Tóm tắt Luận văn Phát triển kinh tế hộ nông dân trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình

Nông sản phẩm hàng hóa huyện Quảng Ninh trong thời gian

qua chủ yếu là tiêu thụ qua khâu trung gian, thường là chủ hộ có mối

quan hệ làm ăn với thương lái địa phương và những người buôn bán

đường dài nên khi tới mùa thu hoạch họ đứng ra mua với giá được

thỏa thuận, tuy nhiên việc tiêu thụ qua khâu này thường hay gặp rủi

ro, bất trắc khi thị trường biến động về giá cả hoặc người mua từ

chối không thu mua sản phẩm hộ nông dân nữa, khiến sản phẩm hộ

nông dân sản xuất ra không tiêu thụ được.

Trên địa bàn huyện Quảng Ninh hiện nay, khối lượng nông

sản hàng hoá không nhiều nhưng lại phân tán thành rất nhiều chủng

loại sản phẩm khác nhau. Các sản phẩm hàng hoá chủ yếu là lúa,

sắn, khoai, tôm, gà công nghiệp. Thóc được bán ra rất nhiều nhưng

đó chỉ là những lượng dư thừa ngoài tiêu dùng của các hộ nông dân.

Các sản phẩm nông nghiệp khác chưa đạt tới sản phẩm hàng hoá

hoặc chỉ đủ tiêu dùng trong nội bộ huyện

pdf26 trang | Chia sẻ: lavie11 | Lượt xem: 255 | Lượt tải: 0download
Bạn đang xem trước 20 trang tài liệu Tóm tắt Luận văn Phát triển kinh tế hộ nông dân trên địa bàn huyện Quảng Ninh, tỉnh Quảng Bình, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
kiện sản xuất, cho nên khi quy mô hộ nông dân tăng dẫn đến tăng trưởng trong hoạt động của hộ. Bao gồm các yếu tố như: yếu tố đất đai, lao động, vốn đầu tư cho sản xuất, trình độ khoa học kỹ thuật của hộ nông dân. Phát triển về quy mô của hộ nông dân là: + Làm tăng năng lực sản xuất của từng hộ nông dân, + Làm cho các yếu tố về vốn, lao động, đất đai tăng lên, + Làm cho giá trị sản lượng hàng hóa nông sản tăng lên, tăng lợi nhuận và thu nhập cho hộ nông dân và người lao động, + Kết hợp được các yếu tố nguồn lực một cách phù hợp tạo ra kết quả và hiệu quả cho các hộ nông dân, + Tạo được nhiều nông sản hàng hóa đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng, mục tiêu kinh tế - xã hội của đất nước. 5 1.2.2. Kết quả sản xuất hộ nông dân Kết quả sản xuất phản ảnh trình độ và năng lực quản lý của chủ hộ cũng như việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất hàng hóa của hộ nông dân. Kết quả sản xuất là cơ sở để tính toán và xem xét hiệu quả, hiệu quả kinh tế cao hay thấp nói lên trình độ phát triển và quản lý của đơn vị kinh tế. Kết quả, hiệu quả sản xuất của hộ nông dân là thông qua một số tiêu chí định lượng như: doanh thu, lợi nhuận, lợi nhuận trên một hộ nông dân, giá trị sản lượng nông sản bán ra, tỉ suất hàng hóa, đóng góp cho ngân sách của Nhà nước, thu nhập của người lao động... Ngoài ra chúng ta có thể dùng thêm các chỉ tiêu phản ảnh tình hình huy động, sử dụng các nguồn lực vào sản xuất của hộ nông dân. Ngoài kết quả về mặt kinh tế, kinh tế hộ nông dân còn có những đóng góp lớn cho xã hội. Đó là việc giải quyết lao động dư thừa, sử dụng lao động nông nhàn, nâng cao thu nhập cho người lao động ở nông thôn góp phần xóa đói giảm nghèo; đó là đi đầu trong việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất ở nông thôn; đó là việc bảo vệ môi trường sinh thái... 1.2.3. Phát triển hợp tác liên kết Liên kết sản xuất trong hộ nông dân là sự