Bài giảng Hệ động mạch cảnh và động mạch dưới đòn

ĐỘNG MẠCH CẢNH NGOÀILIÊN QUAN

Trong tam giác cảnh

Ngoài là lá nông và lá sâu mạc cổ, bờ trước

cơ ƯĐC, TK hạ thiệt, TM mặt, TM lưỡi.

Khi qua khỏi tam giác cảnh

Phía ngoài: Bụng sau cơ hai thân, cơ trâm

móng.

pdf63 trang | Chia sẻ: trungkhoi17 | Lượt xem: 482 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Bài giảng Hệ động mạch cảnh và động mạch dưới đòn, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
HỆ ĐỘNG MẠCH CẢNH và ĐỘNG MẠCH DƯỚI ĐÒN ThS.BS. Nguyễn Hoàng Vũ BM Giải phẫu học ĐH Y Dược TP.HCM Hệ động mạch cảnh gồm:  ĐM cảnh chung  ĐM cảnh ngoài  ĐM cảnh trong Động mạch dưới đòn Dr.Vu 2 NGUYÊN ỦY QUAI ĐM CHỦ Thân ĐM ĐM cảnh chung (T) ĐM dưới đòn (T) cánh tay đầu ĐM dưới ĐM cảnh đòn (P) chung (P) ĐM cảnh ĐM cảnh trong ngoài Dr.Vu 3 ĐM CẢNH CHUNG ĐM DƯỚI ĐÒN ĐM cảnh ĐM cảnh ĐM đốt sống ĐM nách ngoài trong Các cơ, tuyến vùng đầu, Não mặt, cổ Chi trên Dr.Vu 4 Các động mạch cảnh và tĩnh mạch cảnh trong đi trong một rãnh giới hạn bởi: . Phía sau: mỏm ngang các đốt sống và các cơ. . Phía trong: Thực quản, khí quản, tuyến giáp, thanh quản, các cơ khít hầu. . Trước ngoài: Cơ ức đòn chũm, cơ ức móng, cơ ức giáp, cơ giáp móng, cơ hai thân, cơ trâm móng. Dr.Vu 5 ĐM cảnh chung, tiếp theo là ĐM cảnh trong nằm trong bao cảnh cùng với TM cảnh trong và TK lang thang. Dr.Vu 6 ĐỘNG MẠCH CẢNH CHUNG Nguyên ủy: Khác nhau giữa bên phải và trái ĐM cảnh chung (P): Từ thân ĐM cánh tay đầu, phía sau khớp ức đòn. ĐM cảnh chung (T): Từ quai ĐM chủ ở trung thất trên ĐM cảnh chung phải chỉ có đoạn cổ, ĐM cảnh chung trái cóđoạ n cổ và đoạn ngực. Dr.Vu 7 ĐM cảnh chung (T) Thân ĐM ĐM dưới đòn (T) cánh tay đầu Dr.Vu 8 ĐM cảnh chung (P) ĐM cảnh chung (T) Thân ĐM cánh tay đầu Dr.Vu 9 ĐM cảnh chung đi T N lên đến bờ trên C4 sụn giáp, tương đương C4 thì chia thành ĐM cảnh ngoài và ĐM cảnh trong. Dr.Vu 10 LIÊN QUAN 1. Liên quan ở đoạn cổ (giống nhau ở bên phải và bên trái): ĐM cùng TM cảnh trong và TK lang thang trong bao cảnh, TM nằm ngoài ĐM, thần kinh nằm phía sau ĐM và TM. Dr.Vu 11 LIÊN QUAN Phía trong: Từ dưới lên là: Khí quản Tuyến giáp Thanh quản Hầu Dr.Vu 12 LIÊN QUAN Dr.Vu 13 LIÊN QUAN Phía ngoàI - Gân trung gian cơ vai móng - TM cảnh trong. - Quai cổ. Dr.Vu 14 Dr.Vu 15 LIÊN QUAN Phía sau • Mỏm ngang các đốt sống cổ 4 đến cổ 6. • ĐM dưới đòn • ĐM và TM đốt sống. • ĐM giáp dưới • TK quặt ngược thanh quản đối với bên phải. Dr.Vu 16 Dr.Vu 17 2. Liên quan của ĐM cảnh chung trái ở ngực: ĐM cảnh chung trái đi phía sau tĩnh mạch tay đầu trái, phía trong phổi và màng phổi trái, TK lang thang trái và TK hoành trái Dr.Vu 18 Dr.Vu 19 ĐỘNG MẠCH CẢNH NGOÀI Bắt đầu từ bờ trên sụn