Luận văn Tính chất catalaza của phức Fe(II) với Dietylentriamin

Mở đầu. 01

Chương 1-tổng quan . 03

1.1. Vai trò của sự tạo phức đến tính chất xúc tác của ion MZ+ . 03

1.1.1. Cấu hình electron của ion kim loại chuyển tiếp. 03

1.1.2. Ion kim loại chuyển tiếp trong xúc tác. 04

1.1.3. ảnh hởng của sự tạo phức đến tính chất của ion M z+ . 06

1.1.4. Chu trình oxi hoá - khử thuận nghịch . 11

1.1.5. Mối liên hệ giữa nhiệt động học tạo phức chất và xúc tác. 12

1.1.6. Khả năng tạo thành phức chất trung gian hoạt động. 15

1.1.7. Cơ chế vận chuyển electron. 16

1.2. Quá trình xúc tác phân huỷ H2O2 (quá trình catalaza). 19

1.2.1. Các hệ MZ+-H2O2 . 21

1.2.2. Các hệ MZ+ - L - H2O . 23

1.3. Xúc tác oxi hoá các hợp chất hữu cơ (Quá trình Peroxydaza) . 27

1.3.1. Các hệ MZ+ - H2O2 – S (SR, SL) . 27

1.3.2. Hệ Fe2+ - H2O2 – S . 28

1.3.3. Mối liên hệ giữa cơ chế hoạt động của quá trình Catalaza

và Peroxydaza của phức chất xúc tác đồng thể . 31

1.4. Cấu tạo và các yếu tố ảnh hởng đến sự tạo phức xúc tác . 33

1.4.1. ảnh hởng của ion trung tâm. 33

1.4.2. Bản chất của ligan . 34

 