thiết lập các mối quan hệ giữa các hộ nông dân thuộc cùng lĩnh vực hoạt động, giữa các đối tác cạnh tranh hoặc giữa các hộ nông dân có hoạt động mang tính chất bổ sung, nhằm tiết kiệm thời gian, tiết kiệm chi phí, đạt hiệu quả cao hơn trong sản xuất kinh doanh, tạo ra sức mạnh cạnh tranh, cùng nhau chia sẻ các khả năng, mở rộng thị trường mới. Liên kết sản xuất giữa các hộ nông dân có thể thông qua nhiều hình thức như: Liên kết ngang, liên kết dọc và hiệp hội. Liên kết sản xuất của các hộ nông dân đem lại lợi ích cho các bên tham gia rất lớn như sẽ làm tiết kiệm các nguồn lực nhờ 6 giảm chi phí cạnh tranh, tăng khả năng linh hoạt của mỗi bên, giảm thiểu rủi ro nhờ chia sẻ trách nhiệm của mỗi bên tham gia. 1.2.4. Thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm Thị trường là nơi diễn ra các hoạt động trao đổi, mua bán hàng hoá dịch vụ giữa người mua và người bán hay nói một cách ngắn gọn hơn thị trường là nơi gặp gỡ giữa cung và cầu. Tiêu thụ sản phẩm là một khâu quan trọng của quá trình hoạt động sản xuất hàng hóa của hộ nông dân. Đó là quá trình thực hiện giá trị sản phẩm, là giai đoạn làm cho sản phẩm ra khỏi quá trình sản xuất và bước vào lưu thông, đưa sản phẩm từ lĩnh vực lưu thông sang lĩnh vực tiêu thụ. Có thể biểu diễn quá trình đó bằng sơ đồ sau: Đối với sản xuất tổ chức tốt và có hiệu quả việc tiêu thụ sản phẩm sẽ có tác dụng mạnh mẽ đến quá trình sản xuất. + Giúp việc điều chỉnh kế hoạch sản xuất hợp lý. + Sử dụng hợp lý vốn sản xuất, tránh ứ động và nhanh chóng và thực hiện quá trình tái sản xuất. - Đối với tiêu dùng, tổ chức tiêu thụ sản phẩm sẽ đáp ứng kịp thời nhu cầu tiêu dùng đồng thời còn có tác dụng điều chỉnh và hướng dẫn tiêu dùng, đặc biệt đối với các sản phẩm mới. Thông qua bán sản phẩm mà nắm bắt thị hiếu người tiêu dùng về số lượng, chất lượng, mẫu mã, chủng loại mặt hàng. Trên cơ sở đó, có sự điều chỉnh hợp lý trong quá trình sản xuất. 1.2.5. Các tiêu chí đánh giá sự phát triển của kinh tế hộ nông dân a. Tiêu chí đánh giá phát triển quy mô hộ nông dân - Quy mô đất, lao động, vốn của mỗi hộ nông dân; Đầu vào Sản xuất Đầu ra Tiêu thụ sản phẩm 7 - Thu nhập tạo ra của mỗi hộ nông dân. b. Trình độ tổ chức sản xuất - Mức tăng giá trị sản xuất hàng hóa của hộ nông dân; - Gia tăng quy mô các loại hình sản xuất; - Gia tăng tỷ trọng sử dụng giống mới. c. Tỷ lệ đóng góp của kinh tế hộ nông dân: Chỉ tiêu này thể hiện mối quan hệ giữa giá trị sản lượng hàng hoá nông sản do các hộ nông dân sản xuất ra so với giá trị hàng hoá nông sản của toàn ngành trong một năm. d. Gia tăng việc làm trong nông nghiệp: - Số lao động thu hút thêm hay số làm mới tạo ra trong nông nghiệp; - Mức tăng trưởng thu nhập của lao động trong nông nghiệp. 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN 1.3.1. Điều kiện tự nhiên - Vị trí địa lý. - Điều kiện thời tiết khí hậu. - Điều kiện đất đai. - Môi trường sinh thái. 1.3.2. Điều kiện kinh tế - xã hội - Lao động. - Nguồn vốn đầu tư. - Thị trường nông sản phẩm. - Trình độ phát triển kết cấu hạ tầng. - Trình độ khoa học công nghệ. 1.3.3. Môi trƣờng pháp lý 8 CHƢƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN TẠI HUYỆN QUẢNG NINH, TỈNH QUẢNG BÌNH 2.1. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN NGHIÊN CỨU 2.1.1. Điều kiện tự nhiên a. Vị trí địa lý b. Địa hình c. Đất đai, thổ nhưỡng d. Khí hậu, thời tiết, thủy văn e. Tài nguyên rừng, biển, khoáng sản 2.1.2. Tình hình kinh tế a. Cở sở vật chất kỹ thuật của huyện b. Tình hình kinh tế của huyện 2.1.3. Đặc điểm xã hội a. Dân số và lao động b. Tập quán sản xuất 2.2. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN TẠI HUYỆN QUẢNG NINH 2.2.1. Thực trạng phát triển quy mô hộ nông dân a. Quy mô diện tích đất đai Cơ cấu sử dụng đất đai của huyện qua các năm có sự thay đổi theo hướng tăng tỷ trọng đất sản xuất nông nghiệp, diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản, giảm tỷ trọng đất lâm nghiệp. 9 Bảng 2.5. Diện tích đất sản xuất nông nghiệp huyện Quảng Ninh giai đoạn 2010-2012 TT Nội dung Năm 2010 Năm 2011 Năm 2012 Diện tích (ha) Cơ cấu (%) Diện tích (ha) Cơ cấu (%) Diện tích (ha) Cơ cấu (%) 1 Đất nông nghiệp 7.645,26 7,05 8.116,36 7,45 8.101,41 7,43 2 Đất lâm nghiệp 99.881,87 92,05 99.813,35 91,60 99.838,42 91,6 3 Diện tích mặt nước nuôi trồng thủy sản 975,83 0,90 1.001,85 0,92 1.011,62 0,93 4 Đất khác 10,70 0,01 34,53 0,03 43,62 0,04 Tổng cộng 108.513,66 100 108.966,09 100 108.995,07 100 Nguồn: Niên giám thống kê huyện Quảng Ninh Quy mô sử dụng đất của các hộ nông dân tăng dần qua các năm, tỷ lệ hộ nông dân có quy mô sử dụng đất trên 1 ha năm 2010 chiếm 5,33% tổng số hộ sản xuất nông nghiệp, thì đến năm 2011 tăng lên 6,80%, năm 2012 tăng lên 7,77%; tỷ lệ hộ có quy mô sử dụng đất từ 0,5-1 ha năm 2010 là 16,39% thì đến năm 2011 là 17,46%, năm 2012 tăng lên là 18,09%; trong khi đó tỷ lệ hộ sử dụng đất sản xuất dưới 0,5 ha có chiều hướng giảm xuống từ 78,28% năm 2010, giảm xuống còn 74,14% năm 2012. 10 Bảng 2.6. Quy mô diện tích đất sản xuất của các hộ nông dân 2010-2012 Đơn vị tính: hộ Hộ Năm 2010 Năm 2011 Năm 2012 <0,5 ha 0,5-1 ha >1 ha <0, 5 ha 0,5- 1 ha >1 ha <0,5 ha 0,5-1 ha >1 ha Nông nghiệ p 10.06 2 1.52 1 271 9.50 2 1.53 1 301 9.12 5 1.55 3 321 Lâm nghiệ p 36 38 161 37 45 173 37 46 179 Thủy sản 1.586 888 363 1.56 9 984 524 1.45 1 990 612 Tỷ lệ (%) 78,28 16,3 9 5,3 3 75,7 4 17,4 6 6,8 0 74,1 4 18,0 9 7,7 7 Nguồn: Chi cục thống kê huyện Quảng Ninh b. Quy mô vốn đầu tư Nguồn vốn đầu tư cho phát triển nông nghiệp thời gian qua ở huyện Quảng Ninh được mở rộng và đa dạng hóa. Số lượng vốn tăng lên đáng kể. Tổng vốn đầu tư cho nông nghiệp giai đoạn 2010- 2012 đạt 150.450 triệu đồng, bình quân mỗi năm thực hiện được 50.150 triệu đồng, chiếm 26,66% vốn đầu tư toàn xã hội. Bảng 2.7. Vốn đầu tư cho nông nghiệp huyện Quảng Ninh 2010-2012 Năm Vốn đầu tƣ hàng năm Vốn đầu tƣ nông nghiệp Nguồn vốn Giá trị (Triệu đồng) Tỷ trọng (%) NSNN (Triệu đồng) Hộ dân, NV khác (Triệu đồng) 2010 181.356 42.421 23,39 14.168 28.253 2011 206.120 48.351 23,46 15.814 32.537 2012 248.456 59.678 24,02 19.687 39.991 Cộng 635.932 150.450 23,66 49.669 100.781 Nguồn: phòng Tài chính và Kế hoạch huyện Quảng Ninh 11 Mặt khác, trong sản xuất kinh tế hộ nông dân, không có vốn sẽ không thể thực hiện được quá trình tái sản xuất và hộ nông dân có nhu cầu về vốn nhất định. Nguồn vốn của hộ nông dân được hình thành từ hai nguồn chính đó là vốn tự có và vốn đi vay. Nguồn vốn tự có