Chuyên đề Xu hướng ứng dụng công nghệ nano trong canh tác cây trồng và thủy sản

I. TỔNG QUAN ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NANO TRONG NÔNG

NGHIỆP TRÊN THẾ GIỚI VÀ TẠI VIỆT NAM. 3

1. Tình hình ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp trên thế giới . 3

2. Những ứng dụng ban đầu vật liệu nano trong nông nghiệp ở nước ta . 24

II. PHÂN TÍCH XU HƢỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NANO TRONG

NÔNG NGHIỆP TRÊN CƠ SỞ SỐ LIỆU SÁNG CHẾ QUỐC TẾ. 32

1. Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano

trong nông nghiệp theo thời gian . 34

2. Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano

trong nông nghiệp tại các quốc gia . 36

3. Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano

trong nông nghiệp theo chỉ số phân loại sáng chế quốc tế IPC . 39

III. GIỚI THIỆU SẢN PHẨM VÀ KẾT QUẢ ỨNG DỤNG VI LƢỢNG

DƢỚI DẠNG NANO TRONG TRỒNG TRỌT VÀ THỦY SẢN . 42

1. Giới thiệu sản phẩm vi lượng dưới dạng nano. 42

2. Kết quả nghiên cứu ứng dụng sản phẩm vi lượng dưới dạng nano trên một số

cây trồng và thủy sản của Viện KHKT Nông nghiệp miền Nam (IAS) liên kết

với Công ty Cổ phần Nông Nghiệp Việt Nam UKR (VUAGRO). . 46

2.1 Thử nghiệm vi lượng nano trên cây thanh long tại Liên Hiệp HTX

Dịch Vụ Sản Xuất Thanh Long Phan Thiết . 46

2.2 Thử nghiệm vi lượng nano trên cây mía tại công ty Lam Sơn – Thanh

Hóa. . 48

2.3 Thử nghiệm vi lượng nano trên cây mía của tập đoàn mía đường Thành

Thành Công - Tây Ninh . 49

2.4 Kết quả thử nghiệm vi lượng nano trên cây lúa và ngô, phối hợp với

Viện KHKTNN Miền Nam. 49

3. Kết quả nghiên cứu ứng dụng sản phẩm nano phức hợp trên một số cây

trồng cạn của Viện KHKT Nông nghiệp miền Nam (IAS) liên kết với Viện Hàn

Lâm Khoa Học và Công Nghệ Việt Nam. . 54

3.1 Nghiên cứu phòng trừ bệnh đốm nâu thanh long do nấm neoscytalidium

dimidiatum gây ra bằng nano bạc, nano đồng, albit và anolit . 54

3.2 Xác định ảnh hưởng của hạt nano Đồng (nano đơn) và chế phẩm Albit

đến sinh trưởng, năng suất và chất lượng lúa ngắn ngày. 63

pdf77 trang | Chia sẻ: honganh20 | Ngày: 18/02/2022 | Lượt xem: 437 | Lượt tải: 1download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Chuyên đề Xu hướng ứng dụng công nghệ nano trong canh tác cây trồng và thủy sản, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
o làm nguyên liệu chế tạo thuốc bảo vệ thực vật kháng và diệt bệnh nấm hồng Corticium salmonicolor, bệnh phấn trắng Oidium Heveae trên cây cao su và cho kết quả tốt. Viện Khoa học Vật liệu ứng dụng đã nghiên cứu chế tạo keo bạc nano bằng bức xạ gamma-Co-60 có hiệu lực diệt nấm gây bệnh đạo ôn trên lúa (Piricularia oryzae Cavara) và bệnh lem lét hạt lúa (Pseudomonas glumae Kurita et Tabei). Viện Công nghệ môi trường (thuộc Viện HLKHCNVN), trên cơ sở hợp tác khoa học-công nghệ với các nhà khoa học LB Nga, đặc biệt là các trường Đại học Y học và Đại học Công nghệ nông nghiệp Ryazan, đã chế tạo thành công các hạt nano kim loại hóa trị không Ag, Fe, Co, Cu dưới dạng bột siêu phân tán và Se dưới dạng dung dịch bằng phương pháp hóa học dung dịch nước. Dung dịch nano bạc đã được chế tạo từ năm 2005 và đưa vào ứng dụng trong y tế và 26 hàng năm cung cấp cho công ty Merab để sản xuất dung dịch vệ sinh phụ nữ và bình xịt chứa nano bạc. Các chế phẩm nano kim loại Fe, Co và Cu thu được đã được áp dụng để