Sinh học - Tần số trao đổi chéo kép

Trao đổi chéo kép

Bài 7 A_đỏ B_tròn D_ ngọt

a_vàng b_dẹt d_chua

F1 dị hợp về cả 3 cặp gen có kiểu hình là cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt. Đem cây F1 lai phân tích đời con FB thu được kết quả như sau:

426 cây hoa đỏ, quả dẹt và ngọt; 424 cây hoa vàng, quả tròn và chua

104 cây hoa vàng, quả dẹt và ngọt; 108 cây hoa đỏ, tròn và chua

46 cây hoa đỏ, quả dẹt và chua; 41 cây hoa vàng, quả tròn và ngọt.

15 cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt; 12 cây hoa vàng, quả dẹt và chua

Xác định khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể?

 

doc12 trang | Chia sẻ: maiphuongdc | Ngày: 30/05/2013 | Lượt xem: 9218 | Lượt tải: 20download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Sinh học - Tần số trao đổi chéo kép, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
TẦN SỐ TRAO ĐỔI CHÉO KÉP Phương pháp giải loại bài tập có tần số trao đổi chéo kép (F1 dị hợp 3 cặp gen x phân tích) 1. Bài toán thuận: Biết KQ Fbà XĐ trình tự gen VD A_đỏ B_tròn D_ ngọt a_vàng b_dẹt d_chua F1 dị hợp về cả 3 cặp gen có kiểu hình là cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt. Đem cây F1 lai phân tích đời con FB thu được kết quả như sau: 426 cây hoa đỏ, quả dẹt và ngọt; 424 cây hoa vàng, quả tròn và chua 104 cây hoa vàng, quả dẹt và ngọt; 108 cây hoa đỏ, tròn và chua 46 cây hoa đỏ, quả dẹt và chua; 41 cây hoa vàng, quả tròn và ngọt. 15 cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt; 12 cây hoa vàng, quả dẹt và chua Xác định khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể? Bước 1: Dựa vào 2 lớp KH lớn nhất (Lớp KH ko do TĐC) VD: Từ 2 lớp KH 426 cây hoa đỏ, quả dẹt và ngọt A-bbD- 424 cây hoa vàng, quả tròn và chua aaB-dd => KG F1: Bước 2: Từ 2 lớp KH nhỏ nhất (do TĐC kép) => gen nào nằm giữa VD: 15 cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt A-B-D- 12 cây hoa vàng, quả dẹt và chua aabbdd Quan sát cùng với F1 A và D luôn đi cùng nhau A và d luôn đi cùng nhau B khác so với F1 nên suy ra B phải nằm giữa Bước 3: Tính tần số trao đổi chéo đơn ( thủ thuật dựa vào 2 lớp KH thấp tiếp theo) VD: Ta có kiểu gen của 2 kiểu hình do trao dổi chéo đơn tại 1 điểm có tỉ lệ bàng nhau: - cây hoa vàng, quả dẹt và ngọt : → giao tử F1: abD - cây hoa đỏ, tròn và chua: → giao tử F1: ABd Nhận thấy: a tái tổ hợp với bD; A tái tổ hợp với Bd → điểm trao đổi chéo làm hoán vị A và a → Tần số trao đổi chéo: f = = 0,1918 → Khoảng cách giữa A-b là 19,18 cM Ta có kiểu gen của 2 kiểu hình do trao dổi chéo đơn tại 1 điểm có tỉ lệ bàng nhau: - cây hoa đỏ, quả dẹt và chua: → giao tử F1: Abd - cây hoa vàng, quả tròn và ngọt: → giao tử F1: aBD Nhận thấy: d tái tổ hợp với Ab; D tái tổ hợp với aB → điểm trao đổi chéo làm hoán vị D và d → Tần số trao đổi chéo: f = = 0,0855 → Khoảng cách giữa b-D là 8,55 cM Vậy khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể là: A 19,18 cM b 8,55 cM D Bước 4: Tính hệ số trùng lặp + f trao đổi chéo thực tế= + f trao đổi chéo LT= f đơn A/a x f đơn D/d + hệ số trùng lặp C = VD: + f trao đổi chéo thực tế= + f trao đổi chéo LT= f đơn A/a x f đơn D/d= 0,1918 x 0,0855= 2. Bài toán ngược: Biết trình tự genà Tỷ lệ các loại giao tử hoặc KH của Fb VD: ABD/abd , khoảng cách A và B = 0,3cM , B và D= 0,2cM. Cho biết hệ số trùng hợp là 0,7. Tính tỉ lệ các loại giao tử tạo thành? HD: Từ gt: tần số trao đổi chéo kép lý thuyết là 0,3.0,2 = 0,06 Hệ số trùng hợp= Tần số trao đổi chéo kép thực tế Tần số trao đổi chéo kép lí thuyết Tức là 0,7 = Tần số trao đổi chéo kép thực tế 0,06 Suy ra tần số trao đổi chéo kép thực tế = 0,7 x 0,06 = 0,042. tỉ lệ giao tử trao đổi chéo kép AbD = aBd = 0,042/2 = 0,021 Tần số trao đổi chéo đơn giữa A và B là: 0,3 – 0,042/2 = 0,279 tỉ lệ giao tử aBD = Abd = 0,279/2 = 0,135 Tần số trao đổi chéo đơn giữa B và C là 0,2 – 0,042/2 = 0,179 tỉ lệ giao tử ABd = abD = 0,179/2 = 0,0895 tỉ lệ giao tử liên kết hoàn toàn ABD = abd = (1-0.042-0.279-0.179)/2=0.25 Trao đổi chéo kép Bài 7 A_đỏ B_tròn D_ ngọt a_vàng b_dẹt d_chua F1 dị hợp về cả 3 cặp gen có kiểu hình là cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt. Đem cây F1 lai phân tích đời con FB thu được kết quả như sau: 426 cây hoa đỏ, quả dẹt và ngọt; 424 cây hoa vàng, quả tròn và chua 104 cây hoa vàng, quả dẹt và ngọt; 108 cây hoa đỏ, tròn và chua 46 cây hoa đỏ, quả dẹt và chua; 41 cây hoa vàng, quả tròn và ngọt. 15 cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt; 12 cây hoa vàng, quả dẹt và chua Xác định khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể? Bài 7 * F1 dị hợp 3 cặp gen → 1 gen quy định 1 tính trạng P thuần chủng, F1 đồng tính → hoa đỏ trội so với hoa vàng; quả tròn trội so với quả dẹt; quả ngọt trội so với quả chua. Quy ước: A_đỏ B_tròn D_ ngọt a_vàng b_dẹt d_chua * Xác định kiểu gen F1 Kết quả phép lai phân tích có 8 kiểu hình khác nhau → các gen liên kết không hoàn toàn với nhau, có xảy ra trao đổi chéo kép (HS có thể chứng minh thêm không thể là phân li độc lập hoặc không thể là trường hợp 2 gen liên kết…) - Ta có 2 kiểu hình có tỉ lệ lớn nhất là các kiểu hình mang gen liên kết, đó là: cây hoa đỏ, quả dẹt và ngọt. → kiểu gen là : → giao tử liên kết của F1 là: AbD cây hoa vàng, quả tròn và chua → kiểu gen: → giao tử F1 là: aBd Vậy kiểu gen F1 là: * Xác định vị trí của gen trên nhiễm sắc thể: - Ta có 2 kiểu hình có tỉ lệ nhỏ nhất là 2 kiểu hình có được do F1 trao đổi chéo kép: cây hoa đỏ, quả tròn và ngọt → kiểu gen: → giao tử F1 là: ABD cây hoa vàng, quả dẹt và chua → kiểu gen: → giao tử F1 là: abd Nhận thấy: Trong 2 giao tử trao đổi chéo kép có B tái tổ hợp với AD; b tái tổ hợp với ad → gen b nằm giữa AD, gen B nằm giữa ad trong kiểu gen F1. A b D . . a B d * Xác định khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể: Ta có kiểu gen của 2 kiểu hình do trao dổi chéo đơn tại 1 điểm có tỉ lệ bàng nhau: - cây hoa vàng, quả dẹt và ngọt : → giao tử F1: abD - cây hoa đỏ, tròn và chua: → giao tử F1: ABd Nhận thấy: a tái tổ hợp với bD; A tái tổ hợp với Bd → điểm trao đổi chéo làm hoán vị A và a → Tần số trao đổi chéo: f = = 0,1918 → Khoảng cách giữa A-b là 19,18 cM Ta có kiểu gen của 2 kiểu hình do trao dổi chéo đơn tại 1 điểm có tỉ lệ bàng nhau: - cây hoa đỏ, quả dẹt và chua: → giao tử F1: Abd - cây hoa vàng, quả tròn và ngọt: → giao tử F1: aBD Nhận thấy: d tái tổ hợp với Ab; D tái tổ hợp với aB → điểm trao đổi chéo làm hoán vị D và d → Tần số trao đổi chéo: f = = 0,0855 → Khoảng cách giữa b-D là 8,55 cM Vậy khoảng cách giữa các gen trên nhiễm sắc thể là: A 19,18 cM b 8,55 cM D Bài 7 Cây có kiểu gen dị hợp về 3 cặp gen giảm phân cho giao tử với số lượng như sau: ABD = 414 Abd = 70 aBd = 28 abD = 1 abd = 386 aBD = 80 AbD = 20 ABd = 1 Xác định trật tự các gen trên nhiễm sắc thể và tính khoảng cách giữa 3 lôcut (theo đơn vị bản đồ)? Bài 7 Xác định trật tự các gen và tính khoảng cách giữa 3 locut: - Tổng số giao tử thu được: 414+386+70+80+28+20+1+1=1000 - Nhận thấy kiểu gen trên giảm phân cho 8 loại giao tử có tỉ lệ khác nhau → các gen liên kết không hoàn toàn. - Có 2 giao tử chiếm tỉ lệ cao nhất và bằng nhau đó là 2 giao tử không trao đổi chéo → Kiểu gen của cơ thể này là: - Nhận thấy 2 giao tử có tỉ lệ nhỏ nhất là abD và ABd là 2 giao tử do trao đổi chéo kép đồng thời tạo ra, ở đây ta thấy D tái tổ hợp với ab và d tái tổ hợp với AB → alen D nằm giữa A và B A D B - Giao tử Abd và aBD có được là do trao đổi chéo đơn vì có tỉ lệ không phải là lớn nhất và không phải là nhỏ nhất. Trong 2 giao tử này A tái tổ hợp với bd còn a tái tổ hợp với BD → Trao đổi chéo xảy ra ở điểm giữa A và D Tần số trao đổi chéo đơn : fA/D = → Khoảng cách giữa A và D là 15,1 cM - Giao tử aBd và AbD có được là do trao đổi chéo đơn vì có tỉ lệ không phải là lớn nhất và không phải là nhỏ nhất. Trong 2 giao tử này B tái tổ hợp với ad, b tái tổ hợp với AD→ Trao đổi chéo xảy ra ở điểm giữa B và D Tần số trao đổi chéo đơn : fB/D = → Khoảng cách giữa A và D là 4,9 cM Vậy trật tự các gen và khoảng cách giữa 3 locut như sau: A 15,1 cM D 4,9 cM B Câu 7: Ở ruồi giấm gen A : thân xám, a : thân đen; B : cánh thường, b : cánh cụt; D : mắt đỏ, d : mắt nâu. Cho F1 mang 3 cặp gen dị hợp lai phân tích được FB : 451 xám, thường, đỏ : 449 đen, cụt, nâu : 152 xám, cụt, nâu : 148 đen, thường, đỏ : 113xám, cụt, đỏ : 112 đen, thường, nâu : 18đen, cụt, đỏ : 19 xám, thường, nâu. Cho biết các cặp gen nằm trên nhiễm sắc thường. Xác định kiểu gen F1 và tính khoảng cách giữa các gen. Cách giải Điểm F1 lai phân tích cho 8 kiểu hình phân thành 4 nhóm nên đã xảy ra hiện tượng liên kết không hoàn của 3 gen. 2 kiểu hình chiếm tỉ lệ lớn : xám, thường, đỏ và đen, cụt, nâu tạo ra do 2 giao tử liên kết hoàn toàn ABD và abd. Nên 3 gen A,B,D cùng nằm trên 1 NST và 3 gen a,b,d cùng nằm trên 1 NST. Kiểu hình đen, cụt, đỏ và