Giáo án Ngữ văn 11 tiết 91: Đọc văn: Từ ấy - Tố Hữu

1. Khổ 1: Niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lý tưởng cách mạng

- Từ ấy :

+ là thời điểm nhà thơ được đứng trong hàng ngũ của Đảng,

+ là mốc thời gian quan trọng trong cuộc đời cách mạng và đời thơ của Tố Hữu

+ Nhan đề cho cả tập thơ ý nghĩa quan trọng

+ Tuyên ngôn nghệ thuật và lẽ sống

- Hình ảnh :

+ nắng hạ: nắng chói chang, nắng cháy bỏng, gay gắt  xua tan màn sương mù của ý thức tiểu tư sản

+ mặt trời chân lí: là cội nguồn của sự sống, gợi nguồn sáng ấm nóng, rực rỡ và bất diệt  Đảng cũng là ánh sáng diệu kì toả ra những tư tưởng đúng đắn,mới mẻ.

→ Hình ảnh ẩn dụ

- Những động từ mạnh:

+ bừng: ánh sáng phát ra bất ngờ, đột ngột.

+ chói: nguồn ánh sáng có sức xuyên thấu mạnh mẽ.

 

doc7 trang | Chia sẻ: binhan19 | Lượt xem: 608 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Giáo án Ngữ văn 11 tiết 91: Đọc văn: Từ ấy - Tố Hữu, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
GVHD : cô Vương Thị Hà GSTT : Nguyễn Thị Hà Trang Tiết 91. Đọc văn: TỪ ẤY - Tố Hữu - A. Mục tiêu bài học: 1. Kiến thức: - Cảm nhận được niềm vui lớn. lẽ sống lớn, tình cảm lớn của Tố Hữu trong buổi đầu gặp lí tưởng cộng sản. - Hiểu được sự vận động của tứ thơ và những đặc sắc trong hình ảnh, ngôn ngữ nhịp điệu. 2. Kĩ năng: Đọc hiểu bài thơ trữ tình theo đặc trưng thể loại. 3. Thái độ: - Giáo dục cho học sinh lòng yêu Đảng, khát vọng sống cao đẹp và niềm tin vào sự dẫn dắt của Đảng cộng sản Việt Nam. B. Chuẩn bị bài học: 1. Giáo viên: - Phương pháp đọc hiểu. Phân tích, tổng hợp, trao đổi thảo luận nhóm. - Tích hợp phân môn Làm văn. Tiếng Việt. Đọc văn. - Phương tiện: Sgk, giáo án, sách chuẩn kiến thức kĩ năng, đọc tài liệu tham khảo. 2. Học sinh: - Hs chủ động tìm hiểu bài qua hệ thống câu hỏi sgk. C. Hoạt động dạy và học: 1. Ổn định tổ chức: 2. Kiểm tra bài cũ: - Em hãy đọc thuộc bài thơ “Mộ” của Hồ Chí Minh và nêu cảm nhận của em về hai câu cuối 3. Bài mới: * Cho lớp chơi trò chơi: nhìn hình đoán thơ, đoán tác giả ( Bài thơ Bầm ơi, Lượm – Tố Hữu) ( 3 phút) * Dẫn vào bài: Tố Hữu không chỉ gắn liền với tuổi thơ của bao thế hệ mà thơ của ông còn gắn liền với các chặng đường cách mạng. Hòa cùng với không khí của thanh niên Việt Nam đầu thế kỷ XX, rất nhiều thế hệ nhà văn nhà thơ đang băn khoăn đi tìm lẽ yêu đời thì đã bắt gặp lí tưởng của Đảng. Lí tưởng cách mạng đã thổi bùng trong họ niềm say mê náo nức, đã thay đổi cả quan niệm về lẽ sống, đã cảm hóa sâu sắc tình cảm của con người. Một trong những tên tuổi đầu tiên, một trong những sự bắt gặp đầu tiên đó chính là nhà thơ Tố Hữu - cánh chim đầu đàn của thơ ca cách mạng với bài thơ Từ ấy là minh chứng tiêu biểu cho điều đang nói. ( 1 phút) * Cho lớp coi clip bài thơ được phổ nhạc ( 1 phút) * Bài mới. Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt HĐ1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu chung. TT1: Tìm hiểu tác giả - GV: Cho HS đọc phần tiểu dẫn + HS: Trả lời; GV nhận xét, bổ sung. - GV diễn giảng: - Quê: Quảng Điền-Thừa Thiên Huế, vùng quê giàu truyền thống văn hóa. + Gia đình và quê hương là môi trường làm nảy nở và nuôi dưỡng hồn thơ Tố Hữu + Hoàn cảnh thời đại tác động đến cuộc đời và con đường thơ - GV: Trình bày những nét chính về cuộc đời của nhà thơ Tố Hữu - 17 tuổi, Tố Hữu giác ngộ cách mạng. Thơ Tố Hữu luôn gắn bó và phản ánh chân thực những chặng đường cách mạng đầy gian khổ hy sinh nhưng nhiều thắng lợi vẻ vang của dân tộc Việt Nam. TT2: GV hướng dẫn HS tìm hiểu bài thơ Từ ấy - GV: Yêu cầu HS đọc phần còn lại của phần tiểu dẫn. Nêu hoàn cảnh sáng tác và xuất xứ của bài thơ? - GV diễn giảng: bài thơ là những xúc cảm suy tư sâu sắc khi nhà thơ được vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Đông Dương. Bài thơ đánh dấu một bước ngoặt lớn trong đời người và đời thơ của Tố Hữu. - GV hướng dẫn và gọi HS đọc bài thơ. - GV: Nhận xét, đọc mẫu. - GV: Cho biết bố cục bài thơ? HĐ2: GV hướng dẫn HS đọc - hiểu bài thơ. - GV: Cho cả lớp thảo luận “ cụm từ Từ ấy có gì đặc biệt? + Từ ấy xuất hiện 3 lần, đều nằm ở vị trí quan trọng: mở đầu cho cả bài thơ, là nhan đề của bài thơ, và là nhan đề của cả tập thơ àNhấn mạnh cột mốc đặc biệt quan trọng với cuộc đời của Tố Hữu TT1: Tìm hiểu khổ thơ - GV đọc 2 câu thơ đầu - GV: Từ ấy là thời điểm nào? Thời điểm này có ý nghĩa như thế nào đối với cuộc đời nhà thơ? + HS trả lời. GV nhận xét bổ sung. - GV: Biện pháp NT nào được sử dụng qua hình ảnh nắng hạ, mặt trời chân lí? Và nó có tác dụng gì? + HS: Trả lời. GV nhận xét, bổ sung. - GV: Các động từ bừng, chói có giá trị biểu cảm như thế nào? + HS trả lời. GV nhận xét bổ sung. - GV: + Nhịp 2/2/3: Vừa nhấn mạnh, vừa tạo sự bất ngờ. - GV diễn giảng: Nhà văn Nga Lép Tôn-xtôi đã nói: “Lí tưởng là ngọn đèn chỉ đường. Không có lí tưởng thì không có phương hướng kiên định, mà không có phương hướng thì không có cuộc sống”. - Nhà lý luận Belinsky đã từng nói rằng “Tuổi trẻ không có lý tưởng giống như buổi sáng không có mặt trời” (Belinsky – Nga) - GV: Đọc câu 3 - 4 - GV: Nhà thơ đã dùng những hình ảnh nào để thể hiện niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lý tưởng cộng sản. + HS trả lời. GV nhận xét bổ sung. - GV: Phân tích nghệ thuật sử dụng ở 2 câu 3 – 4. + HS trả lời. GV nhận xét bổ sung. -GV: Hãy cho biết nét đặc sắc về giọng điệu ? - GV bình: Trong thời đại bấy giờ, thanh niên Việt Nam đang “ băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời”, hầu hết họ đều chưa tìm thấy con đường cho riêng mình. Tố Hữu cũng đã từng viết: Bâng khuâng đứng giữa hai dòng nước. Chọn một dòng hay để nước trôi. Các nhà thơ cùng thế hệ với Tố Hữu như Huy Cận, Xuân Diệu đều chưa tìm thấy đường đi. Vì vậy Tố Hữu vui sướng tột cùng khi bắt gặp lý tưởng cách mạng. I. Tìm hiểu chung Tác giả a. Cuộc đời - Tố Hữu: (1920-2002) tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành - Là “lá cờ đầu của thơ ca cách mạng” Việt Nam hiện đại. b. Sự nghiệp sáng tác - Các tập thơ nổi bật: Từ ấy, Việt Bắc, Gió lộng, Ra trận, Máu và