Tiểu luận Nguồn gốc, bản chất của lợi nhuận, vai trò của lợi nhuận trong nền kinh tế thị trường

MỤC LỤC

 

Phần I : Đặt vấn đề

Nêu ra ý nghĩa, tầm quan trọng của việc nghiên cứu đề tài này, cơ sở phương pháp luận và phạm vi nghiên cứu của để tài

Phần II : Nội dung

A. Nguồn gốc, bản chất và sự hình thành của lợi nhuận

I. Quan điểm của Tư sản về vấn đề này :

- Quan điểm Chủ nghĩa Trọng thương

- Quan điểm của trường phái Cổ điển

- Quan điểm của trường phái Trọng Nông

- Quan điểm của các nhà kinh tế chính trị học tiểu tư sản

II. Quan điểm của C. Mác về vấn đề lợi nhuận

1. Quá trình sản xuất giá trị thặng dư và bản chất của giá trị thặng dư

2. Hai phương pháp sản xuất giá trị thặng dư

3. Bản chất của lợi nhuận

4. Các hình thức biểu hiện của giá trị thặng dư, lợi nhuận

B. Vai trò của lợi nhuận đối với nền kinh tế thị trường nói chung và đối với Việt Nam nói riêng

1. Lợi nhuận đối với nền kinh tế thị trường

2. Vai trò của lợi nhuận đối với Việt Nam trong nền kinh tế thị trường

Phần III : Kết luận

Tầm quan trọng của việc nghiên cứu bản chất, nguồn gốc sự hình thành của lợi nhuận đối với nước ta trong công cuộc công nghiệp hoá - hiện đại hoá xây dựng đất nước theo định hướng XHCN

 