xử lý hạt giống ngô và cây đậu tương trước khi gieo. Để phục vụ chăn nuôi, Viện CNMT cũng đã sử dụng benonite (một loại sét tự nhiên, có chứa khoáng, có khả năng hấp phụ các chất độc và trao đổi ion) kết hợp với nano bạc làm phụ gia thức ăn cho gia cầm. Nano Ag sau khi cấy vào bentonite tinh chế thành sản phẩm có khả năng hạn chế sự phát triển của các loài nấm mốc tiết ra các độc tố thường phát triển trên môi trường thức ăn cho gia cầm. Bentonite hấp thụ các độc tố nấm hiện diện trong thức ăn, tăng sự cân bằng các chất điện giải trong cơ thể, thải ra ngoài các sản phẩm độc hại của quá trình tiêu hóa, giúp điều hòa ổn định quá trình sinh trưởng và sinh sản đối với gia cầm. Sản phẩm hứa hẹn góp phần đẩy mạnh sự phát triển của ngành chăn nuôi tại Việt Nam. Tham gia Chương trình KHCN phát triển kinh tế, xã hội tây bắc Viện Khoa học Vật liêu đang thực hiện đề tài “Nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao công nghệ xử lý hạt ngô giống bằng một số nano kim loại để tăng năng suất thu hoạch của cây ngô tại một số địa phương vùng Tây Bắc” thực hiện trong 3 năm 2016-2018. Các đề tài, dự án nghiên cứu về ứng dụng công nghệ nano trong trồng trọt và chăn nuôi hiện nay đang được thực hiện ở Viện Hàn lâm KHCNVN được thực hiện trên nền tảng kiến thức của các ngành hóa học, sinh học, khoa học vật liệu của các Viện nghiên cứu trực thuộc trong sự kết hợp chặt chẽ với các nhà khoa học thuộc các Viện, Trung tâm trực thuộc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. Dự án trọng điểm của Viện Hàn lâm KHCNVN “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp” do Viện Công nghệ môi trường chủ trì với sự tham gia của & Viện nghiên cứu thuộc Viện Hàn lâm KHCNVN và tám Viện, Trung tâm nghiên cứu thuộc Viện KHNNVN được thực hiện trong các năm 2015-2018 bao gồm 4 hợp phần với các nội dung chính: 27 Hợp phần 1: Xây dựng quy trình công nghệ chế tạo các sản phẩm nano sử dụng trong nông nghiệp. Viện Công nghệ môi trường và Viện Khoa học Vật liệu thực hiện chế tạo các vật liệu nano của các nguyên tố vi lượng và kim loại Fe, Zn, Cu, Mn, B, Mo, Co, Se để từ đó chế tạo các sản phẩm xử lý hạt giống trước khi gieo, phân bón lá, phụ gia thức ăn chăn nuôi khoáng vi lượng nano, thuốc bảo vệ thực vật chống nấm cho cây trồng, thuốc thú y phòng bệnh chăn nuôi, các hệ vật liệu mang thuố ức năng sử dụng trong nuôi tôm. Hợp phần 2: Nghiên cứu ứng dụng các chế phẩm nano trong trồng trọt. Các nội dung nghiên cứu chính trong Hợp phần này là xây dựng các quy trình xử lý hạt giống ngô và đậu tương ngay trước khi gieo trồng; quy trình sử dụng phân bón lá nano vi lượng cho cây cà phê, thanh long và hồ tiêu; chống các loại nấm có hại cho cây cam và soài trước và sau thu hoạch sử dụng các vật liệu nano do Viện CNMT chế tạo. Các đơn vị tham gia thực hiện các nghiên cứu nêu trên là Viện Công nghệ Sinh học, Viện KHKT nông nghiệp miền Nam, Trung tâm Nghiên cứu Thực nghiệm Nông nghiệp Hưng Lộc, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Đậu đỗ, Viện Bảo vệ Thực vật, Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Duyên hải Nam Trung bộ. Hợp phần 3: Nghiên cứu ứng dụng các chế phẩm nano trong chăn nuôi lợn, bò và tôm. Các nội dung nghiên cứu trong Hợp phần này phục vụ chăn nuôi bò, heo và tôm: tạo được các quy trình sử dụng phụ gia thức ăn chăn nuôi khoáng nano vi lượng trong nuôi bò thịt, bò