pdf92 trang | Chia sẻ: honganh20 | Ngày: 25/02/2022 | Lượt xem: 280 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Luận văn Tính chất catalaza của phức Fe(II) với Dietylentriamin, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
O2 tû lÖ thuËn víi nång ®é cña H2O2, do trong dung dÞch ph¸t sinh ®ång thêi c¶ ion H+ vµ OH- nªn tuú thuéc vµo giai ®o¹n nµo lµ khèng chÕ cña qu¸ tr×nh mµ pH cña m«i tr­êng cã thÓ bÞ thay ®æi, ¶nh h­ëng tíi tèc ®é tho¸t oxi. * C¬ chÕ gèc - ion DÊu hiÖu ®Æc tr­ng cña c¬ chÕ nµy lµ c¸c gèc tù do OH., HO2 . (O2 .) ®­îc t¹o thµnh trong ph¶n øng, ion trung t©m bÞ thay ®æi sè oxi ho¸ mét hoÆc hai ®¬n vÞ. Dùa vµo tû sè γ = WO2/W[i] (W[i] lµ tèc ®é kh¬i mµo), mµ c¬ chÕ gèc -ion ®­îc chia thµnh c¬ chÕ m¹ch gèc (γ > 1) vµ c¬ chÕ chu tr×nh (γ < 1). S¬ ®å c¬ chÕ 1.4 (c¬ chÕ m¹ch -gèc, ë pH cao): Sinh m¹ch: (1) : H2O2 HO2- + H+ (2) : LnMz+ + HO2- → LnM(z-1)+ + HO2 .(O2 . ) Ph¸t triÓn m¹ch: (3) : LnM(z -1)+ + H2O2 → LnMz+ + OH . + OH- (4) : OH. + H2O2 → HO2 . + H2O (5) : HO2 . → O2-+ H+ -26- (6) : O2- + LnMz+ → LnM(z -1)+ + O2 §øt m¹ch: (7) : LnM(z -1)+ + HO2 . → LnMz+ + HO2- (8) : LnM(z-1)+ + OH . → LnMz+ + OH- (9) : HO2 . + HO2 . → H2O2 + O2 S¬ ®å c¬ chÕ 1.5: - Tr­êng hîp c¬ chÕ gåm c¸c giai ®o¹n vËn chuyÓn 1 vµ 2 electron: (1) : LnMz+ + H2O2 → LnM(z +2)+ + 2OH- (2) : LnM(z +2)+ + HO2- → LnM(z +1)+ + HO2 . (H+ + O2 . ) (3) : LnM(z +1)+ + HO2 . (O2 . ) → LnMz+ + O2 + H+ - Tr­êng hîp c¬ chÕ chØ gåm c¸c giai ®o¹n vËn chuyÓn 1 electron: (1) : LnMz+ + H2O2 → LnM(z +1)+ + OH . + OH- (2) : OH. + H2O2 → HO2. + H2O (3) : LnM(z +1)+ + HO2 . (O2 . ) → LnMz+ + O2 + H+ Trªn ®©y lµ nh÷ng s¬ ®å ®iÓn h×nh mang tÝnh chÊt nguyªn t¾c ë d¹ng ®¬n gi¶n nhÊt. Tuú thuéc vµo tõng hÖ cô thÓ, c¸c ®iÒu kiÖn tiÕn hµnh nghiªn cøu mµ qu¸ tr×nh xóc t¸c ph©n huû H2O2 diÔn ra phøc t¹p h¬n nhiÒu. TÝnh chÊt cña sù thiÕt lËp c¬ chÕ nguyªn t¾c cßn thÓ hiÖn ë viÖc ph¸t hiÖn nghiªn cøu sù t¹o thµnh vµ ph©n huû cña c¸c phøc trung gian ho¹t ®éng, c¸c gèc tù do ch­a thÓ kh¼ng ®Þnh c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh lµ c¬ chÕ gèc, v× c¬ chÕ ph©n tö vµ c¬ chÕ gèc cã thÓ tån t¹i song song. V× vËy ®Ó nghiªn cøu toµn diÖn qu¸ tr×nh cÇn ph¶i nghiªn cøu sù phô thuéc cña qu¸ tr×nh xóc t¸c theo tÊt c¶ c¸c cÊu tö víi sù biÕn thiªn trong kho¶ng réng cña nång ®é. Tõ ®ã x©y dùng c¬ chÕ nguyªn t¾c theo bËc ph¶n øng. -27- 1.3. Xóc t¸c oxi ho¸ c¸c hîp chÊt h÷u c¬ (Qu¸ tr×nh Peroxydaza) Qu¸ tr×nh oxi ho¸ c¸c c¬ chÊt (nh­ c¸c ph©n tö hîp chÊt h÷u c¬) b»ng H2O2 d­íi t¸c dông cña xóc t¸c thµnh s¶n phÈm P vµ H2O gäi lµ qu¸ tr×nh Peroxydaza. Ph¶n øng tæng qu¸t cña qu¸ tr×nh nµy lµ: H2O2 + S P + H2O C¸c chÊt xóc t¸c ë ®©y lµ c¸c ion kim lo¹i chuyÓn tiÕp Mz+ hoÆc phøc chÊt cña Mz+ víi mét sè ligan. HÖ Peroxydaza ®­îc h×nh thµnh khi thªm c¸c c¬ chÊt vµo c¸c hÖ catalaza t­¬ng øng nh­ Mz+- H2O2 - S, Mz+- L - H2O 2 - S. Trong c¸c hÖ nµy Mz+ vµ LnMZ+ ®ãngvai trß t­¬ng tù nh­ t©m ho¹t ®éng cña xóc t¸c men peroxydaza ®èi víi qu¸ tr×nh peroxydaza diÔn ra trong tù nhiªn. Nªn c¸c qu¸ tr×nh x¶y ra trong hÖ nµy còng ®­îc gäi lµ c¸c qu¸ tr×nh peroxydaza. 