hoa, Một tiếng đờn, Ta với ta. - Con đường thơ của Tố Hữu luôn song hành với con đường cách mạng ànội dung phản ánh CM - Phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu: Khuynh hướng trữ tình - chính trị; Cảm hứng lãng mạn kết hợp khuynh hướng sử thi; Giọng thơ tâm tình ngọt ngào. 2. Tác phẩm: Bài thơ Từ ấy a. Xuất xứ: - Rút từ tập thơ cùng tên “Từ ấy” (Tập thơ gồm ba phần: Máu lửa, Xiềng xích, Giải phóng. Bài Từ ấy nằm trong phần Máu lửa). Có ý nghĩa mở đầu cho con đường CM, con đường thi ca của Tố Hữu. b. Hoàn cảnh sáng tác: - Sáng tác vào tháng 7-1938, khi Tố Hữu được vào hàng ngũ của Đảng Cộng sản Đông Dương c. Bố cục : gồm 3 phần - Khổ 1: Niềm vui sướng, say mê khi bắt gặp lí tưởng của Đảng. - Khổ 2: Những nhận thức mới về lẽ sống. - Khổ 3: Những chuyển biến sâu sắc trong tình cảm của nhà thơ. II. Đọc - hiểu bài thơ 1. Khổ 1: Niềm vui sướng say mê khi bắt gặp lý tưởng cách mạng - Từ ấy : + là thời điểm nhà thơ được đứng trong hàng ngũ của Đảng, + là mốc thời gian quan trọng trong cuộc đời cách mạng và đời thơ của Tố Hữu + Nhan đề cho cả tập thơ àý nghĩa quan trọng + Tuyên ngôn nghệ thuật và lẽ sống - Hình ảnh : + nắng hạ: nắng chói chang, nắng cháy bỏng, gay gắt à xua tan màn sương mù của ý thức tiểu tư sản + mặt trời chân lí: là cội nguồn của sự sống, gợi nguồn sáng ấm nóng, rực rỡ và bất diệt à Đảng cũng là ánh sáng diệu kì toả ra những tư tưởng đúng đắn,mới mẻ. → Hình ảnh ẩn dụ - Những động từ mạnh: + bừng: ánh sáng phát ra bất ngờ, đột ngột. + chói: nguồn ánh sáng có sức xuyên thấu mạnh mẽ. -Ngắt nhịp: Từ ấy/ trong tôi/ bừng nắng hạ Mặt trời chân lí/ chói qua tim èKhẳng định, nhấn mạnh lý tưởng cộng sản như một nguồn sáng diệu kỳ làm bừng sáng tâm hồn, tỏa ra những tư tưởng đúng đắn, soi đường, báo hiệu những điều tốt lành cho tương lai, mở ra trong tâm hồn nhà thơ chân trời mới. - Hình ảnh + vườn hoa lá + rất đậm hương, rộn tiếng chim. àgợi tả một thế giới sinh động, tràn đầy sức sống với hương sắc đậm đà của các loài hoa, vẻ tươi xanh của cây lá, âm thanh rộn rã của tiếng chim. - Hình ảnh so sánh: Hồn tôi (là khái niệm trừu tượng) được vật chất hóa, cảm nhận bằng các giác quan: “vườn hoa lá” (thị giác), “rất đậm hương” (khứu giác) và “rộn tiếng chim” (thính giác). - Giọng điệu tha thiết, rộn ràng, cảm hứng lãng mạn bay bổng. => Diễn tả niềm vui sướng vô hạn của nhà thơ trong buổi đầu đến với lí tưởng Cộng sản. => Tiểu kết: Bằng việc sử dụng các biện pháp so sánh, ẩn dụ, các động từ mạnh, đoạn thơ thể hiện tình cảm chân thành, trong trẻo và hết sức nồng nhiệt của một thanh niên lần đầu tiên bắt gặp lý tưởng Cộng sản D. Dặn dò. 1. Hướng dẫn tự học: Phân tích tâm trạng của thi nhân khi bắt gặp lý tưởng của Đảng ở khổ thơ đầu. 2. Chuẩn bị bài mới: Đọc và tìm hiểu trước khổ thơ thứ 2, 3. Soạn bài đọc thêm Lai Tân (Hồ Chí Minh), Nhớ đồng (Tố Hữu), Tương tư (Nguyễn Bính), Chiều xuân (Anh Thơ) . E. Rút kinh nghiệm:

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docTuan 24 Tu ay_12538146.doc
Tài liệu liên quan