sữa, bê và heo để tăng năng suất và hiệu quả chăn nuôi; sử dụng kem bôi phòng chống viêm vú bò, thuốc chống sưng chân, viêm tử cung của bò sữa; quy trình sử dụng các hệ vật liệu mang thuốc kháng sinh có cấu trúc nano đa chức năng tự điều chế có tác dụng chữa trị bệnh cho tôm không độc hại, không gây dư lượng kháng sinh; phương pháp sử dụng vật liệu nanocomposite để làm sạch môi trường và phòng bệnh trong nuôi thủy sản. Tham gia thực hiện nghiên cứu trong Hợp phần này có Viện Khoa học Vật liệu, 28 Viện Sinh học Nhiệt đới, Viện Chăn nuôi, Trung tâm nghiên cứu Bò và Đồng cỏ Ba Vì, Trường Đại học Nông Lâm Huế, Trung tâm quan trắc cảnh báo môi trường và phòng ngừa dịch bệnh thủy sản khu vực miền Bắc Hợp phần 4: Nghiên cứu cơ chế tác động và đánh giá an toàn sinh học của các chế phẩm nano được nghiên cứu trong dự án. Nội dung của Hợp phần này là ghiên cứu cơ chế tác động của một số chế phẩm nano kim loại đến tăng cường năng suất và sức khỏe của cây trồng, vật nuôi; đánh giá mức độ an toàn sử dụng của các chế phẩm nano kim loại đối với cây trồng, vật nuôi và môi trường đất; cung cấp các số liệu khoa học có tính thuyết phục nhằm thúc đẩy việc sử dụng hiệu quả và an toàn các hạt nano kim loại trong sản xuất nông nghiệp. Tham gia nghiên cứu có Viện Hóa sinh Biển, Viện Công nghệ sinh học, Viện nghiên cứu khoa học Tây nguyên, Viện Nghiên cứu hệ gen, Phòng Thí nghiệm Trọng điểm Công nghệ tế bào thực vật (Viện Di truyền nông nghiệp), Viện Thú y. Việc thực hiện Dự án “Nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp” tạo sự liên kết, phối hợp lớn nhất trong nghiên cứu giữa Viện Hàn lâm KHCNVN với Viện KHNNVN và tạo đà phát triển mới trong nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano phục vụ phát triển nông nghiệp ở nước ta. Trong nông nghiệp nước ta đã có xảy ra nhiều trường hợp là chính sách và chủ trương của các cơ quan quản lý nông nghiệp đi chậm hơn sự phát triển của sản xuất thực tế, ví dụ như sự phát triển của ngành nuôi tôm sú cách đây trên 20 năm, sau đó là nuôi tôm thẻ chân trắngTrường hợp phát triển ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp hiện nay cũng vậy. Nếu các cơ quan quản lý trong ngành nông nghiệp cho đến nay chưa có ban hành qui định, tiêu chuẩn về sử dụng công nghệ nano trong nông nghiệp thì cơ quan quản lý khoa học, công nghệ chưa nhìn nhận công nghệ nano là hướng cần ưu tiên phát triển trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy nhiều loại sản phẩm, vật tư nông nghiệp đã được quảng cáo và bán với tên gọi có kèm theo chữ nano nhưng không hề chứng tỏ công nghệ hoặc vật liệu nano đóng góp gì để tạo nên chúng. Trong nghiên cứu khoa 29 học công nghệ một số đề tài về chế tạo và sở dụng vật liệu nano trong nông nghiệp đã được các Viện, Trường đại học đề xuất và triển khai nghiên cứu nhưng chưa hợp lại được thành mảng nghiên cứu lớn và nhìn chung chưa đem lại nhiều lợi ích thiết thực. Các sản phẩm được gắn tên nano được quảng bá rộng rãi nhất ở nước ta hiện nay thuộc 2 loại chính là thuốc bảo vệ thực vật và phân bón. Thuốc bảo vệ thực vật dùng để trừ nấm và diệt khuẩn có các thành phần chủ yếu là nano bạc và nano đồng, còn phận bón nano có trong thành phần các hạt có kích thước nano của một số nguyên tố vi lượng. Trên mạng Internet có các thông tin về các sản phẩm của các công ty sau đây:  Cung cấp thuốc bảo vệ thực vật