doc24 trang | Chia sẻ: maiphuongdc | Ngày: 15/01/2014 | Lượt xem: 902 | Lượt tải: 2download
Bạn đang xem nội dung tài liệu Tiểu luận Nguồn gốc, bản chất của lợi nhuận, vai trò của lợi nhuận trong nền kinh tế thị trường, để tải tài liệu về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
t­ liÖu s¶n xuÊt mua tr­íc ®ã ®Ó t¹o ra s¶n phÈm theo kÕ ho¹ch cña nhµ t­ b¶n. §Ó lµm râ qu¸ tr×nh bãc lét søc lao ®éng, chiÕm lÊy gi¸ trÞ thÆng d­ cña nhµ t­ b¶n mµ do c«ng nh©n lµ ra ®¸ng lÏ ra ph¶i thuéc vÒ m×nh nh­ng l¹i kh«ng ®­îc g×. M¸c dùa trªn gi¶ ®Þnh khoa häc vµ kÕt hîp víi trõu t­îng ho¸ ®Ó ®i s©u vµo nghiªn cøu nÒn kinh tÕ : ( gi¶ ®Þnh gi¸ c¶ æn ®Þnh trao ®æi mua b¸n ngang gi¸, nÒn kinh tÕ kh«ng cã ngo¹i th­¬ng ). Gi¸ 1kg b«ng = 1 ®ång Hao mßn m¸y mãc ®Ó kÐo 5kg b«ng thµnh 5 kg sîi = 1 ®ång TiÒn c«ng lao ®éng cña c«ng nh©n / 1 ngµy = 4 ®ång CÇn 4 giê th× c«ng nh©n kÐo 5kg b«ng thµnh 5kg sîi Cø 1giê c«ng nh©n t¹o ra mét l­îng gi¸ trÞ = 1®ång Víi gi¶ thiÕt trªn, môc tiªu kÐo 5kg b«ng thµnh 5kg sîi th× ta cã b¶ng quyÕt to¸n cña nhµ m¸y sîi nµy lµ : T­ b¶n øng tr­íc Gi¸ trÞ míi t¹o ra TiÒn mua 5kg sîi = 5® Hao mßn m¸y mãc = 1® TiÒn l­¬ng thuª c«ng nh©n 1 ngµy = 4® ChuyÓn gi¸ trÞ 5kg b«ng ® 5kg sîi = 5® KhÊu hao m¸y mãc = 1® 4giê lao ®éng cña c«ng nh©n = 4® Tæng = 10® Tæng = 10® Sau khi thùc hiÖn mua b¸n ngang gi¸ th× nhµ t­ b¶n kh«ng thu ®­îc mét ®ång tiÒn lêi nµo v× l­îng t­ b¶n øng ra tr­íc b»ng l­îng t­ b¶n thu vÒ. Nh­ng kh«ng ph¶i v× thÕ mµ nã dõng s¶n xuÊt l¹i, mµ ng­îc l¹i nhµ t­ b¶n ®· ph¸t hiÖn ra mét ®iÒu lµ ®· tr¶ tiÒn l­¬ng cho c«ng nh©n 1 ngµy lµm 4 giê vµ v× vËy hä nghÜ ra b¾t c«ng nh©n ngµy lµm 8giê nh­ng còng chØ tr¶ cã 4® th«i. B©y giê ta cã b¶ng : T­ b¶n øng tr­íc Gi¸ trÞ míi t¹o ra 10kg b«ng gi¸ = 10® Hao mßn m¸y mãc = 2® TiÒn l­¬ng c«ng nh©n = 4® 10kg sîi gi¸ = 10® KhÊu hao m¸y mãc = 2® 8giê lao ®éng = 8® Tæng = 16® Tæng = 20® Khi tiªu thô xong 10kg sîi nhµ t­ b¶n thu ®­îc mét l­îng tiÒn lín h¬n l­îng t­ b¶n øng ra ban ®Çu ( lµ 4® ) tøc lµ ®· cã lîi nhuËn, cã l·i, l­îng chªnh lÖch ®ã lµ do gi¸ trÞ søc lao ®éng cña c«ng nh©n lµm ra so víi tiÒn l­¬ng mµ nhµ t­ b¶n ®· tr¶ cho hä. VËy b¶n chÊt cña gi¸ trÞ thÆng d­ lµ do bãc lét søc lao ®éng c«ng nh©n 1ngµy l® 8h 0 4 8 4giê ®Çu ng­êi c«ng nh©n t¹o ra mét l­îng gi¸ trÞ b»ng tiÒn l­¬ng mµ nhµ t­ b¶n tr¶ cho hä, cßn 4 giê lµ lao ®éng kh«ng c«ng, t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ vµ bÞ nhµ t­ b¶n chiÕm ®o¹t. §Õn ®©y ta thÊy râ b¶n chÊt, nguån gèc, qu¸ tr×nh t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ vµ c«ng thøc cña t­ b¶n b©y giê trë thµnh : T – H – SX…- H/ - T/ nh­ vËy gi¸ trÞ thÆng d­ ®­îc t¹o ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt tøc lµ ngoµi l­u th«ng nh­ng ®ång thêi nã còng l¹i lµ do l­u th«ng sinh ra, nghÜa lµ nhµ t­ b¶n øng, t­ b¶n ra tr­íc ®Ó mua søc lao ®éng thuª c«ng nh©n ë trong l­u th«ng vµ sau ®ã tiÕn hµnh qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, bãc lét søc lao ®éng, lÊy phÇn gi¸ trÞ d«i ra vµ gi¸ trÞ thÆng d­. VËy : “ Gi¸ trÞ thÆng d­ lµ gi¸ trÞ míi d«i ra ngoµi gi¸ trÞ søc lao ®éng do c«ng nh©n t¹o ra vµ bÞ nhµ t­ b¶n chiÕm kh«ng ”. S¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d­ chØ lµ qóa tr×nh t¹o ra gi¸ trÞ ®­îc kÐo dµi qu¸ c¸i thêi ®iÓm mµ ë ®ã gi¸ trÞ søc lao ®éng do nhµ t­ b¶n tr¶ vµ ®­îc hoµn l¹i b»ng vËt ngang gi¸ míi. Tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ lµ tû sè tÝnh theo phÇn tr¨m gi÷a gi¸ trÞ thÆng d­ vµ t­ b¶n kh¶ biÕn cÇn thiÕt ®Ó s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d­ ®ã, tøc lµ tû sè theo ®ã t­ b¶n kh¶ biÕn t¨ng thªm gi¸ trÞ m/ = m . 