giáp, ngang mức đốt sống C4. Ban đầu ở phía trước trong ĐM cảnh trong, sau đó ngã ra sau và ra ngoài, đi lên giữa mỏm chũm và góc hàm, vào tuyến mang tai. Đến sau cổ hàm (dưới) thì chia hai nhánh tận: ĐM hàm và ĐM thái dương nông. Dr.Vu 20 LIÊN QUAN Trong tam giác cảnh Ngoài là lá nông và lá sâu mạc cổ, bờ trước cơ ƯĐC, TK hạ thiệt, TM mặt, TM lưỡi. Khi qua khỏi tam giác cảnh Phía ngoài: Bụng sau cơ hai thân, cơ trâm móng. Dr.Vu 21 tam giác cảnh Dr.Vu 22 Dr.Vu 23 Trong tuyến mang tai ĐM nằm sâu hơn (phía trong) TK mặt, TM sau hàm. Cơ trâm lưỡi, cơ trâm hầu, TK thiệt hầu, nhánh hầu TK lang thang nằm giữa ĐM cảnh trong và ĐM cảnh ngoài. Dr.Vu 25 Tuyến mang tai TK mặt ĐM cảnh ngoài Dr.Vu 26 CÁC NHÁNH CỦA ĐM CẢNH NGOÀI . ĐM giáp trên . ĐM hầu lên . ĐM lưỡI . ĐM mặt . ĐM chẩm . ĐM tai sau . ĐM hàm và ĐM thái dương nông (nhánh tận) Dr.Vu 28 ĐM giáp trên Từ mặt trước ĐM cảnh ngoài, ngang mức sừng lớn xương móng. Phía trong là cơ khít hầu dưới. Đi xuống dọc bờ ngoài màng giáp móng đến tuyến giáp. Đi cùng TK thanh quản trên. Dr.Vu 29 Dr.Vu 30 . ĐM lưỡI - ĐM chính cấp máu cho lưỡi và sàn miệng. - Xuất phát ở trong tam giác cảnh. - Phía trong là cơ khít hầu giữa. - Phía ngoài là TK hạ thiệt. - Đi hướng lên rồi uốn xuống dưới và ra trước. - Nhánh: trên móng, lưng lưỡi, dưới lưỡi, ĐM lưỡi sâu Dr.Vu 31 Dr.Vu 32 Dr.Vu 33 Nhánh lưng lưỡi Cơ móng lưỡi ĐM lưỡi sâu Cơ cằm lưỡi ĐM lưỡi TK hạ thiệt Nhánh trên Nhánh dưới móng Dr.Vu lưỡi 34 ĐM mặt - Trong tam giác cảnh. - Đến bờ dưới thân xương hàm dưới thì ra trước cơ cắn vào vùng mặt. - Nhánh: ĐM khẩu cái lên, ĐM hạnh nhân khẩu cái (a-mi-đan), ĐM dưới cằm, các nhánh tuyến, ĐM môi dưới, ĐM môi trên, ĐM góc. Dr.Vu 35 ĐM goć nhanh́ môi trên nhanh́ môi dưới nhanh́ dưới cằm ĐM mặt Dr.Vu 36 ĐM hầu lên Nhỏ nhất, xuất phát tại mặt trong ĐM cảnh ngoài. Đi giữa ĐM cảnh trong và hầu, đến nền sọ. Dr.Vu 37 ĐM chẩm - Phía sau - Đi lên và ra sau, sâu hơn bụng sau cơ hai thân, ĐM cảnh trong, TM cảnh trong, TK X, XI, XII. - Cho nhánh vào cơ ƯĐC, nhánh chũm, nhánh chẩm. Dr.Vu 38 Nhanh́ châm̉ Nhanh́ chũm Nhanh́ cơ ƯĐC ĐM châm̉ Dr.Vu 39 ĐM tai sau - Phía sau, ngay trên cơ hai thân và cơ trâm móng - Đi lên giữa tuyến mang tai và mỏm trâm. - Cung cấp máu cho cơ hai thân, cơ trâm móng, cơ ƯĐC, tuyến mang tai. Dr.Vu 40 Dr.Vu 41 ĐM thái dương nông - Nhánh tận. - Nằm bên trong tuyến mang tai, sau cổ hàm - Ban đầu ở sâu, đến ngang mỏm gò má x. thái dương thì ra nông (sờ được). - Cung cấp máu cho da và cơ hai bên mặt, da đầu, tuyến mang tai, khớp thái dương hàm. - Nhánh: ĐM ngang mặt, nhánh mang tai,. Dr.Vu 42 ĐM cảnh trong ĐM cảnh ngoài C4 Sụn giáp ĐM cảnh chung Dr.Vu 43 nhánh đỉnh Nhánh TD giữa ĐM gò má ổmắ t ĐM