xám, thường, nâu chiếm tỉ lệ nhỏ nhất do trao đổi chéo kép tạo ra từ 2 loại giao tử abD và ABd. Suy ra trật tự 3 gen trên là A-D-B, nên kiểu gen của F1 là : Khoảng cách AD = + ()= 21,7852% Khoảng cách DB = + ()= 16,6553% Khoảng cách AB = 21,7852% + 16,6553% = 38,4405% A 21,7852% D 16,6553% B 38,4405% 3,00 2,00 Trao đổi chéo ở giai đoạn 4 cromatid, tức trao đổi chéo xảy ra sau khi nhiễm sắc thể đã tự nhân đôi (còn gọi là giai đoạn 4 sợi). Về nguyên tắc có thể cho rằng trao đổi chéo có thể xảy ra cả khi nhiễm sắc thể chưa tự nhân đôi (giai đoạn 2 sợi) Phân tích bộ bốn có thể giải quyết vấn đề này. Phân tích bộ bốn là phép phân tích di truyền học nghiên cứu bốn sản phẩm trực tiếp của giảm phân khi tế bào lưỡng bội dị hợp về một gen hay nhiều gen liên kết phân chia giảm phân. Năm 1925, C. Bridge và I. Anderson đã chứng minh trao đổi chéo các cromatid ở ruồi giấm. Tác giả sử dụng dòng ruồi có nhiễm sắc thể X mang thêm đoạn nhiễm sắc thể Y (X,XY) dị hợp về các gen của nhiễm sắc thể X: f (forked) - lông phân nhánh, g (garnet) - mắt đỏ rực. Khi cho lai con cái này với con đực bình thường thì chúng truyền trực tiếp 2 nhiễm sắc thể X cho thế hệ sau và chỉ một nửa thế hệ con của chúng sống sót. Khi ấy một phần cá thể con ở đời sau từ phép lai này là đồng hợp theo các gen của nhiễm sắc thể X. Các thể đồng hợp này chỉ có thể xuất hiện do trao đổi chéo ở giai đoạn 4 sợi trong đoạn gen - tâm động. Trao đổi chéo nhiều lần Trao đổi chéo giữa 2 chromatid có thể xảy ra nhiều lần: 2, 3, 4 lần ... Nếu 2 trao đổi chéo xảy ra trên cùng 2 chromatid ở đoạn giữa 2 gen đánh dấu thì sản phẩm cuối cùng đều có kiểu cha mẹ, nên không phát hiện được. Kiểu trao đổi chéo này chỉ có thể phát hiện được khi sử dụng thêm một gen đánh dấu thứ ba nằm giữa 2 gen này. Nếu xác suất trao đổi chéo giữa A và C và giữa B và C tương ứng với x và y, thì xác suất xảy ra trao đổi chéo đôi là: 0,2 x 0,1 = 0,02 (2%) Nhiễu (Interference) và trùng hợp (Coincidence) Thường thì sự trao đổi chéo ở một chỗ làm giảm xác suất trao đổi chéo thứ hai gần kề nó. Đó là hiện tượng nhiễu. Để đánh giá kết quả người ta dùng hệ số trùng hợp Hệ số trùng hợp = (% trao đổi chéo đôi quan sát được)/(% trao đổi chéo đôi theo lý thuyết) Sự trùng hợp + nhiều = 100% = 1 Ví dụ: Biết khoảng cách A-B = 10 đơn vị (10%) và B-C = 20 đơn vị (20%), nếu không có nhiễu thì tần số trao đổi chéo đôi theo lý thuyết là 0,1 x 0,2 = 0,02 hay 2%. Giả sử quan sát được tần số trao đổi chéo đôi là 1,6%. Sự trùng hợp = 1,6/2,0 = 0,8. Điều này cho thấy trao đổi chéo đôi chỉ xảyra có 80% và sự nhiễu 1,0 - 0,8 = 0,2 (hay 20%) Bài 6 : Xét 3 cặp gen dị hợp nằm trên cùng một cặp nhiễm sắc thể thường. a. Nếu ở một cá thể có trình tự sắp xếp các gen trên cặp nhiễm sắc thể này là , khoảng cách tương đối trên nhiễm sắc thể giữa gen A với gen B là 20 cM ; giữa gen B với gen D là 15 cM và trong giảm phân xảy ra cả trao đổi chéo đơn lẫn trao đổi chéo kép thì theo