nano - Công ty cổ phần Nano Đại Việt trên trang web www.nanobac.net giới thiệu sản phẩm nano bạc hàm lượng 500 ppm sử dụng để diệt nấm và vi khuẩn trong đầm nuôi tôm, trong chuồng trại chăn nuôi, trong trồng hoa công nghiệp, hồ tiêu, cây lấy quả. - Công ty cổ phần ứng dụng công nghệ cao Á châu cung cấp các sản phẩm nano nano bạc, đồng, kẽm, bo để khử khuẩn, nấm, khử mùi và cung cấp vi lượng cho cây trồng trên trang www. ahtc.com.vn - Công ty Cổ phần Đông Á Lagi thông báo cung cấp các chế phẩm nano (nano bạc, nano đồng,) với quy mô công nghiệp được ứng dụng rộng rãi trong các lĩnh vực công nghiệp, nông nghiệp, y tế, dược phẩm, thủy hải sản, hóa mỹ phẩm trên trang mạng www.nanobacdietkhuan.com. Riêng trong nông nghiệp nano bạc được sử dụng để: + Khử trùng nước trong ao nuôi thủy sản + Diệt khuẩn, khử mùi hôi cho chuồng trại chăn nuôi + Tiêu diệt mầm bệnh trên cây, bảo quản rau quả tươi 30 Có các hướng dẫn cụ thể về ứng dụng nano bạc KGO trong trồng các loại cây cà chua, su hào, gừng, các loại cây ăn quả như thanh long, cam đường, dâu tây, vải, bưởi - Trang thông tin của cá nhân www.nanobacsuper.com quảng cáo về nano bạc, nano đồng, nano hợp kim bạc đồng, nano oxytclorua đồng dùng cho nuôi thủy sản (tôm, baba, ếch), cho trồng trọt (diệt nấm khuẩn mạnh, phổ rộng).  Phân bón nano được các công ty chào hàng Loại nhập khẩu: Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Nga - Việt ( RusVietcorp) là đơn vị độc quyền nhập khẩu kinh doanh phân bón hữu cơ Nano Bioplant Flora (Dạng dung dịch nồng độ cao) tại Việt Nam, Lào và Cambodia. Phân bón này dùng để bón gốc cho cây nông nghiệp và cây chè, bao gồm nhiều chủng loại vi sinh và các loại phân đa lượng, trung lượng, vi lượng như: N, P, K, Mg, Ca, Zn, Na, I, Cu, Fe, Co. . www.rusviet.com Có loại phân tên là Nano-Gro do công ty TNHH MTB ở thành phố Cần Thơ nhập từ Mỹ, độc quyền phân phối nhưng thành phần chỉ thấy nêu các chủng vi sinh, không thấy có yếu tố nano trong trang web www.mtb.vn Công ty Cổ phần nông nghiệp Việt Nam UKR đang thử nghiệm phân bón vi lượng Vuagro nano trên các loại cây nông nghiệp như lúa, mía, thạm long, cỏ Alfalfa với vai trò là chất xử lý hạt giống, ngâm hom cây, phân bón lá. Trang web www.vuagro.com Loại tự sản xuất trong nước Công ty TNHH Công nghệ nano có bộ sản phẩm phân bón gốc, bón lá cho lúa, bộ sản phẩm cho nuôi thủy sản, cho xử lý môi trường giới thiệu trên trang mạng nanotech.net.vn Tổng công ty phân bón Sông Gianh giới thiệu loại phân vi lượng Nano- Siêu ra rễ dùng cho lúa, ngô, rau màu và cây ăn quả. 31 Công ty TNHH Hóa Sinh nanolife trên trang mạng phanbonnano.com giới thiệu nhiều loại phân bón mang tên Nanolife có thể chia làm 3 nhóm: phân bón rễ, phân hòa tan và sản phẩm dạng lỏng Công ty TNHH Quốc tế Việt Nhật chào hàng phân bón lá, phân bón dinh dưỡng cao cấp Công ty CP Siêu Nano giới thiệu Viên Nang vi lượng Siêu Nano cung cấp vi lượng cho cây trồng ở dạng nano gồm Nano Sắt, Nano Kẽm, Nano Mangan, Nano Boron, Nano Coban giúp cây phát triển mạnh tăng quang hợp cho lá, giảm rụng hoa, tăng độ ngọt cho trái và màu sắc đẹp trên trang mạng www.sieunano.com. Danh sách các công ty chào bán phân bón và thuốc bảo vệ thực vật có trong thành phần một loại vật liệu nano có thể kéo dài. Điều có thể thấy qua các trang thông tin trên mạng Internet là hiệu quả thực tế do những sản phẩm này đem lại cho sản