thái ĐM ngang mặt dương nông ĐM mặt ĐM hàm Dr.Vu 44 ĐM hàm - Nhánh tận, lớn hơn ĐM thái dương nông. - Phía sau cổ hàm, đi mặt trong cổ hàm và ra trước. - Băng qua phía ngoài cơ chân bướm ngoài. - Nhánh: tai sâu, nhĩ trước, huyệt răng dưới, ĐM cơ cắn, ĐM huyệt răng trên sau, Dr.Vu 45 ĐM thái dương sâu ĐM dưới ổ mắt ĐM hàm ĐM má ĐM huyệt răng ĐM mặt dưới Cơ chân bướm ngoài Dr.Vu 46 Dr.Vu 47 ĐỘNG MẠCH CẢNH TRONG Đi vào lỗ ĐM của phần đá xương thái dương rồi vào ống cảnh trong xương đá để vào hộp sọ. Nhánh bên: Ở cổ, ĐM cảnh trong không cho nhánh bên. Trong xương đá, cho nhánh cảnh nhĩ. Trong sọ cho ĐM mắt Dr.Vu 48 Nhánh tận: - ĐM não trước - ĐM não giữa - ĐM thông sau - ĐM mạch mạc trước Các ĐM này (trừ ĐM não giữa) tham gia tạo thành vòng ĐM não (đa giác Willis). Dr.Vu 49 ĐM cảnh trong Dr.Vu 50 ĐM cảnh trong Dr.Vu 51 Dr.Vu 52 ĐỘNG MẠCH DƯỚI ĐÒN Chủ yếu cấp máu cho chi trên. Nguyên ủy (tương tự ĐM cảnh chung). Đến sau điểm giữa xương đòn thì đổi tên thành động mạch nách. Dr.Vu 53 LIÊN QUAN (Đoạn cổ giống nhau ở bên phải và bên trái) Cơ bậc thang trước bắt chéo phía trước ĐM dưới đòn, chia ĐM dưới đòn thành ba đoạn. Dr.Vu 54 Dr.Vu 55 Cơ bậc thang trước ĐM nách ĐM dưới đòn (P) nhìn trước Dr.Vu 56 Đoạn trong cơ bậc thang - Phía trước: Xương đòn, cơ ƯĐC, cơ ức giáp, cơ ức móng, TK hoành, TK lang thang. - Phía sau: đỉnh màng phổi, thân dưới ĐRTKCT. - Phía trên: thân giáp cổ. - Phía dưới: đỉnh màng phổi, x. sườn 1. Dr.Vu 57 Dr.Vu 58 Đoạn sau cơ bậc thang: - Phía trước: Cơ bậc thang trước, TM dưới đòn, các nhánh của thân giáp cổ. - Phía sau: thân trên và thân giữa của ĐRTKCT. - Phía sau trên: Cơ bậc thang giữa, TK ngực dài, cơ bậc thang sau. - Phía dưới: X. sườn 1. Dr.Vu 59 Dr.Vu 60 Đoạn ngoài cơ bậc thang: - Phía trước: nhánh trên đòn của TK cổ nông, TM cảnh ngoài, x. đòn, ĐM trên vai. - Phía sau: Thân dưới ĐRTKCT nằm phía sau dưới, giữa ĐM và cơ bậc thang giữa. Thân trên và thân giữa ĐRTKCT, bụng dưới cơ vai móng nằm ở phía trên ngoài. - Phía trước dưới: TM dưới đòn. - Phía dưới: X. sườn 1, màng phổi. Dr.Vu 61 Liên quan đoạn ngực của ĐM dưới đòn trái - Phía trước: TK lang thang, TK hoành. - Phía sau: ống ngực, thân giao cảm, các ĐM gian sườn, TM bán đơn phụ. - Phía trong: thực quản, khí quản, TK thanh quản dưới. - Phía ngoài: màng phổi. Dr.Vu 62 Dr.Vu 63 NHÁNH BÊN CỦA ĐM DƯỚI ĐÒN .ĐM đốt sống: chui qua lỗ ngang các đốt sống cổ .Thân giáp cổ • ĐM giáp dưới (đi cùng TK thanh quản quặt ngược) • ĐM ngang cổ • ĐM trên vai .ĐM ngực trong. .Thân sườn cổ .ĐM vai xuống (có thể xuất phát từ ĐM ngang cổ) Dr.Vu 64 Dr.Vu 65

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfbai_giang_he_dong_mach_canh_va_dong_mach_duoi_don.pdf