lí thuyết cá thể này tạo ra giao tử AbD có tỉ lệ là bao nhiêu? b. Nếu quá trình giảm phân ở một cá thể đã tạo ra 8 loại giao tử với thành phần alen và tỉ lệ như sau : ABD = abd = 2,1% ; AbD = aBd = 12,95% ; ABd = abD = 28,5% và Abd = aBD = 6,45% thì trình tự sắp xếp các gen trên cặp nhiễm sắc thể này và khoảng cách tương đối giữa chúng là bao nhiêu cM? Giải : Cách giải Kết quả a. AbD là giao tử sinh ra do trao đổi chéo kép nên tỉ lệ = 20% . 15% : 2 = 1,5% (0,4 điểm) b. - Kiểu gen : AdB//aDb (0,4 điểm) - Khoảng cách tương đối giữa cặp gen A, a với D, d : = 12,95% .2 + 2,1% = 28 % = 28 cM. (0,2 điểm) - Khoảng cách tương đối giữa cặp gen D, d với B, b : = 6,45% .2 + 2,1% = 15% = 15 cM (0,2 điểm) a. 1,5%. (0,2 điểm) b. AdB//aDb (0,2 điểm) - Khoảng cách A, a với D, d = 28 cM. (0,2 điểm) - Khoảng cách D, d với B, b = 15 cM (0,2 điểm) * VD 2 : ABD/abd  co A-B=0,3. B-D=0,2. Cho biết hệ số trùng hợp là 0,7. Tính tỉ lệ các loại giao tử tạo thành? - TSTĐ kép = (0,3.0,2).0,7 = 0,042  - TĐkép tạo nên 1 lớp với 2 loại giao tử (bị HV tại điểm nằm giữa): AbD = aBd = 0,042/2=0,021 - TĐ đơn thứ I tạo nên 1 lớp với 2 loại giao tử : aBD = Abd = (0,3 - 0,042)/2=0,129 - TĐ đơn thứ II tạo nên 1 lớp với 2 loại giao tử : ABd= abD = (0,2 - 0,042)/2=0,079 → 2 loại gt bình thường  (không bị TĐC) : ABD = abd = [1- (0,042+0,3-0,042+0,2-0,042)]/2  = 0,027 Câu 4: ABD/abd , khoảng cách A và B = 0,3cM , B và D= 0,2cM. Cho biết hệ số trùng hợp là 0,7. Tính tỉ lệ các loại giao tử tạo thành? HD: Từ gt: tần số trao đổi chéo kép lý thuyết là 0,3.0,2 = 0,06 Hệ số trùng hợp= Tần số trao đổi chéo kép thực tế Tần số trao đổi chéo kép lí thuyết Tức là 0,7 = Tần số trao đổi chéo kép thực tế 0,06 Suy ra tần số trao đổi chéo kép thực tế = 0,7 x 0,06 = 0,042. tỉ lệ giao tử trao đổi chéo kép AbD = aBd = 0,042/2 = 0,021 Tần số trao đổi chéo đơn giữa A và B là: 0,3 – 0,042 = 0,258 tỉ lệ giao tử aBD = Abd = 0,258/2 = 0,129 Tần số trao đổi chéo đơn giữa B và C là 0,2 – 0,042 = 0,158 tỉ lệ giao tử ABd = abD = 0,158/2 = 0,079 tỉ lệ giao tử liên kết hoàn toàn ABD = abd = (1-0.042-0.258-0.158)/2=0.271 Câu 5 : là giao tử được tạo từ trao đổi chéo đơn giữa a/b Về trật tự khoảng cách giữa 3 gen X, Y và Z người ta nhận thấy như sau: X------------------20-----------------Y---------11----------Z. Hệ số trùng hợp là 0,7. Nếu P : x thì tỉ lệ % kiểu hình không bắt chéo của F1 là: A. 70,54% B. 69% C. 67,9% D. không xác định được Cách tính hoàn toàn tương tự bài tập trên : (lưu ý đây là phép lai phân tích vì vậy tỉ lệ % kiểu hình không bắt chéo của F1 = % tỉ lệ giao tử ko bắt chéo – liên kết ) Câu 6 : Ở ngô gen A – mầm xanh, a – mầm vàng; B – mầm mờ, b – mầm bóng; D – lá bình thường, d – lá bị cứa. Khi lai phân tích cây ngô dị hợp về cả 3 cặp gen thì thu được kết quả ở bảng 3. Bảng 3. Kết quả của phép lai ở ngô Giao tử của P KG của Fa Số cá thể % số cá thể Không trao đổi chéo (TĐC) ABD abd ABD abd abd abd 235 505 270 69,6 TĐC đơn ở đoạn I Abd aBD Abd abd aBD abd 62 122 60 16,8 TĐC đơn ở đoạn II ABd abD ABd abd abD abd 40 88 48 12,1 TĐC kép ở đoạn I và II AbD aBd AbD abd aBd abd 7 11 4 1,5 Tổng cộng 726 100 Khoảng cách giữa a-b và b-d lần lượt là A. 17,55 & 12,85 B. 16,05 & 11,35 C. 15,6 & 10,06 D. 18,3 & 13,6 Hd : Từ bảng kêt quả trên ta nhân thấy đây là phép lai phân tích Chú ý: tần số của trao đổi chéo đơn.