1.3.1. C¸c hÖ MZ+ - H2O2 – S (SR, SL) Nh­ ®· ph©n tÝch ë môc 1.2.1, trong c¸c hÖ MZ+ - H2O2, th× chØ cã hÖ Fenton lµ kh¶ n¨ng oxi hãa cao. Qu¸ tr×nh ph©n huû H2O2 t¹o ra c¸c gèc tù do HO. - lµ t¸c nh©n cã tÝnh oxi hãa m¹nh cã thÓ oxi hãa c¸c c¬ chÊt cã b¶n chÊt kh¸c nhau trong m«i tr­êng pH = 1 ÷ 3. Do ®ã nghiªn cøu xóc t¸c oxi hãa S trong c¸c hÖ MZ+ - H2O2 - S thùc tÕ chØ tiÕn hµnh víi c¸c hÖ Fe2+ - H2O2 - S. §èi víi c¬ chÊt, dùa vµo b¶n chÊt cña c¬ chÊt cã thÓ ph©n lo¹i chóng thµnh hai nhãm: - Nhãm 1: Gåm nh÷ng chÊt kh«ng mang tÝnh chÊt ligan, nghÜa lµ kh«ng t¹o phøc víi Fe2+ nãi riªng, vµ c¸c ion kim lo¹i chuyÓn tiÕp nãi chung. C¸c chÊt chØ mang chøc n¨ng c¬ chÊt thuÇn tuý bÞ oxi hãa trong qu¸ tr×nh xóc t¸c kÝ hiÖu SR. ChÊt xóc t¸c -28- - Nhãm 2: Gåm c¸c c¬ chÊt cã tÝnh chÊt nhÞ nguyªn - võa thÓ hiÖn tÝnh chÊt cña mét ligan t¹o phøc víi Fe2+, võa thÓ hiÖn tÝnh chÊt cña mét sè c¬ chÊt bÞ oxi hãa (kÝ hiÖu SL) 1.3.2. HÖ Fe2+ - H2O2 – S NÕu S lµ mét c¬ chÊt thuÇn tuý vµ còng kh«ng cã tÝnh khö th× ta ®­îc hÖ Fe2+- H2O2-S. Trong ®ã c¬ chÕ xóc t¸c ph©n huû H2O2, oxi hãa S vÒ c¬ b¶n kh«ng thay ®æi nhiÒu so víi c¬ chÕ ®· ®­îc thiÕt lËp cho hÖ Fenton (s¬ ®å c¬ chÕ 1.1): 1. Fe2+ + H2O2 → 1k Fe3+ + OH. + OH- k1 = 76 mol.l-1 2. S + OH- → 2k P k2 = 109 ÷ 1010 l.mol-1 3. H2O2 + OH . → 3k HO2.+ H2O k3 = 3.107 4. Fe3+ + HO2 . → 4k Fe2+ + H+ + O2 k4 = 3,3.105 mol.l-1 5. HO2 . + Fe2+ → 5 k Fe3+ + HO2- k5 = 5.106 6. Fe2+ + OH. → 6k Fe3+ + OH- k6 = 3.108 C¬ chÕ nguyªn t¾c cña hÖ chØ thªm ph¶n øng sè (2), x¶y ra sau giai ®o¹n ph¸t sinh gèc tù do OH.. Do ®ã tèc ®é oxi ho¸ S tû lÖ víi nång ®é Fe2+, H2O2 , vµ S. Trong hÖ nµy gèc OH. ®­îc ph¸t sinh ra trong qu¸ tr×nh, lµ t¸c nh©n cã tÝnh oxi ho¸ m¹nh cã kh¶ n¨ng oxi ho¸ tÊt c¶ c¸c hîp chÊt h÷u c¬ cã trong hÖ. Do ®ã rÊt thÝch hîp cho viÖc xö lý n­íc th¶i ë c¸c nhµ m¸y c«ng nghiÖp. Tuy -29- nhiªn hÖ nµy cã nh­îc ®iÓm lµ x¶y ra ë vïng pH thÊp (pH = 1÷3), gèc OH. sinh ra cã thÓ tÊn c«ng vµo bÊt kú cÊu tö nµo kÓ c¶ H2O2 vµ Fe2+ (tèc ®é phôc håi Fe3+ vÒ Fe2+ nhá h¬n nhiÒu tèc ®é tiªu hao) nªn ho¹t tÝnh xóc t¸c cña hÖ gi¶m nhanh. Qu¸ tr×nh nhanh chãng dõng l¹i. §Ó t¨ng tÝnh hiÖu qu¶ cña hÖ Fenton ®èi víi qu¸ tr×nh oxi ho¸ c¸c hîp chÊt h÷u c¬ S kh«ng cã tÝnh khö, cÇn ph¶i cho mét l­îng nhá chÊt khö thÝch hîp vµo hÖ ®Ó khö Fe3+ vÒ Fe2+. HÖ Fe2+ - H2O2 - S lóc nµy trë thµnh hÖ Fe2+ - H2O2 – S - Red. C¬ chÕ cña qu¸ tr×nh ë d¹ng chu tr×nh oxi ho¸ - khö thuËn nghÞch khi hÕt chÊt khö. OH . Fe2+ Fe3+ NÕu c¬ chÊt cã tÝnh khö th× qu¸ tr×nh sÏ rÊt hiÖu qu¶ v× kh«ng ph¶i ®­a chÊt khö tõ bªn ngoµi vµo, qu¸ tr×nh sÏ diÔn ra liªn tôc, tuÇn hoµn ë d¹ng chu tr×nh oxi ho¸ khö. Trong tr­êng hîp nµy SR ngoµi bÞ oxi ho¸ trong giai ®o¹n ®Çu cßn tham gia khö Fe3+ vÒ Fe2+. Fe2+ + H2O2 → Fe3+ + OH. + OH- SR + OH . → P1 SR + Fe3+ → Fe2+ + P2 * HÖ Fe2+ - H2O2 - SL Trong c¸c hÖ nµy, S võa lµ c¬ chÊt bÞ oxi hãa võa cã tÝnh chÊt cña mét ligan. Trong dung dÞch S sÏ t¹o phøc víi MZ+, lµm thay ®æi cÊu tróc electron cña MZ+, thay ®æi thÕ oxi hãa - khö ϕoM(z+1)+/Mz+, lµm t¨ng tÝnh bÒn thuû ph©n cña hÖ do ®ã lµm t¨ng ho¹t tÝnh xóc t¸c cña hÖ. Tuy nhiªn nÕu S t¹o phøc qu¸ bÒn víi MZ+ th× l¹i lµm øc chÕ qu¸ tr×nh. Red H2O2 -30- Qu¸ tr×nh xóc t¸c ph©n huû H2O2vµ oxi ho¸ SL tr­íc tiªn ph¶i tr¶i qua giai ®o¹n t¹o thµnh phøc trung gian ho¹t ®éng gi÷a Fe2+, H2O2 vµ SL vÝ dô nh­ [SLFe2+H2O2]. Trong ®ã cã sù vËn chuyÓn 1 hoÆc 2 electron ®­îc thùc hiÖn theo c¬ chÕ néi cÇu. Qu¸ tr×nh diÔn ra theo nhiÒu c¬ chÕ kh¸c nhau tuú thuéc vµo cÊu tróc, thµnh phÇn, ®é bÒn cña phøc chÊt trung gian ho¹t ®éng còng nh­ sù t­¬ng øng vÒ cÊu tróc vµ n¨ng l­îng cña c¸c tiÓu ph©n hîp thµnh, c¸c ®iÒu kiÖn tiÕn hµnh xóc t¸c. Nh­ vËy nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña c¬ chÊt S ®Õn quy luËt ®éng häc vµ c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh rÊt phøc t¹p vµ ®a d¹ng. S cã thÓ võa ®ãng vai trß chÊt oxi ho¸, võa ®ãng vai trß chÊt khö, võa ®ãng vai trß ligan nªn c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh th­êng lµ mét c¬ chÕ hçn hîp c¶ néi, ngo¹i cÇu, c¶ vËn chuyÓn mét, hai electron. C¸c qu¸ tr×nh