của hộ nông dân là do tích luỹ được qua mỗi quá trình sản xuất và đây là nguồn chủ yếu của hộ. Tuy nhiên chúng ta không quan tâm nhiều đến nguồn vốn đó mà điều chúng ta chú ý ở đây chính là nguồn vốn đi vay và nhu cầu vay vốn của họ. Bảng 2.8. Cơ cấu vốn đầu tƣ của hộ nông dân 2010-2012 Đơn vị tính: % Nguồn vốn Năm 2010 Năm 2011 Năm 2012 Vốn tự có 90,1 89,2 85,2 Vốn vay 6,7 8,1 12,6 Vốn khác 3,2 2,7 2,2 Nguồn: Chi cục thống kê huyện Quảng Ninh c. Quy mô lao động Hộ sản xuất lâm nghiệp sử dụng nhiều lao động nhất, bình quân 2,96 lao động/hộ; Hộ nuôi trồng thủy sản bình quân 1,16 lao động/hộ; Hộ nông nghiệp bình quân 2,58 lao động/hộ. Bảng 2.9. Tình hình sử dụng lao động của các hộ nông dân năm 2012 Ngành nghề Tổng số hộ nông dân (hộ) Tổng số lao động (người) Bình quân lao động/hộ - Nông nghiệp 10.999 28.32 9 2,58 - Lâm nghiệp 262 776 2,96 - Thủy sản 3.053 3.544 1,16 Tổng cộng 14.314 32.64 9 2,28 Nguồn: Chi cục thống kê huyện Quảng Ninh 12 Trình độ văn hoá, chuyên môn của lao động hộ nông dân huyện Quảng Ninh nhìn chung còn thấp, phần lớn lao động có trình độ văn hóa trung học cơ sở. Lao động có trình độ trung học phổ thông chiếm tỷ lệ thấp 22,7%. Lao động chưa qua đào tạo chiếm 82,7 %. Điều đó hạn chế rất lớn đến khả năng áp dụng khoa học kỹ thuật mới vào sản xuất, ảnh hưởng đến hiệu quả tạo việc làm và tăng thu nhập cho lao động nông thôn. Bảng 2.10. Trình độ văn hóa chuyên môn lao động hộ nông dân năm 2012 Chỉ tiêu Trình độ văn hóa Trình độ chuyên môn Tổng số Cấp I Cấp II Cấp III Chưa qua đào tạo Đã qua đào tạo Số lƣợng 5.554 19.684 7.411 27.001 56.480 32.649 Cơ cấu 17,01 60,29 22,70 82,70 17,30 100 Nguồn: Chi cục thống kê huyện Quảng Ninh d. Thực trạng ứng dụng Khoa học công nghệ - Áp dụng công nghệ sinh học: các hộ nông dân đã được tiếp cận với nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp mới, tiếp cận với nhiều loại giống mới, các loại giống lai đem lại chất lượng, năng suất cao. - Về áp dụng các thiết bị, công nghệ phục vụ nông nghiệp: số lượng các loại máy chuyên dùng phục vụ cho nông nghiệp như máy cày, máy kéo, máy gặt đập liên hợp, máy sấy lúa không ngừng tăng lên. - Các công trình thuỷ lợi: xây dựng được nhiều công trình thuỷ lợi (13 hồ chứa nước, 37 trạm bơm điện và 103,814 km kênh mương nội đồng được xây dựng kiên cố hoá) đáp ứng nhu cầu tưới tiêu cho 11.208 ha diện tích lúa và các diện tích hoa màu khác. 13 - Tỷ lệ diện tích được cơ giới hóa trên tổng diện tích canh tác tăng dần qua các năm (năm 2006 là 35,1% đến năm 2012 là 70,22%). 2.2.2. Kết quả sản xuất và quy mô thu nhập hộ nông dân Giá trị sản xuất của các hộ nông dân trong lĩnh vực nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi) cao nhất 452.325 triệu đồng, hộ nuôi trồng thủy sản 171.419 triệu đồng, hộ lâm nghiệp 30.334 triệu đồng. Tuy nhiên nếu xét về giá trị sản xuất trung bình của mỗi hộ nông dân thì các hộ nuôi trồng thủy sản lại cao nhất 62,37 triệu đồng, thấp nhất là hộ nông nghiệp 41,12 triệu đồng, hộ lâm nghiệp 43,15 triệu đồng. Bảng 2.11. Giá trị gia tăng, giá trị gia tăng bình quân hộ nông dân 2012 Đơn vị tính: Triệu đồng Chỉ tiêu Hộ sản xuất hàng hóa Nông nghiệp Lâm nghiệp Thủy sản Tổng Giá trị sản xuất 452.325 11.334 190.419 654.078 Giá trị sản xuất bình quân/hộ 41,12 43,26 62,37 45,70 Nguồn: Chi cục thống kê huyện Quảng Ninh Về mặt thu nhập, hộ chuyên sản xuất nuôi trồng thủy sản có thu nhập cao nhất 26,14 triệu đồng, nhóm hộ sản xuất trồng trọt, chăn nuôi 19,55 triệu đồng; nhóm hộ lâm nghiệp 17,34 triệu đồng. Tuy nhiên, thực tế có sự khác nhau khá lớn về doanh thu cũng như thu nhập giữa các hộ nông dân trong huyện. 