= Tần số trao đổi chéo - tần số trao đổi chéo kép Giao tử Abd,aBD là giao tử được tạo từ trao đổi chéo đơn giữa a/b - Tần số trao đổi chéo a/b = TĐC đơn ở đoạn I + TĐC kép ở đoạn I và II = 16,8 +1,5 = 18,3% Khoảng cách giữa a-b là 18.3 Giao tử Abd, abD là giao tử được tạo từ trao đổi chéo đơn giữa a/b Tần số trao đổi chéo b/d = TĐC đơn ở đoạn II + TĐC kép ở đoạn I và II = 12,1 +1,5 = 13,6% Khoảng cách giữa a-b là 13.6 Đáp án D Một số vấn là liên quan đến trao đổi chéo kép : Nhiễu (Interference) và trùng hợp (Coincidence) Thường thì sự trao đổi chéo ở một chỗ làm giảm xác suất trao đổi chéo thứ hai gần kề nó. Đó là hiện tượng nhiễu. Để đánh giá kết quả người ta dùng hệ số trùng hợp Hệ số trùng hợp  = (% trao đổi chéo kép quan sát được)/(% trao đổi chéo kép theo lý thuyết) Sự trùng hợp + nhiễu = 100% = 1 Câu 021: Về trật tự khoảng cách giữa 3 gen X, Y và Z người ta nhận thấy như sau: X------------------20-----------------Y---------11----------Z. Hệ số trùng hợp là 0,7. Nếu P : (Xyz/xYZ) x (xyz/xyz) thì tỉ lệ % kiểu hình không bắt chéo của F1 là: A. 70,54% B. 69% C. 67,9% D. không xác định được Giải: Tỉ lệ bắt chéo kép lý thuyết = Tích khoảng cách trên bản đồ gen X/Y và Y/Z = 20% x 11% = 2,2% Hệ số trùng hợp C= Tỉ lệ bắt chéo kép thực tế (O)/Tỉ lệ bắt chéo kép lý thuyết (E) Suy ra: Tỉ lệ bắt chéo kép thực tế: 2,2% x 0,7 = 1,54% Khoảng cáh giửa 2 gen X và Y là 20%. Khoảng cách đó ứng với tỉ lệ các cá thể có thể xảy ra bắt chéo giửa các gen X và Y, trong đó các cá thể có thể bắt chéo đơn và chéo kép. Như vậy bắt chéo đơn X/Y là 20% = bắt chéo I + bắt chéo kép Suy ra bắt chéo I = 20% -1,54% =18,46% Tương tự tỉ lệ bắt chéo cá thể cói thể xảy ra bắt chéo giửa Y và Z (bắt chéo II) Bắt chéo B/C là 11%-1,54% = 9,46% Vậy tổng số cá thể có thể xảy ra bắt chéo là : 18,46% + 9,46% + 1,54% = 29,46% Suy ra tổng số các thể không xảy ra bắt chéo là : 100% - 29,46% = 70,54% Câu 7. (2,0 điểm) Xét 4 gen liên kết trên một nhiễm sắc thể, mỗi gen qui định 1 tính trạng. Cho một cá thể dị hợp tử 4 cặp gen (AaBbCcDd) lai phân tích với cơ thể đồng hợp tử lặn, FB thu được 1000 các thể gồm 8 phân lớp kiểu hình như sau: Kiểu hình Số lượng Kiểu hình Số lượng aaBbCcDd 42 aaBbccDd 6 Aabbccdd 43 AabbCcdd 9 AaBbCcdd 140 AaBbccdd 305 aabbccDd 145 aabbCcDd 310 Xác định trật tự và khoảng cách giữa các gen. Sơ lược cách giải Kết quả Trật tự phân bố và khoảng cách giữa các gen: * Trật tự phân bố giữa các gen: - Nhận thấy cặp gen lặn a luôn đi liền với gen trội D trên cùng 1 NST; còn gen trội A luôn đi