100% v Khèi l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ lµ tÝch sè gi÷a tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ vµ tæng t­ b¶n kh¶ biÕn ( v ) ®· ®­îc sö dông : M = m/ . v 2. Hai ph­¬ng ph¸p s¶n xuÊt gi¸ trÞ thÆng d­ : Môc ®Ých cña nhµ t­ b¶n lµ s¶n xuÊt ra nhiÒu gi43 Lµ trÞ thÆng d­, nªn hä h­íng t¨ng c­êng viÖc t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ b»ng c¸ch t¹o ra gi¸ trÞ thanùg d­ tuyÖt ®«Ý vµ t­¬ng ®èi. Ph­¬ng ph¸p bãc lét gi¸ trÞ thÆng d­ tuyÖt ®èi lµ sù bãc lét ®­îc tiÕn hµnh trªn c¬ së kÐo dµi tuyÖt ®èi thêi gian lao ®éng trong ngµy cña ng­êi c«ng nh©n tíi giíi h¹n cuèi cïng cña nã trong ®iÒu kiÖn thêi gian cÇn thiÕt ®Õn møc tiÒn l­¬ng vÉn kh«ng ®æi, ph­¬ng ph¸p bãc lét ®em l¹i hiÖu qu¶ cho nhµ t­ b¶n nh­ng gÆp sù kh¸ng cù cña c«ng nh©n. V× vËy, hä chuyÓn sang bãc lét gi¸ trÞ thÆng d­ t­¬ng ®èi lµ dùa trªn c¬ së tiÕn bé cña kho häc kü thuËt, ¸p dông vµo s¶n xuÊt, rót ng¾n thêi gian s¶n xuÊt nhê ®ã mµ t¨ng c­êng thêi gian s¶n xuÊt ra gi¸ trÞ thÆng d­, nh­ vËy nã ®· h¹ thÊp ®­îc gi¸ trÞ søc lao ®éng cña ng­êi c«ng nh©n xuèng b»ng c¸ch n©ng cao n¨ng suÊt trong nh÷ng ngµy ®Çu tiªn dïng ®Ó nu«i sèng ng­êi c«ng nh©n. §©y lµ quy luËt kinh tÕ d­íi CNTB, nhµ t­ b¶n víi môc ®Ých chÝnh tèi cao lµ gi¸ trÞ thÆng d­, nã lµ ®éng lùc ®Ó giai cÊp t­ s¶n sö dông mäi ph­¬ng tiÖn nh»m ®¹t ®­îc môc tiªu cña m×nh. 3. B¶n chÊt cña lîi nhuËn : §Ó s¶n xuÊt bÊt kú ra vËt phÈm nµo con ng­êi còng ph¶i bá ra nh÷ng chi phÝ nhÊt ®Þnh ®èi víi ng­¬× trùc tiÕp lao ®éng s¶n xuÊt hä cho r»n gi¸ trÞ cña s¶n phÈm bao gåm c¶ gi¸ trÞ cña lao ®éng sèng cña c«ng nh©n vµ lao ®éng qu¸ khø kÕt tinh trong t­ liÖu s¶n xuÊt, ®ã lµ chi phÝ thùc tÕ ®Ó s¶n xuÊt ra s¶n phÈm vµ gi¸ trÞ thùc tÕ cña nã. Nh­ng ®èi víi nhµ t­ b¶nt v× kh«ng trùc tiÕp tham gia s¶n xuÊt nªn hä cho r»ng ®ã lµ nh÷ng chi phÝ vÒ vèn vÒ t­ b¶n, cã nghÜa lµ nh­ t­ b¶n chØ cÇn øng ra mét sè vèn nhÊt ®Þnh rå chia nã thµnh 2 phÇn, 1 phÇn thuª c«ng nh©n ( v ), phÇn cßn l¹i mua t­ liÖu s¶n xuÊt ( c), nh÷ng chi phÝ ®ã lµ chi phÝ s¶n xuÊt TBCN : K = C + v ; tr­íc nÕu ch­a xuÊt hiÖn ph¹m trï chi phÝ s¶n xuÊt TBCN th× c¬ cÊu gi¸ trÞ cña s¶n phÈm lµ c + v + m ; m lµ gi¸ trÞ thÆng d­ do c«ng nh©n lµm ra, nã ®­îc sinh ra tõ v, nh­ng khi xuÊt hiÖn K th× c¬ cÊu gi¸ trÞ thÆng d­ vµ thùc chÊt bãc lét cña CNTB ®· bÞ che ®Ëy, nhµ t­ b¶n kh¼ng ®Þnh r»ng gi¸ trÞ thÆng d­ ®­îc ®Î ra tõ toµn bé vèn øng tr­íc vµ kh¼ng ®Þnh d­íi chÕ ®é TBCN kh«ng cã bãc lét lao ®éng “ KÎ cã cña, ng­êi cã c«ng, m¸y mãc sinh lêi ”. Khi gi¸ trÞ thÆng d­ ®­îc xem lµ do t­ b¶n øng tr­íc sinh ra th× nã mang mét h×nh thøc biÕn t­íng míi M¸c gäi ®ã lµ lîi nhuËn ( p ), nªn c¬ cÊu gi¸ trÞ cña s¶n phÈm lµ K + p. Gi÷a gi¸ trÞ thÆng d­ vµ lîi nhuËn cã ®iÓm gièng nhau lµ chóng ®Òu ®­îc sinh ra tõ lao ®éng lµm thuª cña c«ng nh©n, nh­ng gi¸ trÞ thÆng d­ nªu ra ®­îc nguån gèc bãc lét cña CNTB lµ lao ®éng kh«ng c«ng cña ng­êi c«ng nh©n lµm thªm, cßn lîi nhuËn ( p ) l¹i kh«ng nãi lªn ®iÒu ®ã. Lîi nhuËn lµ ®éng lùc thóc ®Èy c¸c nhµ t­ b¶n tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, nh­ng hä quan t©m h¬n c¶ lµ ®Õn tû suÊt lîi nhuËn Tû suÊt lîi nhuËn lµ tû sè tÝnh theo phÇn tr¨m gi÷a gi¸ trÞ thÆng d­ nhµ t­ b¶n bãc lét ®­îc so víi sè t­ b¶n øng tr­íc mµ nhµ t­ b¶n bá ra. Tû suÊt gi¸ trÞ thÆng d­ m/ nãi lªn tr×nh ®é bãc lét cña nhµ t­ b¶n, cßn tû suÊt lîi nhuËn th× m¸ch b¶o cho nhµ t­ b¶n nªn ®Çu t­ vµo ®©u th× cã lîi nhÊt. V× trong x· héi cã nhiÒu nhµ t­ b¶n kh¸c nhau nªn cã sù c¹nh tranh gi÷a hä trong viÖc ®©ï t­ s¶n xuÊt sao cho lîi nhuËn lµ cao nhÊt. Tõ ®ã h×nh thµnh ra tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n nã “ lµ tû sè tÝnh theo phÇn tr¨m gi÷a tæng gi¸ trÞ thÆng d­ trong x· héi t­ b¶n vµ tæng t­ b¶n x· héi ®Çu t­ vµo tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc, c¸c ngµnh cña nÒn s¶n xuÊt TBCN ”. 