14 Bảng 2.12. Thu nhập bình quân của hộ nông dân năm 2012 Đơn vị tính: triệu đồng Phân loại hộ Thu nhập/hộ Trong đó Từ nông nghiệp Từ Lâm nghiệp Từ thủy sản Nông nghiệp 19,55 12,87 2,16 4,52 Lâm nghiệp 17,34 6,42 9,63 1,29 Thủy sản 26,14 8,96 1,14 16,04 Tuy nhiên, thu nhập từ nông nghiệp không phải là tất cả đối với một số hộ nông dân, nhất là những hộ có kiêm hoạt động thương mại và dịch vụ. Những hộ này ngoài thu nhập từ nông nghiệp họ còn có các nguồn thu nhập khác từ các hoạt động bổ trợ của mình. 2.2.3. Thực trạng phát triển hợp tác liên kết kinh tế Tổng số Tổ hợp tác trong nông nghiệp trên địa bàn huyện năm 2012 là 31 tổ tăng 5 tổ so với năm 2011. Trong đó có 4 tổ thành lập từ nguồn vốn Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới. Các hợp tác xã của huyện có quy mô còn nhỏ bé, cơ sở vật chất kỹ thuật còn nghèo nàn lạc hậu, năng lực nội tại còn yếu, phát triển chưa ổn định, sức cạnh tranh thấp; chưa mở rộng được các hoạt động sản xuất kinh doanh; mối quan hệ liên kết hợp tác trong nội bộ hợp tác xã, giữa các hợp tác xã với nhau và với các đơn vị kinh tế khác còn hạn chế và thiếu tính bền vững; Nông sản của các hợp tác xã có số lượng nhỏ, chủ yếu tiêu thụ trên địa bàn huyện. 2.2.4. Thực trạng thị trƣờng tiêu thụ sản phẩm Hiện nay, hầu hết các hộ nông dân trên địa bàn huyện chủ yếu là có quy mô nhỏ, chất lượng và thời điểm thu hoạch, quy mô và chất lượng nông sản không đồng đều do có sự khác biệt về giống, kỹ thuật canh tác và cơ cấu sản phẩm nên các hộ nông dân trên địa bàn 15 gặp nhiều khó khăn trong việc tiêu thụ nông sản phẩm hàng hóa làm ra. Phần lớn sản phẩm nông sản do các hộ nông dân sản xuất ra là lúa, sắn, mía, tôm... Đối với nhóm sản phẩm phục vụ cho chế biến công nghiệp chủ yếu bán cho các cơ sở chế biến và một số thương lái địa phương. Đối với nhóm sản phẩm phục vụ tiêu dùng như lương thực, thực phẩm, trái cây... các hộ nông dân bán trực tiếp cho thương lái địa phương, hoặc có quan hệ cung cấp cho các nhà hàng, khách sạn, quán ăn... Nông sản phẩm hàng hóa huyện Quảng Ninh trong thời gian qua chủ yếu là tiêu thụ qua khâu trung gian, thường là chủ hộ có mối quan hệ làm ăn với thương lái địa phương và những người buôn bán đường dài nên khi tới mùa thu hoạch họ đứng ra mua với giá được thỏa thuận, tuy nhiên việc tiêu thụ qua khâu này thường hay gặp rủi ro, bất trắc khi thị trường biến động về giá cả hoặc người mua từ chối không thu mua sản phẩm hộ nông dân nữa, khiến sản phẩm hộ nông dân sản xuất ra không tiêu thụ được. Trên địa bàn huyện Quảng Ninh hiện nay, khối lượng nông sản hàng hoá không nhiều nhưng lại phân tán thành rất nhiều chủng loại sản phẩm khác nhau. Các sản phẩm hàng hoá chủ yếu là lúa, sắn, khoai, tôm, gà công nghiệp.... Thóc được bán ra rất nhiều nhưng đó chỉ là những lượng dư thừa ngoài tiêu dùng của các hộ nông dân. Các sản phẩm nông nghiệp khác chưa đạt tới sản phẩm hàng hoá hoặc chỉ đủ tiêu dùng trong nội bộ huyện. 