xuất nông nghiệp chưa thấy được nêu rõ và cần được kiểm chứng. Tuy nhiên khuynh hướng tìm kiếm qua thương mại và sản xuất các sản phẩm của công nghệ và vật liệu nano để sử dụng trong nông nghiệp ngày càng rõ. 32 II. PHÂN TÍCH XU HƢỚNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ NANO TRONG NÔNG NGHIỆP TRÊN CƠ SỞ SỐ LIỆU SÁNG CHẾ QUỐC TẾ Vật liệu có kích thước hạt nhỏ hơn 100nm theo ít nhất một chiều thường được phân loại là vật liệu nano. Sự phát triển của công nghệ nano kết hợp với công nghệ sinh học mở rộng đáng kể phạm vi ứng dụng của vật liệu nano trong các lĩnh vực khác nhau. Trong lịch sử, nhiều lĩnh vực như y học, khoa học môi trường, và chế biến thực phẩm đã sử dụng an toàn thành công vật liệu nano. Mặc dù công nghệ nano ít phát triển trong nông nghiệp hơn các ngành khác do đầu tư ít hơn nhưng công nghệ nano có tiềm năng để cải thiện nông nghiệp. Ứng dụng nano trong nông nghiệp sơ bộ cho thấy tiềm năng: - Cải thiện sự nảy mầm và tăng trưởng - Nâng cao năng suất và chất lượng - Trừ sâu, côn trùng bảo vệ thực vật - Phát hiện và chữa bệnh cây trồng. Tại Việt Nam, các đề tài nghiên cứu và ứng dụng nano trong nông nghiệp cũng đã được tiến hành trong những năm gần đây như: Tên đề tài Tác giả Nội dung đề tài Năm Nghiên cứu xây dựng quy trình sản xuất phân bón lá ứng dụng công nghệ vật liệu nano phục vụ trong sản xuất nông nghiệp Lê Hữu Bảo Dương Th.S Đỗ Thanh Sinh Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Nông nghiệp Công nghệ cao Xây dựng quy trình điều chế vật liệu nano làm nguyên liệu sản xuất phân bón. Xây dựng quy trình sản xuất phân bón lá ứng dụng vật liệu nano. 2014 Tổng hợp vật liệu Nano kẽm – bạc ứng dụng chế tạo thuốc Th.S Võ Quốc Khương TT Phát triển Khoa học và Công nghệ Trẻ Chế tạo thành công dung dịch Zn-Ag với kích thước dưới 50 mm với độ đồng 2013 33 bảo vệ thực vật diệt nấm hồng cho cây cao su đều cao và ứng dụng làm thuốc bảo vệ thực vật xử lý nấm hồng trên đối tượng cây cao su Nghiên cứu ứng dụng công nghệ Nano trong phòng trừ bệnh hại cây trồng nông nghiệp nhằm hạn chế sử dụng thuốc hóa học TS. Phạm Hữu Nhượng Trung tâm Công nghệ Sinh học TP. Hồ Chí Minh Đánh giá được hiệu lực của một số nano đơn và công thức phối trộn có hiệu quả các loại nano trong phòng và trên đồng ruộng của các chế phẩm Nano phòng trừ bệnh hại cây trồng nông nghiệp 2012 Nghiên cứu ứng dụng dầu vỏ hạt điều hấp thu trên vật liệu Nano LDH trong phòng chống sâu bệnh Th.S Nguyễn Thị Như Quỳnh Viện Sinh học Nhiệt đới Đề tài tạo chế phẩm thuốc trừ sâu sinh học nano trong việc phát triển nền nông nghiệp sinh thái bền vững. Nghiên cứu khả năng phòng trừ sâu hại của chế phẩm hạt nanoMg/Al LDH- anacardic acid 2012 Nghiên cứu chế tạo vật liệu nanochitosan ứng dụng trong dược phẩm và trong nông nghiệp Đỗ Trường Thiện Viện Hóa học-Hà Nội Kết quả xây dựng quy trình chế tạo sản phẩm từ Nanochitosan ứng dụng trong nông nghiệp, thử nghiệm tác dụng kích thích sinh trưởng cho cây lúa 2010 34 Trên thế giới, xu hướng ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp đã được quan tâm từ thập niên 60 và cho đến nay có khoảng 1376 sáng chế đăng kí bảo hộ về vấn đề này. 1. Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp theo thời gian Năm 1969 có một sáng chế nộp đơn đăng kí bảo hộ về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp. Năm 2013, số lượng sáng chế đăng kí bảo hộ về vấn đề này là nhiều nhất, được 199 sáng chế. Biểu đồ 1: Tình hình nộp đơn bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp theo thời gian Biểu đồ 2: Tình hình nộp đơn bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp theo từng giai đoạn 1 3 2 4 8 1112 19 25 20 16 34 49 57 57 78 91 102 167 199 169 166 0 50 100 150 200 250 0 100 200 300 400 500 600 700 800 900 7 11 71 359 894 35 Từ năm 1969 đến nay, nếu chia thành từng giai đoạn theo các thập niên có thể thấy rõ được sự gia tăng lượng sáng nộp đơn đăng ký bảo hộ về nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp - Thập niên 70: 7 sáng chế - Thập niên 80: 11sáng chế - Thập niên 90: 71 sáng chế - Giai đoạn 2000-2009: 359 sáng chế - Giai đoạn 2010-2015: 894 sáng chế Số lượng sáng chế đăng kí bảo hộ trong giai đoạn 2000-2009 tăng nhanh chóng so với thập niên 90 và giai đoạn 2010-2015 tăng gấp đôi so với giai đoạn 2000-2009 do ở các quốc gia bắt đầu có nhiều triển khai ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp. Bên cạnh, phân tích đánh giá dựa trên số lượng sáng chế đăng kí, xu hướng nghiên cứu về công nghệ nano trong nông nghiệp còn được thể hiện rõ qua số lượng bài báo khoa học công bố về vấn đề này (biểu đồ 3) Biểu đồ 3: Số lượng các bài báo công bố về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp theo thời gian 1560 1850 2330 2750 3550 4300 5620 5840 6930 7770 8240 10700 11400 12100 12500 13900 0 2000 4000 6000 8000 10000 12000 14000 16000 2000 2002 2004 2006 2008 2010 2012 2014 2016 Nguồn: google scholar 36 Từ biểu đồ 3, ta nhận thấy số lượng bài báo về chủ đề này tăng liên tục từ 1.560 bài báo năm 2000 lên 13.900 bài báo năm 2015. Trên cở sở kết quả phân tích dữ liệu sáng chế, bài báo khoa học theo thời gian cho thấy xu hướng ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp vẫn là xu hướng được các quốc gia trên thế giới quan tâm và nghiên cứu cho đến hiện nay. 2. Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp tại các quốc gia Số lượng sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp được nộp đơn bảo hộ ở 50 quốc gia từ 4 châu lục: Châu Á, Châu Âu, Châu Mỹ và Châu Úc. Hình 3: Sự phân bố khu vực có sáng chế nộp đơn bảo hộ về công nghệ nano trong nông nghiệp trên thế giới Hiện nay có khoảng 50 quốc gia nhận đơn đăng kí bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp, trong đó 10 quốc gia nhận nhiều đơn bảo hộ nhất là Trung Quốc: 589 sáng chế, Braxin: 92 sáng chế, Hàn Quốc: 88 sáng chế, Mỹ: 72 sáng chế, Mexico: 61sáng chế, Tây Ban Nha: 60 sáng chế, Nhật: 56 sáng chế, Ấn Độ: 30 sáng chế, Nga: 20 sáng chế, Úc: 18 sáng chế. 37 Biểu đồ 4: Mười quốc gia nhận đơn bảo hộ sáng chế nhiều nhất về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp Nhật Bản là quốc gia có các sáng chế nộp đơn đăng kí bảo hộ về công nghệ nano trong nông nghiệp từ những năm 70, 80. Tại Trung Quốc, công nghệ nano bắt đầu xuất hiện cuối những năm 80 và bắt đầu áp dụng từ giữa những năm 90 dẫn đến số lượng đăng kí sáng chế sáng chế và ủy quyền bằng phát minh sáng chế liên quan đến công nghệ nano tăng mạnh trong các giai đoạn sau [89]. Theo biểu đồ 4, số lượng sáng chế về công nghệ nano trong nông nghiệp nộp đơn tại Trung Quốc tăng từ 1 sáng chế trong thập niên 90 lên 75 sáng chế trong giai đoạn 2001-2009, và đạt 486 sáng chế trong giai đoạn 2010-2015, đứng đầu danh sách các nước đăng kí bảo hộ sáng chế về vấn đề này. Tại Braxin, thập niên 90 bắt đầu có các sáng chế nộp đơn đăng kí bảo hộ về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp, trong giai đoạn 2001-2009 số lượng sáng chế tăng lên 49 và có 34 sáng chế nộp đơn trong giai đoạn 2010- 2015. 