm. + Báo cáo, thảo luận: - Các nhóm HS treo bảng phụ viết câu trả lời cho các câu hỏi. - HS quan sát các phương án trả lời của các nhóm bạn. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các nhóm, ghi nhận và tuyên dương nhóm có câu trả lời tốt nhất. Động viên các nhóm còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. * Sản phẩm: Các phiếu kết quả của ví dụ 2 trên của các nhóm. 2.1.3. Hoạt động 1.3: Tọa độ của một vectơ 2.1.3.1. Hoạt động 1.3.1 * Mục tiêu: - Học sinh biết được định nghĩa tọa độ của vectơ đối với một hệ tọa độ trong không gian. - Học sinh biết tìm tọa độ của các vectơ trên cùng một hệ tọa độ gắn vào một hình cụ thể trong không gian. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: L. Học sinh làm việc theo cặp đôi theo dõi sách giáo khoa Hình học 12, mục 3, trang 64 để trả lời 3 câu hỏi sau. H1. Nêu định nghĩa tọa độ của một vectơ đối với hệ tọa độ vuông góc Oxyz trong không gian và các khái niệm liên quan? H2: Tìm tọa độ của các vectơ trong hệ toạ độ hệ tọa độ vuông góc Oxyz. H3: Tìm tọa độ vectơ khi biết tọa độ điểm M(x; y; z) trong hệ tọa độ vuông góc Oxyz. + Thực hiện: Học sinh làm việc theo cặp đôi, viết câu trả lời vào giấy nháp. Giáo viên quan sát học sinh làm việc, nhắc nhở các em chưa tích cực, giải đáp nếu các em có thắc mắc về nội dung câu hỏi. + Báo cáo, thảo luận: - Hết thời gian dự kiến cho các câu hỏi, quan sát thấy em nào có câu trả lời nhanh và giải thích có cơ sở thì gọi lên trình bày. Các học sinh khác chú ý lắng nghe, so sánh với câu trả lời của mình, cho ý kiến. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - Giáo viên nhận xét thái độ làm việc, nhận xét câu trả lời, ghi nhận và tuyên dương một số học sinh có câu trả lời và giải thích tốt. Động viên các học sinh còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. - Giáo viên thông báo định nghĩa tọa độ của một vectơ trong không gian Oxyz. Học sinh ghi vào vở. Trong không gian Oxyz, vectơ có tọa độ là bộ ba số (a1;a2;a3) khi và chỉ khi Ta viết: hoặc Chú ý: Trong hệ tọa độ Oxyz, ta có * Sản phẩm: Kiến thức của học sinh về tọa độ một vectơ trong không gian Oxyz. 2.1.3.2. Hoạt động 1.3.2 * Mục tiêu: - Học sinh biết tìm tọa độ của một vectơ trong không gian Oxyz dựa vào định nghĩa. - Học sinh biết xác định tọa độ của các vectơ có trong một hình không gian được gắn một hệ tọa độ Oxyz cụ thể. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L1. Các em hãy quan sát lên màn chiếu, theo dõi đề bài Ví dụ 3. Ví dụ 3. a. (NB) Cho vectơ Hãy tìm tọa độ điểm. b. (TH) Cho điểm (0; -2; 3). Hãy phân tích vectơ theo ba vectơ không đồng phẳng c. (VD) Cho hình lập phương ABCD.A’B’C’D’ có cạnh bằng a. Chọn hệ tọa độ như hình vẽ. Tìm tọa độ các véctơ sau . - L2: Lớp chia thành các nhóm (nhóm có đủ các đối tượng học sinh, không chia theo lực học) và giải quyết Ví dụ 3. Các nhóm viết câu trả lời vào bảng phụ. + Thực hiện: - Các nhóm thảo luận đưa ra các phương án giải quyết Ví dụ 3. Viết kết quả vào bảng phụ. - Giáo viên quan sát, theo dõi các nhóm. + Báo cáo, thảo luận: - Các nhóm HS treo bảng phụ viết câu trả lời cho các câu hỏi. - HS quan sát các phương án trả lời của các nhóm bạn. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các nhóm, ghi nhận và tuyên dương nhóm có câu trả lời tốt nhất. Động viên các nhóm còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. * Sản phẩm: Các phiếu kết quả của Ví dụ 3 của các nhóm. 2.2. Hoạt động 2: Biểu thức tọa độ của các phép toán vectơ 2.2.1. Hoạt động 2.1. Biểu thức tọa độ của các phép toán vectơ * Mục tiêu: - Học sinh nắm được biểu thức tọa độ của các phép toán vectơ. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L1: Học sinh quan sát màn chiếu. Trong mặt phẳng với hệ tọa độ Oxy, cho . Tọa độ các vectơ - Giáo viên thông báo hoàn toàn tương tự ta có biểu thức tọa độ của các vectơ trong không gian. - L2: Học sinh làm việc cá nhân trả lời câu hỏi. Câu hỏi Gợi ý Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho . Xác định tọa độ các vectơ + Thực hiện: - Học sinh làm việc theo cá nhân, viết câu trả lời vào giấy nháp. Giáo viên quan sát học sinh làm việc, nhắc nhở các em chưa tích cực, giải đáp nếu các em có thắc mắc về nội dung câu hỏi. + Báo cáo, thảo luận: - Hết thời gian dự kiến cho các câu hỏi, quan sát thấy em nào có câu trả lời nhanh và giải thích có cơ sở thì gọi lên trình bày. Các học sinh khác chú ý lắng nghe, so sánh với câu trả lời của mình, cho ý kiến. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - Giáo viên nhận xét thái độ làm việc, nhận xét câu trả lời, ghi nhận và tuyên dương một số học sinh có câu trả lời và giải thích tốt. Động viên các học sinh còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. Giáo viên chốt kiến thức, học sinh ghi bài vào vở. *Sản phẩm: Câu trả lời cho câu hỏi trên. 2.2.2. Hoạt động 2.2. Hệ quả biểu thức tọa độ của các phép toán vectơ * Mục tiêu: - Học sinh nắm được điều kiện để hai vectơ bằng nhau, cách tính tọa độ vectơ biết tọa độ điểm đầu, điểm cuối. Công thức tọa độ trung điểm một đoạn thẳng. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L1: Học sinh quan sát màn chiếu. Trong mặt phẳng với hệ tọa độ Oxy cho . Ta có: + +Xét vectơ có tọa độ là (0;0) +Nếu M là trung điểm của đoạn AB thì - Giáo viên thông báo hoàn toàn tương tự ta có hệ quả của biểu thức tọa độ của các vectơ trong không gian. - L2: Học sinh làm việc cá nhân trả lời câu hỏi. Câu hỏi Gợi ý H1. Trong mặt phẳng với hệ tọa độ Oxyz cho . Điều kiện để hai vec tơ bằng nhau? H2. Tọa độ vec tơ H3. Điều kiện để hai vec tơ cùng phương? H4. Tọa độ vec tơ biết H5. Tọa độ trung điểm của một đoạn thẳng? * *Xét vectơ có tọa độ là (0;0;0) * Nếu M là trung điểm của đoạn AB Thì: + Thực hiện: - Học sinh làm việc theo cá nhân, viết câu trả lời vào giấy nháp. Giáo viên quan sát học sinh làm việc, nhắc nhở các em chưa tích cực, giải đáp nếu các em có thắc mắc về nội dung câu hỏi. + Báo cáo, thảo luận: - Hết thời gian dự kiến cho các câu hỏi, quan sát thấy em nào có câu trả lời nhanh và giải thích có cơ sở thì gọi lên trình bày. Các học sinh khác chú ý lắng nghe, so sánh với câu trả lời của mình, cho ý kiến. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - Giáo viên nhận xét thái độ làm việc, nhận xét câu trả lời, ghi nhận và tuyên dương một số học sinh có câu trả lời và giải thích tốt. Động viên các học sinh còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. Giáo viên chốt kiến thức, học sinh ghi bài vào vở. *Sản phẩm: Câu trả lời cho 5 câu hỏi trên. 2.2.3. Hoạt động 2.3. Luyện tập biểu thức tọa độ các phép toán vec tơ và hệ quả biểu thức tọa độ của các phép toán vectơ * Mục tiêu: - Học sinh nắm được biểu thức tọa độ các phép toán vec tơ, điều kiện để hai vectơ bằng nhau, cách tính tọa độ vectơ biết tọa độ điểm đầu, điểm cuối. Công thức tọa độ trung điểm một đoạn thẳng và áp dụng vào làm bài tập. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: - L: Lớp chia 4 nhóm. Học sinh làm việc theo nhóm giải Ví dụ 4 và Ví dụ 5. Câu hỏi Gợi ý Ví dụ 4: Cho a. Tìm tọa độ của biết b. Tìm tọa độ của biết Ví dụ 5: Cho a. Chứng minh rằng A,B,C không thẳng hàng b. Tìm tọa độ của D để tứ giác ABCD là hình bình hành. + Thực hiện: Các nhóm học sinh suy nghĩ và làm ví dụ vào bảng phụ. + Báo cáo, thảo luận: - Các nhóm HS treo bảng phụ viết câu trả lời cho các câu hỏi. - HS quan sát các phương án trả lời của các nhóm bạn. - HS đặt câu hỏi cho các nhóm bạn để hiểu hơn về câu trả lời. - GV quan sát, lắng nghe, ghi chép và chuẩn hóa lời giải. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp: - Các nhóm đánh giá lời giải của nhóm bạn. - GV nhận xét thái độ làm việc, phương án trả lời của các nhóm, ghi nhận và tuyên dương nhóm có câu trả lời tốt nhất. Động viên các nhóm còn lại tích cực, cố gắng hơn trong các hoạt động học tiếp theo. Giáo viên chuẩn hóa lời giải bài toán. *Sản phẩm: Các phương án giải quyết được hai câu hỏi đặt ra. Tiết 02: III. Tích vô hướng, tích có hướng của hai véctơ. Kiểm tra bài cũ: 1) Trong không gian Oxyz , nêu tính chất các vectơ đơn vị ? 2) Trong không gian Oxyz, nêu cách tính tọa độ vectơ khi biết , 2.3 Hoạt động 3: Tích vô hướng 2.3.1 Biểu thức tọa độ của tích vô hướng: * Mục tiêu: - Hiểu định nghĩa tích vô hướng của hai véctơ. - Nhận dạng được biểu thức tọa độ của tích vô hướng hai véctơ. - Tính được tích vô hướng của hai véctơ. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: L: Nhắc lại định nghĩa tích vô hướng của hai véctơ và trong mặt phẳng. HS: L: Nhắc lại biểu thức tọa độ của tích vô hướng của hai véctơ và , biết , trong mặt phẳng. HS: + Thực hiện: L: Trong không gian Oxyz cho véctơ và , hãy tính ? HS làm việc cá nhân thực hiện nhiệm vụ. + Báo cáo, thảo luận: HS thảo luận , tính toán, báo cáo trình bày câu trả lời. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp , chốt kiến thức: Trên cơ sở câu trả lời của HS thì giáo viên nhận xét và chốt kiến thức. Trong không gian Oxyz, tích vô hướng của hai véctơ và được xác định bởi công thức * Sản phẩm: HS nhận dạng được biểu thức tọa độ của tích vô hướng và tính được tích vô hướng của hai vectơ . Củng cố: VD1(NB) : Trong không gian Oxyz , biểu thức nào là biểu thức tọa độ của tích vô hướng của hai vectơ và ? A. B. C. D. Hướng dẫn: Đáp án D. VD2(TH): Trong không gian Oxyz cho , . Tính Hướng dẫn: 2.3.2 Ứng dụng của tích vô hướng * Mục tiêu: - Tính được độ dài véctơ, khoảng cách giữa hai điểm, góc giữa hai véctơ. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: Chúng ta cùng đi tìm hiểu các ứng dụng của tích vô hướng của hai vectơ. Tính độ dài của vectơ. Tính khoảng cách giữa hai điểm. Tính góc giữa hai vectơ. + Thực hiện: L:Tính bình phương vô hướng của vectơ . Từ đó nêu công thức tính độ dài vectơ . L: Tính độ dài vectơ khi biết ,. Từ đó nêu công thức tính khoảng cách giữa hai điểm A và B. L: Từ công thức trong định nghĩa tích vô hướng của hai vectơ và rút ra công thức tính cosin của góc hợp bởi hai vectơ và . L: Hai vectơ vuông góc thì tích vô hướng của chúng bằng bao nhiêu? HS làm việc theo cặp đôi lần lượt thực hiện từng nhiệm vụ. + Báo cáo ,thảo luận: HS thảo luận, tính toán, báo cáo trình bày kết quả. + Đánh giá, tổng hợp, chốt kiến thức: GV nhận xét các câu trả lời của HS và chốt kiến thức. - Độ dài của vectơ là: . -Khoảng cách giữa hai điểm , là: . -Góc giữa hai vectơ và được tính bởi công thức sau: -Chú ý: . * Sản phẩm: HS biết được các ứng dụng của tích vô hướng, trả lời các câu hỏi và bài tập. Củng cố: VD (TH): Trong không gian Oxyz cho tam giác ABC, biết , , . Tính Tính độ dài các cạnh của tam giác ABC. Tính cosin của góc hợp bởi hai vectơ . 2.4 Hoạt động 4: Tích có hướng của hai vectơ * Mục tiêu: - Biết công thức tính tích có hướng của hai vectơ. - Tính được tích có hướng của hai vectơ. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: GV nhắc lại cách hoạt động của máy cắt CNC đã giới thiệu ở phần khởi động. Sự hoạt động đó nhờ một phần ứng dụng của tích có hướng của hai vectơ. Cho HS quan sát hình. +) Nội dung, phương thức tổ chức: L: Trong không gian Oxyz, cho hai vectơ và không cùng phương . Chứng minh rằng vuông góc với hai vectơ và . HS hoạt động cặp đôi thực hiện nhiệm vụ. +) Báo cáo, thảo luận : HS thảo luận, tính toán, báo cáo trình bày kết quả. +) Đánh giá, tổng hợp, chốt kiến thức: GV nhận xét câu trả lời của HS từ đó chốt kiến thức Trong không gian Oxyz, cho hai vectơ và không cùng phương . Khi đó tích có hướng của hai vectơ và là một vectơ, kí hiệu là hoặc được tính theo công thức sau: . * Sản phẩm: HS biết được công thức tính tích có hướng và tính được tích có hướng của hai vectơ. Củng cố: VD(TH): Tính tích có hướng của hai vectơ và Hướng dẫn: Tiết 03 3. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP Trong bài học ngày hôm trước, các bạn đã học các phép toán vec tơ, tích vô hướng. Hôm nay các bạn sẽ vận dụng các phép toán đó để giải quyết các bài tập liên quan. 3.1 HTKT1: CÁC PHÉP TOÁN VECTƠ * Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ, vận dụng các phép toán vectơ. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: Học sinh làm việc độc lập giải tìm lỗi sai của bài sau: Nội dung Gợi ý Bài 1(NB): Cho . Tính . Một học sinh trình bày như sau: Hỏi học sinh trên làm đúng hay sai? Nếu sai thì sai ở bước nào? Sử dụng các phép toán vectơ. + Thực hiện: Học sinh suy nghĩ và làm bài tập. + Báo cáo, thảo luận: Chỉ định một học sinh bất kì tìm lỗi sai, các học sinh khác thảo luận để hoàn thiện lời giải. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp chốt kiến thức: Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên chuẩn hóa lời giải. Bài toán trên sai từ b2, sai lầm này do cách viết, học sinh không được viết hai tọa độ trừ cho nhau. Từ đó nêu lên một số sai lầm hay gặp của học sinh. HS viết bài vào vở. . Nội dung Gợi ý Bài 2(TH): Cho: . Tính tọa độ . Phân tích vectơ theo ba véctơ . Vectơ . + Thực hiện: Học sinh nhắc lại các công thức tính tổng, hiệu, tích, sau đó làm bài tập. + Báo cáo, thảo luận: Chỉ định một học sinh bất kì trình bày bài, các học sinh khác thảo luận để hoàn thiện lời giải. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp chốt kiến thức: Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên chuẩn hóa lời giải, từ đó nêu lên một số sai lầm hay gặp của học sinh. HS viết bài vào vở. , . * Sản phẩm: Lời giải các bài tập 1, 2. Học sinh biết phát hiện ra các lỗi hay gặp khi sử dụng các phép toán vectơ, ghi nhớ các công thức tính vectơ. 3.2. HTKT2: TÍCH VÔ HƯỚNG VÀ ỨNG DỤNG. * Mục tiêu: Học sinh ghi nhớ công thức tích vô hướng và các công thức về ứng dụng của tích vô hướng. * Nội dung, phương thức tổ chức: + Chuyển giao: gọi học sinh nhắc lại công thức tính độ dài vectơ, sau đó làm bài tập. Nội dung Gợi ý Bài 3(NB): Cho . Tính . Một học sinh trình bày như sau: . Công thức tính độ dài của vec tơ. + Thực hiện: Học sinh suy nghĩ và làm bài tập. + Báo cáo, thảo luận: Chỉ định một học sinh bất kì trình bày bài, các học sinh khác thảo luận để hoàn thiện lời giải. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp chốt kiến thức: Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên chuẩn hóa lời giải, đầu tiên phải thực hiện thu gọn tổng của hai vectơ thành 1 vec tơ, sau đó mới thực hiện tính độ dài. Giáo viên nêu lên một số sai lầm hay gặp của học sinh. HS viết bài vào vở . + Chuyển giao: Chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm làm 1 ý. Nội dung Gợi ý Bài 4(TH): Cho A(1; -1; 1), B(0; 1; 2), C(1; 0; 1). Chứng minh rằng A, B, C lập thành một tam giác. Tính chu vi tam giác ABC. Tìm tọa độ điểm D sao cho ABCD là hình bình hành. Tìm tọa độ điểm M sao cho . 1) Chứng minh . 3) . + Thực hiện: Học sinh trong nhóm thảo luận cách giải bài nhóm mình. Sau khi hoàn thành xong bài nhóm mình, thảo luận cách giải các ý còn lại. + Báo cáo, thảo luận: Chỉ định một học sinh bất kì trong nhóm trình bày bài, các học sinh khác tìm lỗi sai trong phần nhận xét của bạn. + Đánh giá, nhận xét, tổng hợp chốt kiến thức: Trên cơ sở câu trả lời của học sinh, giáo viên chuẩn hóa lời giải, từ đó nêu lên cách giải của các dạng bài. HS viết bài vào vở. 1) A, B, C lập thành một tam giác . Giả sử Không tồn tại k, vậy điều giả sử là sai. Hay A, B, C lập thành một tam giác. 2) 3) ABCD là hình bình hành . 4) * Sản phẩm: Lời giải các bài tập 3, 4. Học sinh biết phát hiện ra các lỗi hay gặp khi sử dụng các ứng dụng của tích vô hướng, ghi nhớ các công thức tính tích vô hướng và ứng dụng. Một số bài tập trắc nghiệm. Câu 1(NB). Cho và . Tọa độ vectơ là: A.. B.. C.. D.. Câu 2(TH). Cho điểm A. Tọa độ điểm A’ đối xứng với A qua trục Ox là: A.. B

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docCD Hệ tọa độ trong không gian.doc
Tài liệu liên quan