2.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN HUYỆN QUẢNG NINH 2.3.1. Thành công - Sản xuất nông nghiệp phát triển toàn diện hơn với tốc độ tăng trưởng khá cao. Các hộ nông dân được cải thiện một cách rõ rệt về đời sống cả về vật chất lẫn tinh thần, thu nhập đầu người. - Cơ sở hạ tầng phục vụ cho nông nghiệp, nông thôn cơ bản 16 đã được hoàn tất và đang từng bứơc hiện đại hoá. - Thị trường đầu vào với các nguồn cung ứng đa dạng, thuận tiện đã cung cấp đầy đủ những yếu tố sản xuất cần thiết cho các hộ nông dân một cách nhanh nhất với chủng loại đa dạng, phương thức thanh toán nhanh, gọn, dễ dàng. -Việc quy hoạch, phân loại đất đai thành đất nông nghiệp, đất chuyên dùng, đất ở và đất chưa sử dụng đã được tiến hành dứt điểm. 2.3.2. Hạn chế - Kinh tế hộ nông dân chưa phát triển ổn định và bền vững: Trong những năm qua kinh tế hộ nông dân huyện Quảng Ninh phát triển chưa ổn định cả về quy mô lẫn cơ cấu sản xuất. - Chưa có sự gắn kết chặt chẽ giữa sản xuất, tiêu thụ và liên kết sản xuất. 2.3.3. Nguyên nhân hạn chế a. Từ phía Nhà nước: - Việc triển khai các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tại các địa phương còn kém hiệu quả. - Chính sách hỗ trợ nông dân tiêu thụ sản phẩm chưa phát huy tác dụng như mong muốn. - Việc tiếp cận các nguồn tài chính hỗ trợ phát triển kinh tế hộ nông dân rất khó khăn. - Chính sách khoa học công nghệ phục vụ cho sản xuất chưa đáp ứng được nhu cầu thực tiễn. b. Từ bản thân các hộ nông dân: - Thiếu vốn phát triển sản xuất. - Trình độ văn hóa chuyên môn của lao động hộ nông dân còn thấp. - Chất lượng nông sản phẩm hàng hóa chưa đáp ứng nhu cầu thị trường. - Thiếu sự hợp tác trong sản xuất và tiêu thụ. 17 c. Nhận thức của chính quyền địa phương - Phong trào phát triển kinh tế hộ nông dân chưa được chính quyền địa phương lồng ghép quy hoạch phát triển kinh tế hộ nông dân với phát triển nông nghiệp. - Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ nông dân chậm. - Chưa chú trọng các hoạt động maketing sản phẩm nông nghiệp của địa phương. CHƢƠNG 3 GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN HUYỆN QUẢNG NINH 3.1. CĂN CỨ ĐỂ XÂY DỰNG GIẢI PHÁP 3.1.1. Xuất phát từ nhu cầu của thị trƣờng Khoa học công nghệ ngày càng phát triển giúp tạo ra nhiều giống cấu trồng, vật nuôi có chất lượng tốt, năng suất cao, chi phí sản xuất thấp là cơ hội để các loại hộ nông dân phát triển sản xuất hàng hoá đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của người tiêu dùng và xuất khẩu. 3.1.2. Xuất phát từ định hướng phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp, thuỷ sản huyện Quảng Ninh 2010 - 2015 tầm nhìn 2020 a. Định hướng phát triển Phát triển sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa trên cơ sở phát triển các vùng sản xuất tập trung gắn với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ, đặc biệt tập trung phát triển các loại cây trồng, vật nuôi có lợi thế. b. Mục tiêu phát triển Giai đoạn 2015 - 2020: Tích cực đầu tư thâm canh và cải tạo giống cây con để nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm. Tiếp tục chuyển dịch cơ cấu trong nội bộ ngành. 