0 100 200 300 400 500 600 589 92 88 72 61 60 56 30 20 18 38 Tại Hàn Quốc, cho đến giai đoạn 2001-2009 có 37 sáng chế nộp đơn về vấn đề này, và số lượng tiếp tục tăng lên 51 sáng chế trong giai đoạn 2010-2015. Tại Mỹ, năm 1996 chính sách pháp lý về thuốc trừ sâu thay đổi đáng kể với việc thông qua đạo luật bảo vệ chất lượng thực phẩm (the Food Quality Protection Act-FQPA). Cơ quan bảo vệ môi trường Mỹ (Enviroment Protection Agency-EPA) đánh giá khắt khe các rủi ro và nguy hiểm của thuốc trừ sâu hóa học và bảo đảm an toàn cho con người dẫn đến xu hướng tránh sử dụng các thuốc trừ sâu độc hại và chuyển sang ứng dụng công nghệ nano kiểm soát sinh học, kiểm soát dịch hại, cỏ dại, côn trùng, cải tạo đất [90]. Số sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp trong thập niên 90 từ 2 sáng chế tăng lên 21 sáng chế trong giai đoạn 2001-2009, và đạt 48 sáng chế trong giai đoạn 2010-2015. Biểu đồ 5: Tình hình nộp đơn bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp ở các quốc gia theo thời gian Mỹ Hàn Quốc Braxin Trung Quốc 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 2010-2015 2001-2009 thập niên 90 thập niên 80 thập niên 70 48 12l 2 51 37 34 49 9 486 75 1 39 3. Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp theo chỉ số phân loại sáng chế quốc tế IPC Theo bảng phân loại sáng chế quốc tế IPC, ta nhận thấy số lượng các sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp tập trung chủ yếu vào các hướng nghiên cứu sau: - Hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong các chế phẩm sinh học dùng để ức chế sự sinh sản và phát triển của sâu bọ 27,3% - Hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong phân bón 26,76% - Hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong các hợp chất dinh dưỡng giúp kích thích tăng trưởng 23,82% - Hướng nghiên cứu ứng dụng công nghệ nano trong các hợp chất hoá học dùng để xua đuổi và diệt trừ sâu bọ 10,97% - Các hướng nghiên cứu khác 11,15% Biểu đồ 6:Tình hình nộp đơn đăng ký bảo hộ sáng chế về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp theo chỉ số phân loại sáng chế quốc tế IPC 27.30% 26.76% 23.82% 10.97% 11.15% Ứng dụng công nghệ nano trong các chế phẩm sinh học dùng để ức chế sự sinh sản và phát triển của sâu bọ 27,3% Ứng dụng công nghệ nano trong phân bón 26,76% Ứng dụng công nghệ nano trong các hợp chất dinh dưỡng giúp kích thích tăng trưởng 23,82% Ứng dụng công nghệ nano trong các hợp chất hoá học dùng để xua đuổi và diệt trừ sâu bọ 10,97% Các hướng nghiên cứu khác 11,15% 40 Các sáng chế đăng kí bảo hộ về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp tại 4 quốc gia dẫn đầu hầu hết phân bố vào cả 4 hướng nghiên cứu chính. Tại Trung Quốc, các sáng chế đăng kí bảo hộ chủ yếu về hướng nghiên cứu công nghệ nano trong hỗn hợp phân bón Tại Braxin, các sáng chế đăng kí bảo hộ chủ yếu về hướng nghiên cứu công nghệ nano trong chế phẩm sinh học trừ sâu bọ . Tại Mỹ, các sáng chế đăng kí bảo hộ chủ yếu về hướng nghiên cứu công nghệ nano trong hợp chất dinh dưỡng giúp kích thích tăng trưởng Tại Hàn Quốc, các