4. C¸c h×nh thøc biÓu hiÖn cña gi¸ trÞ thÆng d­ : T­ b¶n th­¬ng nghiÖp lµ mét bé phËn cña t­ b¶n c«ng nghiÖp t¸c rêi lµm chøc n¨ng thùc hiÖn chuyÓnn c¸c hµng ho¸ vµ dÞch vô do t­ b¶n c«ng nghiÖp s¶n xuÊt ra c«ng thøc ho¹t ®éng trªn lµ : T – H – T’. Nh­ vËy lîi nhuËn cña nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp ®­îc t¹o ra tõ ®©u ? mµ theo M¸c trong l­u th«ng gi¸ trÞ kh«ng t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­ ; mµ mäi nhµ t­ b¶n ho¹t ®éng còng chØ v× môc ®Ých lîi nhuËn, vËy hä t×m tiÒn ë ®©u ? M¸c nghiªn cøu vµ chØ ra lîi nhuËn ®ã lµ do nhµ t­ b¶n c«ng nghiÖp nh­êng mét phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ m cho nhµ t­ b¶n th­¬ng nghiÖp v× ®· ®em hµng ho¸ ®i b¸n cho nhµ t­ b¶n c«ng nghiÖp, qu¸ tr×nh nµy ®em l¹i Ých lîi cho c¶ hai bªn; kho¶n lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp ®ã b»ng møc chªnh lÖch gi÷a gÝa b¸n bu«n mµ nhµ t­ b¶n c«ng nghiÖp b¸n cho t­ b¶n th­¬ng nghiÖp so víi møc gi¸ b¸n lÎ mµ hä ®em ®i b¸n l¹i ( gi¸ b¸n bu«n + lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp = gi¸ trÞ cña hµng ho¸ ). VËy lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp còng lµ mét phÇn cña gi¸ trÞ thÆng d­ bãc lét tõ c«ng nh©n mµ t­ b¶n c«ng nghiÖp nh­êng cho t­ b¶n cho vay vµ sù h×nh thµnh lîi tøc cho vay : T­ b¶n cho vay lµ t­ b¶n tiÒn tÖ mµ ng­êi chñ cña nã nh­êng quyÒn sö dông vèn tiÒn tÖ cña m×nh cho mét nhµ t­ b¶n kh¸c trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh nh»m môc ®Ých thu tiÒn lêi d­íi h×nh thøc l¬Þ tøc. Sù h×nh thµnh lîi tøc cho vay : Mét sè nhµ t­ b¶n cã mét kho¶n tiÒn nhµn dçi t¹m thêi nh­ tiÒn khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh, tiÒn më réng quy m« s¶n xuÊt nh­ng ch­a ®ñ…Trong khi ®ã l¹i cã mét sè nhµ t­ b¶n kh¸c ®ang cÇn vèn ®Ó s¶n xuÊt v× vËy xuÊt hiÖn quan hÖ vay m­în. Nhµ t­ b¶n ®i vay sau khi vay ®­îc vèn th× tiÕn hµnh s¶n xuÊt bãc lét søc lao ®éng lµm thuª ®Ó thu ®­îc gi¸ trÞ thÆng d­. Nh­ng do c¬ chÕ c¹nh tranh d­íi chñ nghÜa t­ b¶n lµ quy luËt tû suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n nÒn nhµ t­ b¶n ®i vay chØ thu ®­îc lîi nhuËn b×nh qu©n mµ th«i. Nhê vèn ®i vay mµ hä thu ®­îc lîi nhuËn b×nh qu©n nªn hä ph¶i tr¶ cho nhµ t­ b¶n cã vèn cho vay mét phÇn cña lîi nhuËn b×nh qu©n ®ã, phÇn nµy ®­îc gäi lµ lîi tøc cho vay. VËy lîi tøc cho vay lµ mét phÇn cña lîi nhuËn b×nh qu©n mµ nhµ t­ b¶n ®i vay tr¶ cho nhµ t­ b¶n cho vay, v× nhµ t­ b¶n cho vay ®· nh­êng quyÒn sö dông vèn cña m×nh trong mét thêi gian nhÊt ®Þnh cho nhµ t­ b¶n kh¸c. T­ b¶n ng©n hµng vµ lîi nhuËn ng©n hµng : T­ b¶n ng©n hµng còng gièng nh­ t­ b¶n c«ng nghiÖp, th­¬ng nghiÖp øng tiÒn ra ®Ó x©y dùng nhµ cöa, c¬ së h¹ tÇng ®Ó kinh doanh tiÒn tÖ. Nã cã chøc n¨ng giao dÞch kinh doanh tiÒn tÖ, nghÜa lµ nhËn bÊt cø tiÒn göi cña mäi ®èi t¸c trong nÒn kinh tÕ víi ®iÒu kiÖn sau mét thêi gian nhÊt ®Þnh ph¶i hoµn tr¶ l¹i vèn vµ kÌm theo l¬Þ tøc tiÒn göi cho ng­êi cã vèn, sau ®ã hä l¹i ®em tiÒn ®ã cho c¸c ®èi t¸c kh¸c trong nÒn kinh tÕ ®ang cÇn vèn vay, víi ®iÒu kiÖn ph¶i ho¶n tr¶ l¹i vèn ®óng thêi h¹n vµ kÌm theo lîi tøc cho vay cho ng©n hµng. Th­êng th× lîi tøc cho vay bao giê còng lín h¬n lîi tøc tiÒn göi. Sù chªnh lÖch ®ã lµ phÇn tiÒn lêi mµ nhµ t­ b¶n ng©n hµng nhËn ®­îc, M¸c gäi ®ã lµ lîi nhuËn ng©n hµng. T­ b¶n ng©n hµng vµ t­ b¶n cho vay gièng nhau ë chç ®Òu kinh doanh trong lÜnh vùc tiÒn tÖ, nh­ng kh¸c nhau lµ vèn cña t­ b¶n ng©n hµng lµ vèn ho¹t ®éng gièng víi cña t­ b¶n c«ng nghiÖp, cßn vèn cña t­ b¶n cho vay lµ vèn nhµn dçi, vèn t¹m thêi. Nh­ng dï kho¶n tiÒn thu ®­îc do vèn ®em l¹i d­íi h×nh thøc lîi tøc cho vay vµ lîi nhuËn ng©n hµng ®Òu cã nguån gèc tõ gi¸ trÞ thÆng d­ mµ nhµ t­ b¶n ®i vay bãc lét søc lao ®éng cña c«ng nh©n, lÊy mét phÇn trong lîi nhuËn b×nh qu©n cña m×nh tr¶ cho nhµ t­ b¶n cho vay mµ th«i, cßn t­ b¶n ng©n hµng nã còng thu ®­îc mét lîi nhuËn b×nh qu©n v× nã lµ t­ b¶n ho¹t ®éng , t­ b¶n chøc n¨ng. T­ b¶n kinh doanh ruéng ®Êt vµ ®Þa t« t­ b¶n chñ nghÜa : Trong x· héi mét sè nhµ t­ b¶n cã vèn kh«ng tham gia vµo kinh doanh trong c«ng nghiÖp, th­¬ng nghiÖp, ng©n hµng… mµ hä bá vèn ra thuª ruéng ®Êt cña ®Þa chñ vµ thuª c«ng nh©n sau ®ã tiÕn hµnh s¶n xuÊt kinh doanh trong n«ng nghiÖp bãc lét søc lao ®éng c«ng nh©n ®Ó thu gi¸ trÞ thÆng d­. Nh­ vËy nhµ t­ b¶n ph¶i tr¶ cho ®Þa chñ mét kho¶n tiÒn trong phÇn thu nhËp cña m×nh d­íi h×nh thøc ®Þa t«, v× ®· thuª ruéng ®Êt. M¸c ®Þnh nghÜa “ §Þa t« TBCN lµ mét phÇn cña gi¸ trÞ thÆng d­ d«i ra ngoµi lîi nhuËn b×nh qu©n cña t­ b¶n kinh doanh ruéng ®Êt vµ ph¶i tr¶ cho ®Þa chñ d­íi h×nh thøc ®Þa t« ”. §Þa t« t­ b¶n chñ nghÜa lµ mét phÇn gi¸ trÞ thÆng d­ bªn ngoµi lîi nhuËn b×nh qu©n P mµ nhµ t­ b¶n n«ng nghiÖp tr¶ cho ®Þa chñ, nã kh¸c víi ®Þa t« phong kiÕn lµ toµn bé s¶n phÈm thÆng d­ cã khÝ cßn lÊn sang s¶n phÈm cÇn thiªts, nã ph¶n ¸nh quan hÖ gi÷a ®Þa chñ vµ n«ng d©n – T­ b¶n kinh doanh ruéng ®Êt – C«ng nh©n n«ng nghiÖp. M¸c ph©n ®Þa t« TBCN thµnh hai lo¹i ®Þa t« : §Þa t« chªnh lÖch vµ ®Þa t« tuyÖt ®èi. Trong ®Þa t« chªnh lÖch cã ®Þa t« chªnh lÖch 1 vµ ®Þa t« chªnh lÖch 2; ®Þa t« chªnh lÖch 1 lµ lo¹i ®Þa t« thu ®­îc trªn nh÷ng ruéng ®Êt cã ®é mµu mì tù nhiªn thuËn lîi ( trung b×nh vµ tèt ) vã vÞ trÞ gÇn víi n¬i tiªu thô hay gÇn ®­êng giao th«ng, v× vËy khi b¸n hµng cïng mét gi¸ th× chi phÝ sÏ Ýt h¬n nªn sÏ thu ®­îc lîi nhuËn siªu ng¹ch. §Þa t« chªnh lÖch 2 lµ ®Þa t« thu ®­îc nhê ®Çu t­ th©m canh mµ cã, tøc lµ t¨ng ®Çu t­ t­ b¶n vµo mét ®¬n vÞ ruéng ®Êt ®Ó t¨ng ®é mµu mì n©ng cao n¨ng suÊt. §Þa t« tuyÖt ®èi lµ ®Þa t« thu ®­îc do tÝnh chÊt ®éc quyÒn thu ®­îc d­íi Chñ nghÜa t­ b¶n. Tãm l¹i, M¸c ®· nghiªn cøu vµ chØ ra nguån gèc cña lîi nhuËn, gi¸ trÞ thÆng d­ lµ ®­îc t¹o ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ( giai ®o¹n II ) trong toµn bé qu¸ tr×nh vËn ®éng tuÇn hoµn cña t­ b¶n : T – H : ( Søc lao ®éng vµ t­ liÖu s¶n xuÊt ) - ..SX… - H’ – T’ Giai ®o¹n I G§ II G§ III Gi¸ trÞ thÆng ®­îc t¹o ra ë ngoµi l­u th«ng nh­ng nã còng võa diÔn ra trong l­u th«ng, ë ngoµi l­u th«ng lµ qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, sö dông søc lao ®éng t¹o ra s¶n phÈm lµ bãc lét lao ®éng cña c«ng nh©n ®Ó lÊy phÇn gi¸ trÞ d«i ra lµ gi¸ trÞ thÆng d­, mµ nhµ t­ b¶n coi ®ã lµ do t­ b¶n øng tr­íc ®Î ra víi tªn lµ lîi nhuËn P, nh­ng thùc chÊt ®ã lµ do lao ®éng cña c«ng nh©n lµm ra vµ bÞ nhµ t­ b¶n chiÕm ®o¹t; cßn ë trong l­u th«ng th× nhµ t­ b¶n t×m vµ mua søc lao ®éng, thuª c«ng nh©n lµm thuª, ®ång thêi häc còng mua t­ liÖu s¶n xuÊt ®Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt t¹o ra gi¸ trÞ thÆng d­; mÆt kh¸c sau khi s¶n xuÊt ra s¶n phÈm th× ph¶i ®em ra b¸n trªn thÞ tr­êng tøc lµ trong l­u th«ng, ®Ó thùc hiÖn thu l¹i gi¸ trÞ vµ lîi nhuËn. VËy muèn ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶ vµ tån t¹i ®­îc th× nhµ t­ b¶n ph¶i nhÊt thiÕt thùc hiÖn 3 giai ®o¹n ®ã cña ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh. Mäi nhµ t­ b¶n ®Òu t×m mäi c¸ch lµm t¨ng l­îng gi¸ trÞ thÆng d­ lªn møc cao nhÊt cã thÓ ®­îc, ®Æc biÖt lµ t×m c¸ch ®Ó ®¸p øng yªu cÇu ®ã ë trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt bãc lét tuyÖt ®èi vµ t­¬ng ®èi ng­êi lµm thuª. Lîi nhuËn chÝnh lµ ®éng lùc, lµ môc tiªu, miÕng måi bÐo bë hÊp dÉn kÝch thÝch c¸c nhµ t­ b¶n h¨ng say h¬n tham gia vµo ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, vµ dïng mäi biÖn ph¸p, mäi thñ ®o¹n còng nh­ viÖc ¸p dông khoa häc kü thuËt vµo ®Ó nh»m ®¹t ®­îc môc tiªu ®ã. Dï nhµ t­ b¶n t×m kiÕm lîi nhuËn d­íi h×nh thøc nµo ®i n÷a ( lîi nhuËn cña TB c«ng nghiÖp, lîi nhuËn th­¬ng nghiÖp cña t­ b¶n th­¬ng nghiÖp, lîi nhuËn ng©n hµng, lîi tøc cho vay, ®Þa t«… ) th× nã ®Òu lµ sù bãc lét søc lao ®éng cña c«ng nh©n mµ cã vµ còng tõ trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, tiªu thô søc lao ®éng mµ nã t¹o ra lîi nhuËn; ®ã còng chÝnh lµ b¶n chÊt lµ nguån gèc cña lîi nhuËn, ®iÒu nµy nã nãi nªn b¶n chÊt bãc lét chØ ch¹y theo lîi nhuËn cña chÕ ®é t­ b¶n chñ nghÜa kh¸c h¼n so víi chÕ ®é x· héi chñ nghÜa. §ång thêi lîi nhuËn còng lµ mét yÕu tè kÝch thÝch cho s¶n xuÊt x· héi, cho nÒn kinh tÕ, cho x· héi ph¸t triÓn. V× vËy nghiªn cøu vai trß cña lîi ®èi víi n­íc ta trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, trong c«ng cuéc c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ x©y dùng ®Êt n­íc theo con ®­êng x· héi chñ nghÜa, t¹o ra mét x· héi c«ng b»ng v¨n minh… lµ ®iÒu rÊt quan träng ®­îc ®Æt vµo mét trong nh÷ng nhiÖm vô hµng ®Çu cña ®Êt n­íc ta hiÖn nay. B. Vai trß cña lîi nhuËn ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng nãi chung vµ ®èi víi ViÖt Nam nãi riªng : 1. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng lîi nhuËn lµ thóc ®Èy c¸c doanh nghiÖp, c¸c c«ng ty, c¸c thµnh phÇn kinh tÕ vµ c¶ t­ nh©n n÷a… tham gia vµo ho¹t ®éng kinh tÕ nh»m thu ®­îc lîi nhuËn vµ cµng ®­îc nhiÒu lîi nhuËn h¬n th× cµng tèt. LÞch sö ph¸t triÓn cña x· héi loµi ng­êi còng lµ sù ph¸t triÓn c¸c h×nh th¸i kinh tÕ x· héi tõ thÊp ®Õn cao, tõ nÒn kinh tÕ tù nhiªn trong x· héi nguyªn thuû vµ phong kiÕn v× nã mang tÝnh tù cung tù cÊp. §Õn khi chñ nghÜa t­ b¶n ra ®êi th× kinh tÕ hµng ho¸ míi gi÷ vai trß chi phèi ®êi sèng kinh tÕ x· héi, lóc nµy míi thùc sù lµ nÒn kinh tÕ hµng ho¸, ®ång thêi lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Hµng ho¸ vµ thÞ tr­êng lµ hai mÆt kh«ng thÓ t¸ch rêi nhau ®· cã hµng ho¸ th× ph¶i cã trao ®æi mua b¸n tøc lµ cã thÞ tr­êng; nÒn kinh tÕ hµng ho¸ vËn hµnh theo c¬ chÕ thÞ tr­êng lµ nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× lîi nhuËn lµ mét yÕu tè rÊt quan träng chi phèi ®Õn sù ph¸t triÓn më réng thÞ tr­êng nh»m môc ®Ých thu lîi nhuËn, gi÷a chóng cã sù kÝch thÝch cho nhau ph¸t triÓn hoµn h¶o h¬n. Lîi nhuËn còng chÝnh lµ ®éng lùc c¸c nhµ kinh doanh tham gia vµo thÞ tr­êng, nh­ng ®iÒu g× lµ hiÖu qu¶ khÝch lÖ lîi nhuËn vµ do ®ã kÝch thÝch sö dông thªm nh©n c«ng vµ gia t¨ng s¶n xuÊt ? Dï sao ®i n÷a bÊt cø c¸ nh©n nµo m¹o hiÓm ®Çu t­ vèn liÕng còng kh«ng chØ gÆp rñi ro kh«ng thu ®­îc lîi nhuËn mµ cã khi cßn bÞ mÊt tr¾ng c¶ vèn liÕng n÷a. Cho ®Õn nay chÝnh søc c¸m dç vÒ lîi nhuËn cao ë mét sè c«ng ty, mét sè ngµnh ®· khiÕn cho hä chÊp nhËn rñi ro. Nh­ng sù kiÕn ®ã kh«ng nh÷ng ng¨n c¶n mµ cßn lµ ®éng c¬ thóc ®Èy mäi c«ng ty trong ngµnh bµnh tr­íng s¶n xuÊt tíi møc tèi ®a, nã cßn hÊp dÉn c¸c ®Çu t­ vµ c¸c nhµ s¶n xuÊt tõ mäi ngµnh kh¸c n÷a cho ®Õn khi s¶n xuÊt trong ngµnh ®¸p øng ®­îc sè cÇu vµ lîi nhuËn cuèi sÏ h¹ xuèng b»ng møc trung b×nh th«ng th­êng hoÆc thÊp h¬n n÷a. §ã lµ do sù c¹nh tranh gi÷a c¸c nhµ s¶n xuÊt trong néi bé ngµnh vµ c¸c ngµnh víi nhau nh»m thu hót thÞ tr­êng, thu hót ng­êi tiªu dïng nh»m thu ®­îc nhiÒu lîi nhuËn h¬n; sù c¹nh tranh ®ã ®· h×nh thµnh nªn mét lîi nhuËn vµ khi cïng mét lo¹i hµng ho¸ b¸n ra trªn thÞ tr­êng th× ®Òu cã cïng mét gi¸ c¶. Trong thÞ tr­êng tù do, tiÒn l­¬ng, chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ c¶ ®­îc phã mÆc cho sù vËn hµnh tù ®éng cña thÞ tr­êng c¹nh tranh triÓn väng thu lîi nhuËn sÏ quyÕt ®Þnh mÆt hµng nµo sÏ ®­îc s¶n xuÊt ra víi sè l­îng bao nhiªu vµ mÆt hµng nµo kh«ng ®­îc s¶n xuÊt. Trong tr­êng hîp s¶n xuÊt mét mÆt hµng kh«ng thu ®­îc lîi nhuËn th× ®ã lµ dÊu hiÖu cho thÊy lao ®éng vµ vèn liÕng ®· bÞ ®iÒu h­íng sai lÖch l¹c, khi ®ã gi¸ trÞ c¸c tµi nguyªn ®­îc sö dông ®Ó s¶n xuÊt mÆt hµng ®ã ®· cao h¬n gi¸ trÞ cña b¶n th©n mÆt hµng råi. Ta thÊy r»ng vai trß cña lîi nhuËn lµ ®iÒu h­íng c¸c yÕu tè s¶n xuÊt nh»m ph©n bæ s¶n xuÊt hµng ngµn mÆt hµng kh¸c nhau cho phï hîp vãi sè cÇu kh«ng cã mét bé m¸y , c¬ quan ®Æc biÖt nµo cã thÓ gi¶i quyÕt tèt ®Ñp vÊn ®Ò nµy. C¬ chÕ gi¸ c¶ vµ lîi nhuËn tù do sÏ tèi ®a ho¸ s¶n xuÊt vµ lµm gi¶m t×nh h×nh khan hiÕm nhanh chãng h¬n bÊt cø lo¹i c¬ chÕ nµo. Gi¸ c¶ vµ lîi nhuËn nÕu mµ bÞ khèng chÕ mét c¸ch ®éc ®o¸n th× kh«ng chØ kÐo dµi sù khan hiÕm mµ cßn lµm gi¶m møc s¶n xuÊt vµ sö dông nh©n c«ng n÷a, ®iÒu ®ã