18 3.1.3 Xuất phát từ tiềm năng có thể khai thác để phát triển hộ nông dân - Huyện Quảng Ninh có vị trí địa lý thuận lợi, có nhiều vùng đồi núi, gò đồi, vùng đồng bằng và vùng ven biển, bải ngang, đầm phá; đây là điều kiện thuận lợi để phát triển nền sản xuất nông nghiệp nói chung và phát triển kinh tế hộ nông dân nói riêng. - Nguồn lao động ở nông thôn còn rất dồi dào, nhiều thanh niên có trình độ văn hoá, trình độ khoa học kỹ thuật khá cao, có truyền thống lao động cần cù, có ý chí vươn lên, có hoài bão làm giàu, ... vẫn ở lại nông thôn đây là những điều kiện thuận lợi để Phát triển một nền sản xuất nông nghiệp, phát triển kinh tế hộ nông dân. 3.1.4. Một số quan điểm có tính nguyên tắc cho xây dựng giải pháp a. Phát triển kinh tế hộ nông dân ở Quảng Ninh nhằm xây dựng nền nông nghiệp phát triển bền vững, bảo vệ môi trường sinh thái b. Phát triển kinh tế hộ nông dân ở Quảng Ninh nhằm phát huy có hiệu quả các nguồn lực, thúc đẩy sảm xuất phát triển, nâng cao đời sống nhân dân c. Phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Quảng Ninh nhằm góp phần xây dựng và thúc đẩy tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn d. Phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Quảng Ninh phải đặt trong mối quan hệ với phát triển kinh tế trang trại và các loại hình kỉnh doanh khác trong nông nghiệp 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ NÔNG DÂN TẠI HUYỆN QUẢNG NINH 3.2.1. Giải pháp phát triển quy mô các nguồn lực hộ nông dân a. Giải pháp về đất đai - Quy định giá thuê đất vượt hạn điền linh hoạt: Thực tế việc “hạn điền” không giúp giải quyết vấn đề “người cày có ruộng”, trái 19 lại nó gây khó khăn cho việc tích lũy đất đai để sản xuất lớn trong nông nghiệp, giảm cơ hội tạo ra việc làm cho người nghèo. Vì vậy, với diện tích vượt hạn điền, Nhà nước nên sử dụng tiêu chí số chổ làm việc trên 01 ha để xác định đơn giá cho thuê. Nếu hộ nông dân sử dụng đạt số lao động theo quy định sẽ được miễn giảm thuê đất, còn không phải chịu các mức tiền thuê cao dần tùy thuộc số chỗ làm việc tạo ra ít đi so với khu vực. Chính sách này sẽ hạn chế được các hộ nông dân sản xuất quảng canh. - Đẩy mạnh chương trình “dồn điền, đổi thửa”: Để đẩy mạnh phát triển kinh tế hộ nông dân trong tương lai ở huyện Quảng Ninh, nơi có diện tích bình quân đầu người thấp, đất dai manh mún thì việc giải quyết vấn đề này rất quan trọng. Chính quyền các cấp cần nhanh chống điều tra, xác định mức độ manh mún của ruộng đất để thực hiện việc dồn điền đổi thửa cho người dân theo nguyên tắc tự nguyện. - Đẩy mạnh việc giao đất, cho thuê đất để phát triển kinh tế hộ nông dân, kinh tế trang trại tại những vùng đồi núi trọc, đất trống nơi biên giới hải đảo. b. Giải pháp về lao động và nguồn lực - Về tạo nguồn lao động cho nông thôn: Để đảm bảo nguồn lao động cho nông nghiệp, nông thôn có đủ trình độ công nhân, kỹ thuật. Các cấp ban ngành của tỉnh, huyện cần nghiên cứu xây dựng chương trình đào tạo nghề nông cho thanh niên nông thôn theo hướng bài bản, hiện đại hướng vào các kỷ năng như canh tác sạch, canh tác thân thiện với môi trường, kỹ thuật bón phân, chăm sóc cây trồng vật nuôi, kỹ năng sử dụng các thiết bị phương tiện kỷ thuật trong nông