liền với gen lặn d trên cùng 1 NST ¦ suy ra 2 gen này liên kết hoàn toàn với nhau. - Kết quả phép lai thu được 8 phân lớp kiểu hình với tỉ lệ không bằng nhau, chứng tỏ dã xảy ra trao đổi chéo đơn tại 2 điểm không đồng thời và trao đổi chéo kép trong quá trình tạo giao tử ở cơ thể AaBbCcDd. - 2 phân lớp kiểu hình chiếm tỉ lệ thấp nhất là kết quả của TĐC kép. Suy ra trật tự phân bố của các gen của 2 phân lớp này là BbaaDdcc và bbAaddCc. - Hai phân lớp kiểu hình có số lượng cá thể lớn nhất mang gen liên kết ¦ Giả sử kiểu gen của cơ thể mang lai phân tích là * Khoảng cách giữa các gen : - Tần số HVG vùng = f (đơn) + f (kép) = = 10% - Tần số HVG vùng = f (đơn ) + f (kép) = = 30% - Hai phân lớp kiểu hình mang gen liên kết chiếm tỉ lệ: = 60%. Vậy BAd + Adc = 10% + 30% = 40%. Suy ra 2 gen Ad nằm giữa. 0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ Câu 8. (2,0 điểm) Trong một cá thể giả định, con cái thân bè, lông trắng, thẳng được lai với con đực thân mảnh, lông đen, quăn tạo ra F1 thân mảnh, lông trắng, thẳng. Cho con cái F1 giao phối với con đực thân bè, lông đen, quăn thu được đời sau: Thân mảnh, lông trắng, thẳng Thân mảnh, lông đen, thẳng Thân mảnh, lông đen, quăn Thân bè, lông trắng, quăn Thân mảnh, lông trắng, quăn Thân bè, lông đen, quăn Thân bè, lông đen, thẳng Thân bè, lông trắng, thẳng 169 19 301 21 8 172 6 304 Hãy lập bản đồ di truyền xác định trật tự các gen và khoảng cách giữa chúng. Sơ lược cách giải Kết quả Kết quả phân li F2 → di truyền liên kết, có hoán vị gen. Theo đầu bài, ta có: A/a: thân mảnh/bè; B/b: thân trắng/đen; C/c: lông thẳng/quăn F2: aaB-C-; A-bbcc: không xảy ra tái tổ hợp A-B-C-; aabbcc: trao đổi chéo đơn (A với B) A-bbC-; aaB-cc: trao đổi chéo đơn (B với C) A-B-cc; aabbC-: trao đổi chép kép (A, B, C) Từ kết quả trên → trình tự sắp xếp các gen: A – B – C, kiểu gen F1: f (A-B)= f (B-C)= a (35,5) B (5,4) C 0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ 0,5 đ Câu 8 : Cho F1 dị hợp tử 3 cặp gen lai phân tích, FB thu được như sau : 165 cây có KG : A-B-D- 88 cây có KG: A-B-dd 163 cây có KG: aabbdd 20 cây có kiểu gen: A-bbD- 86 cây có KG: aabbD- 18 cây có kiểu gen aaB-dd (?) Biện luận và xác định kiểu gen của cây dị hợp nói trên và lập bản đồ về 3 cặp gen đó? - Kết quả lai phân tích cho ra 6 loại KH -> cá thể dị hợp tạo ra 6 loại giao tử, 3 cặp gen liên kết không hoàn toàn, trao đổi chéo xảy ra tại 2 điểm không cùng lúc. - Xác định 2 loại giao tử còn thiếu do TĐC kép là: A-bbdd và aaB-D- -> trật tự gen trên NST làBAD KG của cây dị hợp là: BAD/bad Khoảng cách giữa các gen: + Hai loại KG có tỉ lệ lớn: [ (165+ 163)/540] x 100% = 61% khoảng cách giữa B và D là : 100% - 61% = 39% = 39cM khoảng cách AD là: [(88 + 86)/540]x100% = 32% = 32cM khoảng cách BA là : [(20 +18)/540]x100% = 7% = 7cM -> vẽ bản đồ gen.

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • docSINH- PPGBT Trao đổi chéo kép-Hoán vị gen.doc
Tài liệu liên quan