cµng trë lªn phøc t¹p h¬n khi chuyÓn sang hÖ MZ+ - L - H2O2 - S. Khi cho ligan L vµo hÖ MZ+- L - H2O2 - S (SR, SL) ta sÏ ®­îc hÖ: MZ+- L - H2O2 – S (SR, SL) Sù cã mÆt cña L trong c¸c hÖ nµy lµm cho qu¸ tr×nh xóc t¸c b»ng phøc chÊt ph©n huû H2O2 vµ oxi hãa c¬ chÊt S trë lªn phøc t¹p h¬n nhiÒu. Do ®ã cã thÓ dÉn tíi sù thay ®æi lín vÒ quy luËt ®éng häc vµ c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh. ChÝnh v× sù phøc t¹p ®ã cho nªn ®Õn nay dï ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu qu¸ tr×nh oxi hãa S (SR, SL), nh­ng phÇn lín c¸c c«ng tr×nh ®ã chØ dõng l¹i ë môc ®Ých nghiªn cøu n©ng cao hiÖu qu¶ cña phøc chÊt xóc t¸c qua viÖc x¸c ®Þnh c¸c nång ®é tèi ­u cña c¸c chÊt ph¶n øng, c¸c ®iÒu kiÖn tèi ­u cña qu¸ tr×nh khi kh«ng nghiªn cøu c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh c¸c nguyªn nh©n dÉn ®Õn ho¹t tÝnh vµ ®é chän läc cao cña phøc chÊt xóc t¸c. §Ó phï hîp víi thùc tÕ hiÖn nay, nghiªn cøu qu¸ tr×nh peroxydaza ph¶i gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò: - X¸c ®Þnh cÊu t¹o, thµnh phÇn, thÕ oxi ho¸ - khö, nång ®é cña tÊt c¶ c¸c d¹ng phøc chÊt ®­îc t¹o thµnh trong hÖ, trong ®ã cÇn x¸c ®Þnh d¹ng phøc -31- ®ãng vai trß xóc t¸c, sù ph©n bè c¸c d¹ng phøc chÊt theo nång ®é ligan hoÆc theo pH. - Ph¸t hiÖn, chøng minh vµ nghiªn cøu sù t¹o thµnh c¸c d¹ng phøc chÊt trung gian ho¹t ®éng nh­: phøc chÊt peroxo [LnMZ+H2O2SL],NÕu [LnMZ+] ch­a b·o hoµ phèi trÝ vµ [LnMZ+] H2O2SL,nÕu [LnMZ+] ®· b·o hoµ phèi trÝ. - Nghiªn cøu sù ph©n huû c¸c phøc chÊt trung gian ho¹t ®éng: x¸c ®Þnh c¬ chÕ vËn chuyÓn electron hoÆc mét hoÆc hai electron, c¬ chÕ néi cÇu hay ngo¹i cÇu, tõ ®ã chøng minh sù h×nh thµnh, ph¸t sinh cña c¸c gèc tù do trong dung dÞch, sù t¹o thµnh c¸c ion kim lo¹i cã tr¹ng th¸i ho¸ trÞ kh¸c nhau ë c¸c d¹ng phøc chÊt,.. - ThiÕt lËp c¸c biÓu thøc thùc nghiÖm tèc ®é ban ®Çu cña qu¸ tr×nh oxi hãa c¸c hîp chÊt h÷u c¬ (WtnS), x¸c ®Þnh sù phô thuéc cña WtnS vµo c¸c yÕu tè ®éng häc tõ ®ã x¸c ®Þnh c¸c yÕu tè tèi ­u cho qu¸ tr×nh xóc t¸c. - X¸c ®Þnh c¸c h»ng sè tèc ®é cña c¸c ph¶n øng giai ®o¹n b»ng thùc nghiÖm vµ tÝnh to¸n lý thuyÕt. - Trªn c¬ së tæng hîp c¸c kÕt qu¶ thu ®­îc, thiÕt lËp c¬ chÕ nguyªn t¾c cña qu¸ tr×nh peroxydaza, biÓu thøc ®éng häc cña qu¸ tr×nh theo c¬ chÕ råi so s¸nh víi thùc nghiÖm. Tõ ®ã x¸c ®Þnh bËc ph¶n øng ®èi víi c¸c cÊu tö trong hÖ. Tõ c¸c nghiªn cøu ®· ®­a ra mét sè nguyªn nh©n quan träng ¶nh h­ëng ®Õn c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh peroxydaza. 1.3.3. Mèi liªn hÖ gi÷a c¬ chÕ ho¹t ®éng cña qu¸ tr×nh Catalaza vµ Peroxydaza cña phøc chÊt xóc t¸c ®ång thÓ C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu cho thÊy: mét phøc chÊt LnMz+ cã ho¹t tÝnh catalaza th× ®ång thêi còng cã ho¹t tÝnh peroxydaza v× c¸c tiÓu ph©n trung gian cã kh¶ n¨ng oxi ho¸ cao nh­ OH., LnM(z + 2)+ sinh ra do qu¸ tr×nh xóc t¸c ph©n huû H2O2 sÏ oxi ho¸ c¸c c¬ chÊt ®­îc ®­a vµo hÖ: -32- Tr­êng hîp trong c¸c hÖ M z+ - L - H2O2 qu¸ tr×nh catalaza diÔn ra theo c¬ chÕ m¹ch gèc nh­ qu¸ tr×nh catalaza víi sù ph¸t sinh gèc tù do OH. - S¬ ®å c¬ chÕ 1. 