nghiệp, kỷ thuật chọn giống. Khuyến khích các cơ sở đào tạo tham gia vào hoat động đào tạo nguồn nhân lực cho phát triển kinh tế nông nghiệp, nông thôn bằng cách sử dụng nguồn ngân sách của địa phương, liên doanh, liên kết với các cơ sở đào tạo nghề theo đơn đặt hàng theo nhu cầu thực tế của mỗi địa phương, các học viên 20 theo học khoá đào tạo này sẽ được miễn giảm học phí và giới thiệu việc làm cho các hộ nông dân, trang trại, doanh nghiệp có nhu cầu lao động. - Nâng cao trình độ cho người lao động trong hộ nông dân: Để phát triển kinh tế hộ nông dân huyện Quảng Ninh một cách ổn định và bền vững cần phải nâng cao trình độ cho đội ngũ lao động hộ nông dân, trước hết là nâng cao trình độ cho các chủ hộ nông dân, thông qua các đợt tập huấn, mở lớp đào tạo chuyển giao kỹ thuật. - Quy định mức tiền lương tối thiểu trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp phù hợp với đặc điểm đặc thù lao động ngành nghề, cần tổ chức lại hệ thống hảo hiểm xã hội và bảo hiểm nghề nghiệp trong nông nghiệp, người lao động trong nông nghiệp cũng cần được đối xử công bằng như những lao động khác trong xã hội. c. Giải pháp về vốn - Bổ sung và hoàn thiện một số nội dung trong cơ chế tài chính hỗ trợ cho phát triển kinh tế hộ nông dân: Bổ sung một số nội dung trong cơ chế tài chính nhằm tăng cường hỗ trợ vốn trước và sau đầu tư, nhất là về khâu giống, đặc biệt là giống mới giúp phát triển nhanh, mạnh kinh tế hộ nông dân, từng bước chuyển một số hộ có khả năng tích lũy vốn, đất đai và kiến thức kinh doanh sang làm kinh tế trang trại. Cải thiện hình thức cho vay, tiếp tục ban hành cơ chế khuyến khích đầu tư, cơ chế tài trợ vốn cho phát triển kinh tế hộ nông dân theo hướng mở rộng xã hội hóa. - Gắn kinh tế hộ nông dân với việc thực hiện các chương trình dự án xã hội của Chính phủ: việc thực hiện các chương trình phát triển kinh tế xã hội của Chính phủ có mối quan hệ chặt chẽ với phát triển kinh tế hộ nông dân, bởi chính các hộ nông dân sẽ là hạt nhân tốt để thực thi nhiều yêu cầu mà Chính phủ mong muốn, đặc biệt là các hộ nông dân vùng đồi núi, biên giới. - Thành lập quỹ, nhóm tín dụng trong nhân dân: để tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ nông dân vay vốn phát triển kinh tế hộ 21 nông dân, khuyến khích những người có nhu cầu vay vốn từ ngân hàng tham gia bào các nhóm vay vốn. Mỗi nhóm từ 5-10 người, sau khi được vay tiền, mỗi người phải góp 5% số tiền vay vào quỹ nhóm tín dụng và mỗi tuần các thành viên còn phải đóng một khoản tiền nhỏ vào quỹ. Quỹ này được quản lý chung và sử dụng như một quỹ bảo hiểm tín dụng, các thành viên có thể vay tiền từ quỹ này để thanh toán lãi và các khoản chi tiêu khác khi gặp khó khăn. d. Giải pháp về khoa học công nghệ - Xây dựng cơ sở sản xuất giống tại địa phương: cơ sở sản xuất giống thủy sản của tư nhân, hộ gia đình đã hình thành và phát triển nhưng chưa đáp ứng như cầu giống của các hộ nông dân trên địa bàn, chủ yếu là nhập ở một số huyện, tỉnh lân cận... Do vậy, để chủ động nguồn giống cần thiết phải đầu tư, quy hoạch xây dựng các cơ sở giống tập trung ở xã vùng ven biển huyện. - Xác định các loại cây

Các file đính kèm theo tài liệu này:

  • pdfngoleduy_tt_084_1948559.pdf
Tài liệu liên quan