sáng chế đăng kí bảo hộ chủ yếu về hướng nghiên cứu công nghệ nano trong hợp chất dinh dưỡng giúp tăng trưởng thực vật. Biểu đồ 7: Tình hình đăng kí sáng chế bảo hộ ở các hướng nghiên cứu về ứng dụng công nghệ nano trong nông nghiệp tại các quốc gia Hàn Quốc Mỹ Braxin Trung Quốc 0 50 100 150 200 250 Chế phẩm sinh học trừ sâu bọ Phân bón Hợp chất dinh dƣỡng giúp kích thích tăng trƣởng Chế phẩm,hợp chất hóa học trừ sâu bọ 5 17 9 11 5 35 14 78 1 5 1 10 245 104 67 41 * Giới thiệu một số sáng chế 1. Preparation of a nano long-acting selenium fertilizer (Tổng hợp phân bón selen dạng nano có hoạt tính dài) US8246713B2/ 2012-08-21 2. Nanosilver for preservation and treatment of diseases in agriculture field (Nano bạc trong bảo quản và điều trị bệnh trong lĩnh vực nông nghiệp) US20090075818A1/ 2009-03-19 3. The nanoparticle containing a crop protection agent ( Hạt nano chứa chất bảo vệ thực vật) JP03968348B2/ 2007-08-29 4. Non toxic pesticides for crops containing nano silver and growth- promoting material, and use thereof ( Thuốc trừ sâu không độc cho cây trồng chứa nano bạc và vật liệu kích thích tăng trưởng- cách sử dụng) KR2006115017A/ 2006-11-08 42 III. GIỚI THIỆU SẢN PHẨM VÀ KẾT QUẢ ỨNG DỤNG VI LƢỢNG DƢỚI DẠNG NANO TRONG TRỒNG TRỌT VÀ THỦY SẢN 1. Giới thiệu sản phẩm vi lƣợng dƣới dạng nano Vi lượng dưới dạng nano phức hợp gọi tắt là Vi lượng nano (VLN) là một tổ hợp các chất vi lượng được sản xuất bằng công nghệ cao, với kích thước rất nhỏ (< 100 nanomet) bao gồm các chất như: Fe, Cu, Zn, Mn, B, Mo và Co. Ngoài các cấu phần chính này VLN còn chứa các chất khác như các axit amin, vitamin B1, Silic và đường, tùy theo nhu cầu của từng cây trồng mà hàm lượng vi chất cho các loại cây trồng khác nhau, do vậy mỗi cây trồng hay nhóm cây trồng sẽ có các công thức vi lượng tương ứng. Vi chất dưới dạng nano sẽ được hấp thụ rất nhanh vào các tế bào thực vật với tỷ lệ hấp thụ lên đến trên 90% và chỉ trong vòng 20 – 120 phút. Sản phẩm vi lượng nano của VUAGRO là sản phẩm đã được cấp chứng nhận về chất lượng và tiêu chuẩn an toàn do bộ y tế Ukraina cấp. Hình 4: Thành phần cơ bản của Vi lượng dạng nano 43 Hình 5: Chứng chỉ của sản phẩm *Tác động của Vi lượng dạng nano (VLN) VLN làm tăng năng suất và chất lượng sản phẩm cây trồng thông qua việc kích thích các quá trình sinh hóa trong cây đặc biệt là quá trình tổng hợp các chất dinh dưỡng, thúc đẩy sự phát triển của bộ rễ, tối ưu hóa khả năng hấp thụ dinh dưỡng và tăng khả năng hoạt động của visinh vật sống cộng sinh với cây trồng. 44 Hình 6: Cơ chế tác động của VLN lên cây trồng Tác dụng khi phun vào thân, lá Khi được bón qua lá, vi chất dưới dạng nano sẽ được hấp thụ vào tế bào của lá và tạo thành cấu phần quan trọng của các enzyme thúc đẩy quá trình quang hợp, dẫn đến tăng tổng hợp chất hữu cơ trong cây trồng. Quá trình này mặt khác thúc đẩy sự phân chia tế bào làm gia tăng diện tích lá cho quang hợp. Một phần chất hữu cơ được tổng hợp sẽ được thải qua bộ rễ làm giàu chất hữu cơ trong vùng rễ từ đó thúc đẩy hoạt động của các vi khuẩn sống cộng sinh trong vùng rễ. Những vi khuẩn này chuyển hóa chất dinh dưỡng thành dạng dễ hấp thụ cho cây.Theo kết quả của một số nghiên cứu đã có thì khoảng 30% chất hữu cơ

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfchuyen_de_xu_huong_ung_dung_cong_nghe_nano_trong_canh_tac_ca.pdf
Tài liệu liên quan