4: NÕu cho c¬ chÊt thuéc lo¹i SR vµo hÖ th× qu¸ tr×nh peroxydaza vÉn diÔn ra theo c¬ chÕ m¹ch gèc nh­ qu¸ tr×nh catalaza, chØ kh¸c lµ cã thªm ph¶n øng giai ®o¹n ®øt m¹ch do qu¸ tr×nh oxi ho¸: SR + OH . → P NÕu c¬ chÊt lµ SL th× qu¸ tr×nh xóc t¸c ph©n huû H2O2 vµ oxi ho¸ SL kh«ng cßn diÔn ra theo c¬ chÕ m¹ch gèc n÷a mµ diÔn ra theo c¬ chÕ ph©n tö - ion trong néi cÇu phøc chÊt nh­ biÓu thÞ ë s¬ ®å c¬ chÕ 1.6. Tr­êng hîp trong c¸c hÖ M z+ - L - H2O2 qu¸ tr×nh catalaza diÔn ra theo c¬ chÕ ph©n tö - ion, kh«ng ph¸t sinh gèc tù do - S¬ ®å c¬ chÕ 1.3 NÕu c¬ chÊt lµ SR th× ho¹t ®éng peroxydaza cña phøc chÊt còng diÔn ra theo c¬ chÕ ph©n tö - ion nh­ sau: S¬ ®å c¬ chÕ 1.8: 1. [LnMz+] + H2O2 [LnMz+ H2O2] [LnM(z+2)+] + 2OH- 2. [LnM(z+2)+] + S (SR) → [LnMz+] + P Sù kh¸c nhau gi÷a hai s¬ ®å c¬ chÕ ho¹t ®éng catalaza 1.3 vµ peroxydaza 1.8 lµ ë ph¶n øng (2). NÕu c¬ chÊt lµ SL, th× qu¸ tr×nh peroxydaza còng diÔn ra theo c¬ chÕ ph©n tö -ion, nh­ng cã sù t¹o thµnh phøc chÊt trung gian ho¹t ®éng [LM z+H2O2SL], trong ®ã SL bÞ oxi ho¸ trong néi cÇu nh­ trong c¬ chÕ 1.6. Tr­êng hîp trong c¸c hÖ Mz+ - L - H2O2 qu¸ tr×nh catalaza diÔn ra theo c¬ chÕ chu tr×nh - gèc -ion s¬ ®å c¬ chÕ 1. 5. Khi cã mÆt c¬ chÊt kh«ng kÓ lµ SL hay SR sù ph©n huû H2O2 theo c¬ chÕ chu tr×nh - gèc - ion kh«ng x¶y ra theo s¬ ®å c¬ chÕ 1.5 n÷a v× LnM(Z+2)+ ®­îc sö dông ®Ó oxi ho¸ c¬ chÊt theo c¬ chÕ ph©n tö -ion: -33- NÕu c¬ chÊt lµ SR th× c¬ chÕ ho¹t ®éng peroxydaza sÏ lµ: S¬ ®å c¬ chÕ 1.9: 1. [LnMz+] + H2O2 → [LnM(z+2)+] + 2OH- 2. [LnM(z+2)+] + SR → [LnMz+] + P NÕu lµ SLth× c¬ chÕ ho¹t ®éng peroxydaza sÏ lµ: S¬ ®å c¬ chÕ 1.10: 1. [LnMz+] + SL → [LnMz+SL] 2. [LnMz+SL] + H2O2 → [LnM(z+2)+SL] + 2OH- 3. [LnM(z+2)+SL] → [LnMz+] + P Nh­ vËy, tõ qu¸ tr×nh Catalaza c¨n cø vµo b¶n chÊt cña c¬ chÊt, ta cã thÓ x©y dùng ®­îc c¬ chÕ nguyªn t¾c cña qu¸ tr×nh ph¶n øng Peroxydaza trong c¸c hÖ. Ng­îc l¹i viÖc kh¼ng ®Þnh b»ng thùc nghiÖm vÒ c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh peroxydaza l¹i lµ c¸c b»ng chøng bæ sung x¸c ®¸ng ®Ó kh¼ng ®Þnh sù diÔn biÕn cña qu¸ tr×nh catalaza diÔn ra theo c¬ chÕ nµy hay c¬ chÕ kh¸c. 1.4. CÊu t¹o vµ c¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn sù t¹o phøc xóc t¸c C¸c ®Æc tr­ng cña phøc chÊt xóc t¸c nh­: b·o hoµ hay ch­a b·o hoµ phèi trÝ, sè vÞ trÝ phèi trÝ tù do, sù tån t¹i c¸c orbital thÝch hîp cña ion trung t©m MZ+, kh¶ n¨ng t­¬ng t¸c ph©n tö vµ vËn chuyÓn electron cña L, ®é bÒn cña phøc chÊt xóc t¸c,¶nh h­ëng ®Õn kh¶ n¨ng tham gia phèi trÝ cña c¬ chÊt S, cña H2O2, ¶nh h­ëng ®Õn c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh lµ néi cÇu hay ngo¹i cÇu, vËn chuyÓn 1 hay 2 electron, ¶nh h­ëng ®Õn kh¶ n¨ng t¹o thµnh c¸c phøc trung gian ho¹t ®éng, dÉn ®Õn sù h×nh thµnh c¸c phøc trung gian ho¹t ®éng kh¸c nhau trong dung dÞch, 1.4.1. ¶nh h­ëng cña ion trung t©m * B¸n kÝnh ion vµ ®iÖn tÝch: Trong c¸c phøc cña kim lo¹i nhãm A (nhãm cã vá gièng khÝ tr¬) lùc liªn kÕt tÜnh ®iÖn chiÕm ­u thÕ trong phøc dÉn ®Õn ®é bÒn cña phøc nµy trong sù gÇn ®óng hoµn toµn x¸c ®Þnh theo ®Þnh luËt -34- Culong. V× vËy c¸c ion nÕu cã cïng ®iÖn tÝch, ®é bÒn cña phøc gi¶m khi b¸n kÝnh cña phøc t¨ng. Víi c¸c ion cã b¸n kÝnh gÇn b»ng nhau ®é bÒn cña phøc t¨ng khi ®iÖn tÝch t¨ng. VÝ dô: C¸c ion cã b¸n kÝnh xÊp xØ nhau ®é bÒn cña phøc t¨ng theo chiÒu sau: Na+< Ca2+ < Y3+< Th4+. * ThÕ ion ho¸ vµ ®é ©m ®iÖn cña ion trung t©m: Ion trung t©m sau khi mÊt ®iÖn tö cã kh¶ n¨ng gi÷ ®iÖn tö cña c¸c phèi tö. Khi n¨ng l­îng ion ho¸ (I) t¨ng kh¶ n¨ng hót electron còng t¨ng. Quan hÖ gi÷a kh¶ n¨ng t¹o phøc víi thÕ ion ho¸ nh­ sau: [9] lgK = C1. (I - C2). Trong ®ã C1, C2 lµ h»ng sè phèi tö kh«ng phô thuéc vµo ion kim lo¹i. * CÊu h×nh electron cña ion trung t©m: Trong mét d·y c¸c kim lo¹i chuyÓn tiÕp ®èi víi c¸c phèi tö nh­ nhau ®é bÒn phøc tu©n theo mét d·y ®Æc tr­ng (d·y Iving williams): Mn < Fe < Co < Ni < Cu < Zn. §iÒu nµy ®­îc gi¶i thÝch bëi sù biÕn ®æi n¨ng l­îng bÒn ho¸ bëi tr­êng phèi tö. N¨ng l­îng bÒn ho¸ thay ®æi do cÊu h×nh cña ion trung t©m thay ®æi. 1.4.2. B¶n chÊt cña ligan Ligan lµm t¨ng ho¹t tÝnh xóc t¸c cña ion trung t©m: t¨ng ®å bÒn thuû ph©n cña