kh«ng t¹o ra ®éng lùc khuyÕn khÝch cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, mµ nã cßn k×m h·m sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ. Víi ý nghÜa ®Æc biÖt, vai trß cña lîi nhuËn quyÕt ®Þnh sù sèng cßn cña mçi doanh nghiÖp, mçi c«ng ty, còng nh­ tÝnh tÊt yÕu cña nã trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng, ®· ®Æt ra mét ¸p lùc liªn tôc vµ l©u dµi buéc ng­êi cÇm ®Çu mäi doanh nghiÖp c¹nh tranh ph¶i ¸p dông thªm nhiÒu biÖn ph¸p tiÕt kiÖm vµ n©ng cao hiÖu qu¶ vµo c«ng cuéc s¶n xuÊt kinh doanh, dï cho c¸c biÖn ph¸p nµy ®­îc ¸p dông vµo bÊt kú giai ®o¹n s¶n xuÊt nµo råi. Trong thêi kú thÞnh v­îng ph­¬ng ph¸p nµy ®­îc thùc hiÖn nh»m lµm t¨ng thªm lîi nhuËn n÷a, trong thêi kú kh«ng mÊy l¹c quan th× ph­¬ng ph¸p nµy gióp hä ®ñ søc ®­¬ng ®Çu víi c¹nh tranh, cßn thêi kú lç, hä cµng lç lùc thùc hiÖn chóng ®Ó may ra cßn cã c¬ héi sèng ®­îc tån t¹i ®­îc. V× lîi nhuËn cã thÓ kh«ng nh÷ng mÊt ®i hÕt mµ c«ng ty cßn nhanh chãng bÞ lç ®i n÷a lµ kh¸c, hä dèc hÕt søc m×nh ®Ó tho¸t ra khái tai n¹n. XuÊt ph¸t tõ mèi quan hÖ gi÷a chi phÝ s¶n xuÊt vµ gi¸ c¶ trong nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng th× lîi nhuËn kh«ng ®­îc lµm t¨ng thªm nhê viÖc t¨ng gi¸ c¶ v× cã c¹nh tranh nªn cã gi¸ c¶ chung ( trõ ë mét sè c«ng ty ®éc quyÒn, nh­ng nã kh«ng bao giê x¶y ra trong mét thêi kú l©u dµi ), mµ ng­îc l¹i lîi nhuËn ®­îc t¹o ra b»ng c¸ch ¸p dông c¸c biÖn ph¸p tÝch kiÖm n©ng cao hiÖu qu¶ s¶n xuÊt ®Ó gi¶m bít chi phÝ s¶n xuÊt. Lîi nhuËn cßn chØ ra cho chóng ta biÕt mÆt hµng ®­îc s¶n xuÊt trong t×nh huèng tiÕt kiÖm tµi nguyªn nhÊt, mµ cßn cho ta biÕt ®­îc ph­¬ng thøc s¶n xuÊt nµo tiÕt kiÖm nhÊt trong x· héi. Nh÷ng c©u hái nµy ®­îc mäi ng­êi gi¶i ®¸p kh«ng cø chñ nghÜa x· héi hay chñ nghÜa t­ b¶n, chóng ph¶i ®­îc gi¶i quyÕt bëi mét hÖ thèng cã ý thøc. Bëi v× cã qu¸ nhiÒu s¶n phÈm vµ dÞch vô ph¶i ®­îc s¶n xuÊt nªn c¸c vÊn ®Ò nµy ®­îc gi¶i quyÕt b»ng c¬ chÕ lêi – lç trong nÒn kinh doanh tù do c¹nh tranh sÏ ­u viÖt h¬n bÊt cø c¬ chÕ nµo kh¸c. Khuynh h­íng h¹ thÊp chi phÝ s¶n xuÊt bëi v× nã ph¶n ¸nh vai trß cña c¬ chÕ lêi – lç, v× cïng mét lo¹i s¶n phÈm nÕu nhµ s¶n xuÊt nµo cã chi phÝ thÊp h¬n th× thu ®­îc nhiÒu lîi nhuËn h¬n vµ ng­îc l¹i. Vai trß cña lîi nhuËn trong viÖc th­ëng vµ khÝch lÖ s¶n xuÊt mÆt hµng cã phÈm chÊt tèt h¬n còng nh­ c¶i tiÕn s¶n phÈm l¹i ®­îc mäi ng­êi c«ng nh©n h¬n lµ viÖc hiÓu lîi nhuËn ®­îc sinh ra trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, trong qu¸ tr×nh sö dông søc lao ®éng lµm thuª cña c«ng nh©n. KÕt qu¶ cuèi cïng cña viÖc s¶n xuÊt kinh doanh lµ c¸c nhµ s¶n xuÊt tÝnh nªn s¶n xuÊt c¸i g× ? s¶n xuÊt nh­ thÕ nµo ? sè l­îng bao nhiªu ? cho ai ? ®iÒu ®ã còng chØ lµ ®Ó nh»m thu ®­îc lîi nhuËn cao nhÊt, lîi nhuËn lµ ®éng lùc thóc ®Èy hä theo ®uæi vµo nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ®Ó më réng s¶n xuÊt ¸p dông khoa häc c«ng nghÖ vµo s¶n xuÊt nh»m ®¹t ®­îc môc ®Ých cña m×nh. 2. Thùc tr¹ng cña lîi nhuËn ®èi víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng ë ViÖt Nam - NÒn kinh tÕ ViÖt Nam tr­íc n¨m 1986 Sù chuyÓn ho¸ tõ c¬ chÕ qu¶n lý kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung quan liªu bao cÊp lªn c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN lµ tÊt yÕu kh¸ch quan trong c«ng cuéc x©y dùng vµ b¶o vÖ tæ quèc XHCN ViÖt Nam. Tõ sau ngµy giµnh ®éc lËp ®Êt n­íc ta b­íc vµo c«ng cuéc võa x©y dùng ®Êt n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN võa ph¶i chiÕn ®Êu b¶o vÖ thµnh qu¶ c¸ch m¹ng vµ toµn vÑn l·nh thæ. Trong cuéc kh¸ng chiÕn chèng Ph¸p, chèng MÜ ®Ó giµnh quyÒn ®éc lËp toµn vÑn l·nh thæ th× viÖc n­íc ta ¸p dông nªn kinh tÕ nh­ ë Nga thêi chiÕn lµ hoµn toµn ®óng, nã phï hîp víi hoµn c¶nh víi t×nh thÕ ®iÒu kiÖn cña ®Êt n­íc. Lóc nµy nÒn kinh tÕ chØ huy cã vai tro to lín lµ huy ®éng ®­îc toµn bé søc m¹nh c¬ së vËt chÊt cho c«ng viÖc