dung dÞch, lµm thay ®æi thÕ oxi ho¸ khö cña ion trung t©m, §é bÒn cña liªn kÕt phèi trÝ víi MZ+ ¶nh h­ëng ®Õn kh¶ n¨ng phèi trÝ tiÕp theo cña c¸c chÊt tham gia ph¶n øng do ®ã ¶nh h­ëng ®Õn tèc ®é cña qu¸ tr×nh. C¸c yÕu tè ¶nh h­ëng ®Õn ®é bÒn cña phøc lµ ®iÖn tÝch vµ ®é lín cña nguyªn tö phèi trÝ. C¸c th«ng sè nµy sÏ x¸c ®Þnh ®é m¹nh cña kh¶ n¨ng cho ®iÖn tö phèi tö, Kh¶ n¨ng nhËn ®iÖn tö tõ c¸c orbital kim lo¹i ®· bÞ chiÕm còng ¶nh h­ëng ®Õn ®é bÒn cña phøc vµ c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh. Liªn kÕt π nµy th­êng gÆp ë c¸c nguyªn tö phèi trÝ thuéc chu kú lín. -35- Víi c¸c lo¹i ligan kh¸c nhau cã thÓ dÉn tíi nh÷ng c¬ chÕ kh¸c nhau cña qu¸ tr×nh xóc t¸c, c¬ chÕ ph©n tö - ion hay c¬ chÕ gèc, c¬ chÕ néi cÇu hay ngo¹i cÇu (nÕu ligan cã kh¶ n¨ng vËn chuyÓn electron). 1.4.3. B¶n chÊt cña c¬ chÊt NÕu c¬ chÊt cã tÝnh chÊt ligan, cã kh¶ n¨ng t¹o phøc chÊt ®ñ bÒn víi MZ+, lµm thay ®æi cÊu tróc electron cña MZ+ dÉn ®Õn sù thay ®æi c¸c tÝnh chÊt ®iÖn ho¸ cña nã nh­ thÕ oxi hãa khö, ®é ©m ®iÖn,..Qu¸ tr×nh xóc t¸c ph©n huû H2O2 vµ oxi hãa S cã thÓ diÔn ra theo c¬ chÕ néi cÇu. C¬ chÊt thuéc lo¹i nµy cã thÓ lµ Lumomagnezon, Alizarin, Pyrocatechin, S¬ ®å c¬ chÕ 1.11 [LnMZ+] + H2O2 [LnMZ+ H2O2] (1) [LnMZ+ H2O2] + SL [SLLnMZ+ H2O2] (2) [SLLnMZ+ H2O2] [LnMZ+] + P + 2OH- (3) NÕu c¸c c¬ chÊt chØ cã tÝnh chÊt cña mét c¬ chÊt thuÇn tuý nghÜa lµ chØ t¹o phøc chÊt yÕu hoÆc kh«ng t¹o phøc víi MZ+, vÝ dô nh­ Indigocarmin, r­îu,th× sù cã mÆt cña S kh«ng lµm thay ®æi tÝnh chÊt cña MZ+. Do ®ã c¬ chÕ cña c¸c hÖ MZ+ - L - H2O2 vµ MZ+ - L - H2O2 - S(SR) vÒ c¬ b¶n lµ kh«ng thay ®æi. S bÞ oxi hãa trong thÓ tÝch trong thÓ tÝch ph¶n øng theo c¬ chÕ ngo¹i cÇu. 1.4.4. §iÒu kiÖn ph¶n øng * ¶nh h­ëng cña ¸p suÊt: Trong thùc tÕ tÊt c¶ c¸c tr­êng hîp cña c©n b»ng th­êng ®­îc nghiªn cøu ë ¸p suÊt thÊp. Tuy nhiªn, trong nhiÒu ®iÒu kiÖn thùc tiÔn s¶n xuÊt th­êng diÔn ra ë ¸p suÊt cao do ®ã viÖc nghiªn cøu ¶nh h­ëng cña ¸p suÊt ®Õn qu¸ tr×nh lµ cÇn thiÕt. ViÖc t¨ng ¸p suÊt th­êng dÉn ®Õn t¨ng tèc ®é ph¶n øng mµ chóng t¹o ®­îc c¸c s¶n phÈm víi thÓ tÝch nhá h¬n vµ lµm chËm h¬n c¸c ph¶n øng mµ chóng t¹o ra c¸c s¶n phÈm víi thÓ tÝch lín h¬n so víi hîp chÊt ban ®Çu. Nh×n chung th× t¨ng ¸p suÊt sÏ dÉn ®Õn viÖc t¨ng sù 2e 2e -36- ph©n ly cña c¸c chÊt ®iÖn ly yÕu trong ®ã cã c¶ c¸c phøc chÊt. VÝ dô: H»ng sè bÒn cña phøc [FeCl6]2+ bÞ gi¶m ®i gÇn 20 lÇn khi ¸p suÊt t¨ng tõ 0.1 ÷ 2.000 at. * ¶nh h­ëng cña nhiÖt ®é: Mèi quan hÖ gi÷a n¨ng l­îng tù do t¹o phøc chÊt vµ h»ng sè bÒn cña nã ®­îc m« t¶ b»ng ph­¬ng tr×nh: ∆G = -RTlnβ = -2,303.R.T.lgβ (1.5) MÆt kh¸c cã thÓ biÓu diÔn n¨ng l­îng tù do nh­ tæng cña entanpi vµ entropi: ∆G = ∆H - T. ∆S (1.6) Tõ c¸c ph­¬ng tr×nh trªn sù cã thÓ thÊy sù phô thuéc cña c¸c qu¸ tr×nh t¹o phøc vµo nhiÖt ®é. Sù thay ®æi cña nhiÖt ¶nh h­ëng ®Õn tÊt c¶ c¸c yÕu tè bªn ngoµi v× vËy ¶nh h­ëng cña nhiÖt ®é lµ rÊt phøc t¹p. Trong qu¸ tr×nh ph¶n øng cÇn thiÕt nhÊt lµ ph¶i x¸c ®Þnh ®­îc c¸c ®iÒu kiÖn tèi ­u cña qu¸ tr×nh ®Ó phøc xóc t¸c cã ho¹t tÝnh cao nhÊt, qu¸ tr×nh diÔn ra theo chiÒu h­íng cã lîi nhÊt. KÕt luËt rót ra tõ tæng quan: - Sù t¹o phøc gi÷a ion kim lo¹i chuyÓn tiÕp vµ phèi tö th­êng dÉn ®Õn sù thay ®æi tÝnh chÊt ho¸ lý cña ion trung t©m, S, H2O2,tõ ®ã lµm thay ®æi ho¹t tÝnh xóc t¸c cña ion kim lo¹i chuyÓn tiÕp, ¶nh h­ëng ®Õn quy luËt ®éng häc vµ c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh xóc t¸c. - C¸c qu¸ tr×nh xóc t¸c phøc cã thÓ diÔn ra ë ®iÒu kiÖn miÒn nhiÖt ®é thÊp, ¸p suÊt thÊp, trong d¶i pH réng tõ m«i tr­êng axÝt tíi m«i tr­êng kiÒm mµ c¸c ion kim lo¹i ë d¹ng tù do kh«ng thÓ thùc hiÖn ®­îc. - C¬ chÕ cña qu¸ tr×nh xóc t¸c lµ rÊt phøc t¹p, ph¶n øng cã thÓ thùc hiÖn theo c¬ chÕ néi cÇu hoÆc ngo¹i cÇu, cã thÓ theo c¬ chÕ m¹ch gèc hoÆc c¬ chÕ ph©n tö - ion. Bëi vËy, ®Ó nghiªn cøu qu¸ tr×nh xóc t¸c cÇn ph¶i kÕt hîp nhiÒu ph­¬ng ph¸p, nghiªn cøu trªn nhiÒu mÆt ®éng häc, nhiÖt ®éng häc, c¬ chÕ,...th× míi cã thÓ x©y dùng ®­îc c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh. Sau ®©y ta sÏ xÐt ®Õn ph­¬ng ph¸p ®Ó nghiªn cøu qu¸ tr×nh xóc t¸c. -37- Ch­¬ng 2 C¬ së thùc nghiÖm vµ ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu 2.1. C¸c hÖ xóc t¸c ®­îc nghiªn cøu §Ó ®¹t ®­îc môc ®Ých nghiªn cøu t«i ®· chän c¸c hÖ xóc t¸c sau: HÖ 1: H2O - Fe2+- DETA – H2O2 HÖ 2: H2O - Fe2+- DETA – In - H2O2 (Víi In lµ chÊt øc chÕ: Hy®roquinon (Hq); Axit Ascobic (Ac)). C¸c ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu vµ thùc nghiÖm ®Òu chøng minh ®­îc quy luËt ®éng häc, x¸c ®Þnh c¸c dÊu hiÖu ®Ó thiÕt lËp c¬ chÕ ph¶n øng vµ tÝnh to¸n c¸c th«ng sè ®éng häc. Tõ ®ã b­íc ®Çu øng dông kÕt qu¶ cña hÖ xóc t¸c vµo thùc tÕ. C¸c thµnh phÇn trong hÖ xóc t¸c : * Ion kim lo¹i t¹o phøc Fe2+ - CÊu tróc electron: 1s22s22p63s23p63d64s04p0 - B¸n kÝnh ion: 1,26A0 - ThÕ oxi hãa khö tiªu chuÈn V771.023 Fe/Fe0 =ϕ ++ Do c¸c ph©n líp bªn ngoµi lµ 4s, 3d, 4p cã n¨ng l­îng xÊp xØ nhau vµ ch­a b·o hoµ nªn Fe2+ cã kh¶ n¨ng lai ho¸, t¹o nhiÒu orbital trèng. Do ®ã trong dung dÞch Fe2+ cã kh¶ n¨ng t¹o nªn nhiÒu phøc chÊt víi h»ng sè bÒn t­¬ng ®èi. MÆt kh¸c ion Fe2+ cã thÓ thay ®æi sè oxi hãa mét c¸ch thuËn lîi b»ng c¸ch cho hoÆc nhËn thªm electron víi mét thÕ oxi hãa-khö thÝch hîp. Víi c¸c lÝ do ®ã, dù ®o¸n r»ng phøc chÊt nh©n t¹o gi÷a Fe2+ víi ligan thÝch hîp sÏ lµ phøc chÊt xóc t¸c tèt cho c¸c qu¸ tr×nh oxi hãa c¬ chÊt, qu¸ tr×nh ph©n huû H2O2. -38- * Ligan dietylentriamin (DETA) DETA cã c«ng thøc cÊu t¹o lµ: H2NCH2CH2NHCH2CH2NH2 DETA lµ mét baz¬, cã kh¶ n¨ng t¹o liªn kÕt nhê 3 cÆp electron tù do cña 3 nguyªn tö Nit¬, do ®ã DETA lµ ligan 3 cµng. * ChÊt oxi hãa H2O2 Trong c¸c hÖ ®· chän th× H2O2 lµ chÊt oxi hãa tèi ­u v×: - Ph¶n øng oxi hãa c¸c c¬ chÊt (S) b»ng H2O2 d­íi t¸c dông cña phøc chÊt c¸c kim lo¹i chuyÓn tiÕp sÏ thÝch hîp nhÊt cho viÖc nghiªn cøu, thiÕt lËp quy luËt ®éng häc vµ c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh xóc t¸c ®ång thÓ oxi hãa –khö. - D­íi t¸c dông cña c¸c chÊt xóc t¸c H2O2 sÏ trë thµnh chÊt oxi hãa m¹nh, nguån ph¸t sinh gèc tù do HO. Vµ )(O g 1 2 ∆ thuÇn khiÕt vÒ mÆt sinh th¸i, cã kh¶ n¨ng t­¬ng t¸c chuyÓn ho¸ nhiÒu lo¹i hîp chÊt h÷u c¬ trong qu¸ tr×nh tæng hîp c¸c hîp chÊt h÷u c¬, chÕ biÕn s¶n phÈm dÇu má, ph©n huû c¸c chÊt h÷u c¬ ®éc h¹i trong qu¸ tr×nh xö lÝ chÊt th¶i c«ng nghiÖp, b¶o vÖ m«i tr­êng - Dïng H2O2 thuËn lîi cho qu¸ tr×nh xóc t¸c oxi hãa –khö b»ng c¸ch ®o thÓ tÝch O2 tho¸t ra (qu¸ tr×nh catalaza) hoÆc sù thay ®æi mËt ®é quang cña c¬ chÊt S mang mÇu trong qu¸ tr×nh Peroxydaza. * C¬ chÊt- chÊt khö: Indigocamin(Ind). Ind cã c«ng thøc cÊu t¹o lµ: NaO3S N H O N H SO3Na o Indigo-5,5’-®isufonat Natri -39- C¬ chÊt ®­îc chän t¹i pH = 7 cã ®Æc ®iÓm sau: - ThÕ oxi hãa khö ϕ= -0,025v - H»ng sè tèc ®é ph¶n øng víi gèc HO.: k S+ HO. = 109 ÷ 1010 mol-1l - H»ng sè tèc ®é ph¶n øng víi gèc HO2.: k S+ HO2. = 102 ÷103 l.mol-1.l - 612max =λ nm. - =εmax 1,02.104 l.mol-1.cm-1 Kh¶ n¨ng t¹o phøc cña Ind víi c¸c ion kim lo¹i chuyÓn tiÕp lµ t­¬ng ®èi yÕu, sù cã mÆt cña Ind trong dung dÞch kh«ng lµm ¶nh h­ëng ®¸ng kÓ ®Õn thÕ oxi hãa khö cña phøc chÊt. MÆt kh¸c Ind lµ chÊt cã mÇu nªn ®­îc dïng lµm chØ thÞ mÇu cña ph¶n øng – thuËn lîi cho qu¸ tr×nh theo dâi sù biÕn ®æi mËt ®é quang cña nã t¹i 612max =λ nm. 2.2. C¸c ph­¬ng ph¸p nghiªn cøu Nghiªn cøu toµn diÖn, ®ång bé c¶ 3 vÊn ®Ò: NhiÖt ®éng häc t¹o phøc; ®éng häc vµ c¬ chÕ cña c¸c qu¸ tr×nh xóc t¸c diÔn ra trong c¸c hÖ kÓ trªn dßi hái ph¶i kÕt hîp cã chän läc nhiÒu ph­¬ng ph¸p vËt lÝ vµ ho¸ lÝ thÝch hîp víi ®iÒu kiÖn xóc t¸c, néi dung cña mçi vÊn ®Ò nghiªn cøu. Nh­ ®· biÕt c¬ chÕ cña qu¸ tr×nh xóc t¸c ®ång thÓ oxi hãa - khö rÊt phøc t¹p. V× vËy ta cÇn nghiªn cøu: - VÒ mÆt ®Þnh tÝnh (c¬ chÕ nguyªn t¾c): X¸c ®Þnh, chøng minh c¸c d¹ng phøc chÊt ®ãng vai trß xóc t¸c (phøc ®¬n nh©n, ®a nh©n, phøc chÊt b·o hoµ hay ch­a b·o hoµ phèi trÝ, cÊu t¹o, ®é bÒn, thÕ oxi hãa –khö.)c¸c tiÓu ph©n trung gian (phøc trung gian ho¹t ®éng vµ kh«ng ho¹t ®éng, c¸c gèc tù do HO., HO2. ) c¬ chÕ vËn chuyÓn electron ( mét hay nhiÒu electron, néi hay ngo¹i cÇu phèi trÝ) -40- - VÒ mÆt ®Þnh l­îng: §ßi hái ph¶i biÕt nhiÒu h»ng sè t­¬ng t¸c cña tiÓu ph©n trung gian ho¹t ®éng nh­ HO., HO2. víi c¸c c¬ chÊt kh¸c nhau. C¸c vÊn ®Ò trªn ®­îc gi¶i quyÕt b»ng c¸c ph­¬ng ph¸p ho¸ lÝ th­êng dïng sau: -Ph­¬ng ph¸p phæ hÊp thô electron ph©n tö. -Ph­¬ng ph¸p ®éng häc: cho phÐp x¸c ®Þnh c¸c biÓu thøc ®éng häc tèc ®é ph¶n øng xóc t¸c, sù t¹o thµnh phøc chÊt xóc t¸c ®¬n nh©n hoÆc ®a nh©n tõ ®ã x¸c ®Þnh ®­îc bËc ph¶n øng, quy luËt ®éng häc vµ c¸c ®iÒu kiÖn tèi ­u cho qu¸ tr×nh xóc t¸c. -Ph­¬ng ph¸p sö dông c¸c chÊt øc chÕ vµ c¸c chÊt c¹nh tranh ph¸t hiÖn, chøng minh sù ph¸t sinh hoÆc kh«ng ph¸t sinh c¸c gèc tù do HO., HO2. thø tù ph¸t sinh, tr­íc, sau, ë giai ®o¹n nµo cña mçi lo¹i gèc ®ã vµ x¸c ®Þnh ®Þnh l­îng kh¶ n¨ng ph¶n øng cña chóng. - Ph­¬ng ph¸p céng h­ëng tõ electron: Dïng ®Ó x¸c ®Þnh c¸c gèc tù do víi nång ®é [HO.] ≥10-7mol/l; [HO.2] ≥10-6mol/l, nh­ng víi ®iÒu kiÖn diÔn ra c¸c qu¸ tr×nh catalaza vµ Peroxydaza nång ®é [HO.] ≥10-12 ÷ 10-10mol/l; [HO.2] ≥10-11 ÷ 10-7 mol/l v× vËy ph­¬ng ph¸p nµy tá ra bÞ h¹n chÕ. Víi ph­¬ng ph¸p c¸c chÊt øc chÕ vµ c¸c chÊt c¹nh tranh tá ra cã hiÖu qu¶, nã kh«ng chØ ph¸t hiÖn mµ cßn x¸c ®Þnh ®Þnh l­îng c¸c gèc tù do. C¸c chÊt øc chÕ (In) cã hiÖu qu¶ vµ chØ t­¬ng t¸c víi gèc tù do HO. lµ Hy®roquinon (Hq); Axit ascorbic (Ac). B¶ng 2.1. TÝnh chÊt ®Æc tr­ng cña mét sè chÊt øc chÕ ChÊt øc chÕ K In + HO.2mol-1.l K In + HO. mol-1.l maxλ nm maxε l.m. -1s-1 Hq __ 1,2.1010 288 3.103 Ac __ 7,2.109 265 -41- C¸c chÊt øc chÕ cã hiÖu qu¶ cao vµ cã kh¶ n¨ng c¹nh tranh lÉn nhau ®Ó giµnh gèc tù do. Khi cho mét l­îng chÊt øc chÕ nhá th× tèc ®é qu¸ tr×nh xóc t¸c bÞ gi¶m ®i hoÆc bÞ k×m h·m h¼n (chu k× c¶m øng) tuú thuéc vµo chÊt øc chÕ m¹nh yÕu. Ph­¬ng ph¸p c¸c chÊt øc chÕ vµ c¸c chÊt c¹nh tranh rÊt thuËn lîi cho viªc x¸c ®Þnh h»ng sè tèc ®é. Ph­¬ng ph¸p nµy dùa trªn c¸c ph¶n øng c¹nh tranh gi÷a c¸c chÊt S, In, H2O2 giµnh gèc tù do HO . ®Ó t¹o thµnh c¸c s¶n phÈm P1; P2; P3. 3.3. Ho¸ chÊt vµ c¸c dông cô nghiªn cøu - TÊt c¶ c¸c ho¸ chÊt ®­îc sö dông trong hÖ xóc t¸c nghiªn cøu ®Òu cã ®é s¹ch lo¹i P.A. - Ion kim lo¹i Fe2+ ®­îc pha tõ muèi Morh: (NH4)2SO4.FeSO4.6H2O -ChÊt oxi hãa H2O2; c¬ chÊt Ind vµ chÊt øc chÕ ®Òu ®­îc pha b»ng n­íc cÊt hai lÇn. - C¸c chÊt dïng ®Ó ®iÒu chØnh pH: dung dÞch HClO4, NaOH. - M¸y ®o pH lo¹i Delta -320 - M¸y ®o mËt ®é quang trong vïng nh×n thÊy ®­îc ®o b»ng m¸y UV-Vis 752 - M¸y khuÊy tõ M 10 - ThiÕt bÞ æn nhiÖt U 10 HÖ thèng ph¶n øng ®­îc m« t¶ trªn h×nh 2.1 -42- * S¬ ®å hÖ thèng bÞ ph¶n øng ®­îc m« t¶ trªn h×nh 2.1 H×nh 2.1: S¬ ®å nguyªn t¾c hÖ thèng thiÕt bÞ nghiªn cøu 1. B×nh ph¶n øng 2. Dung dÞch ph¶n øng 3. Cöa cho ho¸ chÊ

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfluan_van_tinh_chat_catalaza_cua_phuc_feii_voi_dietylentriami.pdf
Tài liệu liên quan