chèng ngo¹i x©m vµ ®ång thêi trong hoµn c¶nh ®ã th× mäi ng­êi ®Òu cã mét chÝ h­íng dån hÕt vµo s¶n xuÊt theo tËp thÓ hîp t¸c x· lµ nh»m gi¶i phãng ®Êt n­íc. Nh­ng sau khi ®Êt n­íc ®­îc hoµn toµn gi¶i phãng viÖc cø ¸p dông c¬ chÕ kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sau mét thêi gian nã ®· tá ra kh«ng cßn phï hîp n÷a, v× lóc nµy ng­êi ta ho¹t ®éng v× lîi Ých cña chÝnh m×nh ®­îc ®Æt lªn hµng ®Çu vµ lîi Ých cña ®Êt n­íc lµ Ýt h¬n. §ã chÝnh lµ ®éng lùc, lµ c¸i ph¸t triÓn tÊt ®i ®Õn sù tan r· cña c¬ chÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp chung vµ b­íc sang nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn theo c¬ chÕ thÞ tr­êng cã sù qu¶n lý cña nhµ n­íc theo ®Þnh h­íng XHCN. Theo ®óng b¶n chÊt cña Nhµ n­íc XHCN viÖc s¶n xuÊt kinh doanh còng nh»m môc ®Ých lµ lîi nhuËn nh­ng ®ång thêi nã còng gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò c¨n b¶n chung cña x· héi nh­ gi¸o dôc, y tÕ, viÖc lµm…. §iÒu nµy nã thÓ hiÖn qua hÖ thèng lîi Ých kinh tÕ trong x· héi con ng­êi cã nh÷ng mèi quan hÖ knh tÕ vµ nh÷ng mèi quan hÖ ®ã liªn quan ®Õn c¸c lîi Ých kinh tÕ vµ chÞu sù t¸c ®éng cña c¸c lîi Ých kinh tÕ. Sù t¸c ®éng cña lîi Ých kinh tÕ biÓu hiÖn ë mäi lÜnh vùc, mäi chç, mäi n¬i. V× vËy, viÖc sö cã ý thøc cã môc ®Ých c¸c lîi Ých kinh tÕ trong qu¶n lý kinh tÕ cã ý nghÜa to lín, nã lµ ph­¬ng tiÖn m¹nh mÏ vµ tinh tÕ ®èi víi qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña x· héi; nã t¹o ra ®éng lùc thóc ®Èy nÒn s¶n xuÊt ph¸t triÓn lµm t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, n©ng cao hiÖu qu¶ kinh tÕ cña c¸c qu¸ tr×nh s¶n xuÊt vµ kinh doanh. §Ó sö dông ®óng c¸c lîi Ých kinh tÕ ®ã th× ®ßi hái tr­íc hÕt ta ph¶i hiÓu râ b¶n chÊt cña lîi Ých kinh tÕ còng nh­ nh÷ng ®Æc tr­ng chñ yÕu cña nã. Mçi mét h×nh th¸i kinh tÕ x· héi gåm nhiÒu lîi Ých kinh tÕ phøc t¹p. Trong ®ã lîi Ých kinh tÕ cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh nhÊt, c¸c lîi Ých kinh tÕ ®­îc quy ®Þnh bëi quan hÖ s¶n xuÊt cña mçi chÕ ®é x· héi trong ®ã quan hÖ ®èi víi t­ liÖu s¶n xuÊt cã vai trß chi phèi hÖ thèng lîi Ých kinh tÕ. “ Lîi Ých kinh tÕ lµ nh÷ng quan hÖ kinh tÕ ph¶n ¸nh nh÷ng nhu cÇu nh÷ng ®éng c¬ kh¸ch quan vÒ sù ho¹t ®éng cña c¸c giai cÊp, nhãm x· héi hay tõng ng­êi lao ®éng riªng biÖt, do quan hÖ s¶n xuÊt quyÕt ®Þnh. §Æc tr­ng c¬ b¶n cña lîi Ých kinh tÕ lµ h×nh thøc biÓu hiÖn cña quan hÖ kinh tÕ vµ quy luËt kinh tÕ. Lîi Ých kinh tÕ lµ ph¹m trï kinh tÕ kh¸ch quan nã chØ xuÊt hiÖn khi nh÷ng ng­êi s¶n xuÊt cã quan hÖ kinh tÕ víi nhau, nã lµ s¶n phÈm cña nh÷ng quan hÖ kinh tÕ lµ h×nh thøc vèn cã bªn trong, h×nh thøc tån t¹i vµ biÓu hiÖn c¸c quan hÖ kinh tÕ , kh«ng cã lîi Ých kinh tÕ n»m ngoµi nh÷ng quan hÖ kinh tÕ. Quan hÖ kinh tÕ mang tÝnh kh¸ch quan, lu«n tån t¹i trong vËn ®éng, h×nh thøc vËn ®éng cña c¸c quy luËt kinh tÕ do nã trùc tiÕp sinh ra, quy luËt kinh tÕ chØ cã thÓ t¸c ®éng th«ng qua con ng­êi mµ biÓu hiÖn lµ ë lîi Ých kinh tÕ. Nh­ vËy lîi Ých kinh tÕ võa cã tÝnh chÊt kh¸ch quan l¹i võa mang mµu s¾c chñ quan. TÝnh chñ quan lµ ë chç biÕn c¸c t¸c ®éng kh¸ch quan cña quy luËt kinh tÕ thµnh ®éng c¬ hµnh ®éng kinh tÕ cña con ng­êi. Nãi c¸ch kh¸c lîi Ých kinh tÕ lµ sù thèng nhÊt biÖn chøng gi÷a nh©n tè kh¸ch quan vµ nh©n tè chñ quan cho nªn nã trë thµnh ®éng lùc m¹nh mÏ bªn trong nÒn kinh tÕ ph¶i n¾m v÷ng vµ thùc hiÖn tèt hÖ thèng lîi Ých kinh tÕ kh¸ch quan. Lîi Ých kinh tÕ bao giê còng mang tÝnh chÊt lÞch sö vµ tÝnh giai cÊp. Mçi mét x· héi cã mét hÖ thèng lîi Ých kinh tÕ riªng cña m×nh, nã thÓ hiÖn b¶n chÊt cña tõng x· héi. Trong ®iÒu kiÖn nÒn kinh tÕ n­íc ta hiÖn nay. Lîi Ých kinh tÕ lµ ®éng lùc thóc ®Èy mäi tiÕn bé kinh tÕ. Nã biÓu hiÖn c¸c quan hÖ kinh tÕ, nã cã vai trß lµ mét ®éng lùc m¹nh mÏ ®èi víi nÒn kinh tÕ. Mçi x· héi kh¸c

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • doc50884.DOC
Tài liệu liên quan